جدید به قدیم
ستارهشناسان برای اولین بار یک کمربند تابشی را خارج از منظومه خورشیدی و در پیرامون یک سیاره کوتوله یافتند. این کشف گامی مهم در کاوش برای سیارات دارای امکان حیات و هماندازه زمین است. ایرنا نوشت: کمربندهای تابشی ساختارهای مغناطیسی دونات شکل در اطراف سیارات به شمار می روند که مملو از الکترون ها و ذرات باردار با انرژی بالا هستند. کمربند تابشی اولین بار در سال ۱۹۵۸ با ماهوارههای «اکسپلورر ۱ و ۳» در اطراف زمین کشف شد و اکنون به عنوان یکی از ویژگیهای مشترک در منظومه خورشیدی شناخته شدهاند. تمام سیارات با میدان مغناطیسی در مقیاس بزرگ شامل زمین، مشتری، زحل، اورانوس و نپتون کمربند تابشی دارند. با این حال تاکنون هیچ کمربند تابشی در خارج از منظومه خورشیدی به روشنی دیده نشده بود. در این حال یک گروه کوچک از ستارهشناسان به سرپرستی «ملودی کائو» از دانشگاه سانتا کروز کالیفرنیا، اولین کمربند تابشی را در خارج از منظومه خورشیدی کشف کردهاند. نتایج این تحقیق به تازگی در نشریه «نیچر» منتشر شده است. این کشف با هماهنگی یک شبکه جهانی از ۳۹ دیش رادیویی از «هاوایی» تا آلمان انجام شد. این کشف در پیرامون سیاره «کوتوله قهوهای» LSR J۱۸۳۵+۳۲۵۹ تقریبا هماندازه سیاره «مشتری» اما…
در چند سال اخیر، دانشمندان یک فرضیه خیرهکننده را مطرح کردهاند: آب موجود بر روی زمین ممکن است اصلاً از سیاره خودمان منشأ نگرفته باشد و ممکن است توسط یک دنبالهدار به سیاره ما منتقل شده باشد. برای اثبات این فرضیه، ستارهشناسان دنبالهدارهایی را جستجو کردهاند که معمولاً در کمربند سیارکی بین مریخ و مشتری قرار دارند و حالا با استفاده از دادههای جدید بدست آمده از تلسکوپ فضایی جیمز وب، پیشرفتی در حل این معما انجام شده است. با استفاده از طیفنگار مادون قرمز تلسکوپ فضایی جیمز وب و بررسی ترکیب یکی از دنبالهدارهای موجود در کمربند سیارکی، تیم تحقیقاتی برای نخستین بار شاهد حضور بخار آب در اطراف یک دنبالهدار این منطقه شدهاند. این پدیده در دنبالهدار 238P/Read مشاهده شده و به تثبیت فرضیهی اصلی آبدهی به زمین توسط دنبالهدارها کمک میکند. - هرچند بیشتر دنبالهدارها در مناطق دوردستی مثل ابر اورت قرار دارند که فاصله بسیار بیشتری با خورشید دارند و بنابراین یخ در آن مناطق فضایی بسیار راحتتر حفظ میشود، این دنبالهدار خاص در کمربند اصلی سیارکها مشاهده شده است. این کشف به کمک ستارهشناسان برای فهمیدن نحوهی رسیدن اولین مقادیر آب به زمین میرسد. استفانی میلام، یکی از عضو تیم تحقیقاتی، در یک بیانیه…
سیاره فراخورشیدی جدیدی به اندازه زمین کشف شده است که ممکن است بتواند از حیات پشتیبانی کند. به گزارش صبح ساحل، سیاره فراخورشیدی جدیدی به اندازه زمین در فاصله ۹۰ سال نوری کشف شده است که در مقیاس نجومی، چنان به ما نزدیک محسوب میشود که گویی همسایه ماست. ضمن این که ممکن است بتواند از زندگی پشتیبانی کند. ستارهشناسان این سیاره فراخورشیدی را LP ۷۹۱-۱۸d نام نهادهاند و آن را از طریق رصدهای زمینی و فضایی توسط ماهواره بررسی سیاره فراخورشیدی گذر ناسا «تِس» (TESS) و تلسکوپ فضایی اسپیتزر که اکنون بازنشسته شده