جدید به قدیم
تلسکوپ افق رویداد با ثبت اولین تصویر از ابرسیاهچاله مرکز کهکشان راه