است، شناسایی کردند. سیاره فراخورشیدی LP ۷۹۱-۱۸d به دور یک ستاره کوتوله سرخ کوچک در فاصله ۹۰ سال نوری از ما در صورت فلکی پیاله در نیمکره جنوبی آسمان میچرخد. گروهی که این سیاره را کشف کرده است، جرم آن را با اندازهگیری تفاوتهای زمانی که سیاره به دور ستاره میزبانش میچرخد، تخمین زده است. ستارهشناسان بر اساس محاسبههای خود به این نتیجه رسیدند که سیاره فراخورشیدی LP ۷۹۱-۱۸d تنها کمی بزرگتر و پرجرمتر از سیاره زمین است. این سیاره در مداری کشندی، قفل است، به این معنی که همیشه یک طرف آن رو به ستاره خود است و آن…
…مارپیچی. به نظر میرسد اکثر کهکشانهای شناخته شده که در دستهی آخر قرار میگیرند دارای دو بازوی قابل توجه هستند که منشعب شده و به بازوهای کوچکتر تقسیم میشوند. تصویر سنتی از کهکشان راه شیری، کهکشانی با چهار بازوی مارپیچی بزرگ است که از یک برآمدگی متمرکز ستارهای بیرون آمدهاند. این امر باعث میشود کهکشان مارپیچی ما یک گونهی بسیار نادر و متمایز با شکلی عجیب باشد و ویژگیهای بسیار منحصربهفردی داشته باشد تا بتواند چهار بازوی اصلی داشته باشد. با این حال، این تصور ممکن است اشتباه باشد. گروهی از ستارهشناسان تحقیقات جدیدی را منتشر کردهاند که نشان میدهد ما برای دههها در مورد شکل کهکشان راه شیری اشتباه کردهایم و کهکشان ما دارای دو بازوی اصلی است، درست مانند کهکشانهای مارپیچی معاصر. این کشف که میتواند درک ما از کهکشان راه شیری را تغییر دهد، زمانی رخ داد که دانشمندان فضایی با آکادمی علوم چین مستقر در کوه بنفش(Purple Mountain) و رصدخانههای ملی نجوم، منابع متعددی از دادههای نجومی را تجزیه و تحلیل کردند تا به درک بهتری از شکل واقعی کهکشان ما دست یابند. اخترشناسان در مقالهای در توصیف تحقیقات خود نوشتند: به رغم کار زیاد، ساختار مارپیچی کلی راه شیری تا حدودی نامشخص است. در…
…سیارکها قرار دارد، میتواند به کشف منشا آب زمین که یک عنصر حیاتی برای تشکیل حیات در سیاره ماست، کمک کند. این رصد نشاندهندهی پیشرفت علمی دیگری برای تلسکوپ فضایی جیمز وب است که نشاندهندهی اولین باری است که گاز، در این مورد، بخار آب، در اطراف یک دنبالهدار در کمربند اصلی سیارکها شناسایی شده است و نشان میدهد که آب در منظومه شمسی اولیه میتوانسته به صورت یخ در کمربند اصلی سیارکها حفظ شود. مایکل کلی(Michael Kelley) ستارهشناس مریلندی که این تحقیق را رهبری کرده است در بیانیهای گفت: در گذشته، ما اجرامی را در کمربند اصلی با تمام مشخههای دنبالهدارها دیدهایم، اما تنها با این دادههای طیفی دقیق از جیمز وب میتوانیم بگوییم که قطعا این یخ متشکل از آب است که این اثر را ایجاد میکند. با مشاهدات جیمز وب از این دنبالهدار، اکنون میتوانیم نشان دهیم که یخ متشکل از آب در منظومه شمسی اولیه میتواند در کمربند سیارکی حفظ شود. کشف بخار آب در اطراف دنبالهدار ۲۳۸P/Read میتواند به طور قابل توجهی این نظریه را تقویت کند که آب از فضا توسط دنباله دارها به سیاره ما رسیده است. اما مطالعه این دنبالهدار یک راز را نیز به همراه داشت. دی اکسید…
…سیاره فراخورشیدی که ۱.۳۹ برابر بزرگتر از سیاره ماست، ۴.۱ برابر آن جرم دارد و حدود ۱۷.۷ روز زمینی طول میکشد تا به دور ستاره خود بچرخد. اما سیاره دوم(TOI-۲۰۹۵ c) کمی دورتر از همتای خود است و ۲۸.۲ روز زمینی طول میکشد تا به دور این کوتوله سرخ بچرخد. این سیاره فراخورشیدی قطری در حدود ۱.۳۳ برابر زمین و ۷.۵ برابر جرم سیاره ما جرم دارد. پژوهشگران میگویند دمای سطحی این سیارات احتمالا بین ۲۴ تا ۷۴ درجه سانتیگراد است. گروه پشت این اکتشاف به رهبری فیلیپه مورگاس ستارهشناس دانشگاه لا لاگونا در اسپانیا اشاره کرد که دورههای مداری نسبتا طولانی این دو سیاره میتواند دادههای مهمی را ارائه دهد و میتواند به روشن شدن فرآیندهایی کمک کند که ترکیب سیارات کوچکی را که به دور کوتولههای سرخ میچرخند، شکل میدهند. کشف این دو سیاره فراخورشیدی قدرت فضاپیمای TESS ناسا را بیش از پیش به رخ میکشد. از زمان پرتاب این ماموریت در آوریل ۲۰۱۸، این شکارچی سیارات فراخورشیدی حدود ۳۳۰ جهان بیگانه تایید شده و همچنین بیش از ۶۴۰۰ سیاره نامزد را پیدا کرده است که منتظر مطالعه و تحلیل هستند. این گروه پژوهشی اکنون قصد دارد کشف این دو…
بررسی جدید پژوهشگران اسپانیایی نشان میدهد که آنچه قبلا یک دنباله از ستارگان در پی یک سیاهچاله فرض میشد، ممکن است در واقع یک کهکشان کامل باشد. به گزارش صبح ساحل، ستارهشناسان در اوایل سال جاری براساس مشاهدات «تلسکوپ فضایی هابل»(HST)، وجود یک سیاهچاله سرکش را با جرمی معادل ۲۰ میلیون خورشید اعلام کردند. آنها از دیدن ستارگانی که به نظر میرسید دنباله یک سیاهچاله در حال دور شدن از کهکشان اصلی خود باشند، شگفتزده شدند. ستارهشناسان تصور میکردند این دنباله ستارهای زمانی ایجاد شده که سیاهچاله به زور از میان گاز عبور کرده و باعث شده است مناطق متراکمی به وجود بیایند و ستارگان در پی آن متولد شوند. با وجود این، دانشمندان مطمئن نبودند که چرا سیاهچاله با حرص و طمع گاز را نمیبلعد و هنگام حرکت کردن در آن، اختلال بیشتری را ایجاد نمیکند. همچنین، سناریوی پیشبینیشده مستلزم آن بود که کهکشانی که سیاهچالهی کلانجرم احتمالی از آن بیرون آمده است، توسط مقدار زیادی گاز احاطه شده باشد. این عوامل نگرانکننده، سناریوی «سیاهچاله فراری به دنبال ستارهها» را با تردید روبهرو کردند و گروههای بسیاری از ستارهشناسان به کاوش در توضیحهای متفاوت مشاهدات پرداختند که کمتر عجیب بودند. اکنون، پژوهشگران «موسسه اخترفیزیک جزایر قناری»(IAC) گفتهاند…
…ماه آوریل منتشر شد، شامل نمایی از دهانهی تسیولکوفسکی(Tsiolkovskiy) در نیمه پنهان ماه است که به افتخار دانشمند کنستانتین تسیولکوفسکی (Konstantin Tsiolkovsky) که معادلهی موشک را فرموله کرده است، نامگذاری شده است. این تصویر بر روی قلهی مرکزی برجسته و مرتفع دهانه تمرکز دارد که بیش از ۱۰۵۰۰ فوت(۳۲۰۰ متر) از کف دهانه به سمت بالا آمده است. تصویر چشم نواز دیگری جزئیات درهی والیس شرودینگر(Vallis Schrödinger) را نشان میدهد، درهای طولانی که سطح ماه را پوشانده است. تصویر دیگری نمایی از دهانه ویشمن(Wichmann) را نمایش میدهد که به افتخار موریتز لودویگ جورج ویشمن(Moritz Ludwig George Wichmann)، ستارهشناس آلمانی قرن نوزدهم نامگذاری شده است. این تصاویر توسط تصویربردار زمین ماه دانوری(LUTI) که یکی از چندین محمولهی مدارگرد است، ثبت شده. این مدارگرد دوربین شدوکم(ShadowCam) ناسا را نیز حمل میکند که به گونهای بهینهسازی شده که به نور منعکسشده از مشخصههای ماه حساس باشد تا بتواند به دهانههای درون سایه نگاه کند. ماموریت اولیه دانوری یک ساله است که در طی آن تصاویر و اندازه گیریهای زیادی از سطح ماه انجام خواهد داد. به گفتهی ناسا، این دادهها میتواند به ماموریتهای فرود ماهنوردهای رباتیک آینده روی قمر زمین کمک کند. ایالات متحده آمریکا…
… این نوع ماه گرفتگی معمولا مورد توجه رصدگران و عکاسان نجومی قرار نمیگیرد، ولی ماه گرفتگی ۱۵ اردیبهشت امسال پس از گرفت بامداد شنبه ۲۴ بهمن ۱۳۹۵، عمیقترین ماه گرفتگی نیمسایه است و تا ۱۹ سال دیگر یعنی ماه گرفتگی نیمسایه شبانگاه دوشنبه ۷ مهر ۱۴۲۱ خورشیدی با چنین شرایطی تکرار نخواهد شد. وی با تاکید بر اینکه ماه گرفتگی ۱۴۲۱ در ایران قابل رؤیت نیست؛ ماه گرفتگی نیمسایه ۱۵ اردیبهشت ماه جاری را به نسبت ماهگرفتگی تیره فرصت خوبی برای رصد دانست. عتیقی با بیان اینکه علاقهمندان دانش ستارهشناسی کشور رصد این رخداد نجومی را از دست ندهند، یادآور شد: خوشبختانه در سراسر کشور این ماه گرفتگی با چشم غیرمسلح قابل مشاهده است. مدیر انجمن نجوم آماتوری ایران ادامه داد: گرفت ۱۵ اردیبهشت ماه جاری در ساعت ۱۸ و ۴۴ دقیقه و ۱۱ ثانیه به وقت کشورمان آغاز میشود، ولی در این زمان ماه در تهران در زیر افق بوده و قابل مشاهده نخواهد بود. بدیهی است ماه حدود ساعت ۱۹ روز جمعه در تهران از افق جنوب شرق همراه با صورت فلکی ترازو (میزان) طلوع خواهد کرد. وی لحظه اوج این ماه گرفتگی را در ساعت ۲۰ و ۵۲ دقیقه و ۵۸ ثانیه ذکر کرد و یادآور شد…
…آمده است که این فضاپیماها با آنتنهای رادیویی شبکه ایستگاه عمیق(DSN) ارتباط برقرار کردهاند تا به دانلود دادههای علمی و دادههای تلهمتری بپردازند. این سیگنالها فراتر از کاوشگر رفته و در فضای بین ستارهای پخش شدهاند. شبکه ایستگاه عمیق مجموعهای بینالمللی از آنتنهای رادیویی غولپیکر متعلق به ناسا است که از ماموریتهای فضاپیمای بین سیارهای، بهعلاوه تعدادی که به دور زمین میچرخند، پشتیبانی میکنند. این تیم مشخص کردند که سیگنالها به وویجر ۲، پایونیر ۱۰ و پایونیر ۱۱ پیش از این حداقل با یک ستاره برخورد داشته است. سیگنال پایونیر ۱۰ با یک ستاره کوتوله سفید در سال ۲۰۰۲ مواجه شد و تا سال ۲۳۱۳ با ۲۲۲ ستاره دیگر برخورد خواهد داشت. سیگنالهای وویجر ۱ و نیوهورایزنز در آینده نزدیک با اولین ستارههای خود روبرو خواهند شد. در این مطالعه آمده است: زودترین زمانی که میتوانیم انتظار دریافت پیام برگشتی از حیات فرازمینی هوشمند بالقوه را که ناشی از سیگنال ارسالی کاوشگر وویجر ۱ است، داشته باشیم، سال ۲۱۰۹ است. با این حال، برخی از ستارهشناسان با این ایده موافق نیستند. کیتلین راسموسن(Kaitlin Rasmussen)، اختر زیستشناس دانشگاه واشنگتن که در این مقاله فعالیت نداشته، میگوید که این تحقیق تمرین جالبی است، اما بعید است که به نتیجه برسد.
تغییر ساعت مراسم تشییع رهبر شهید در مشهد
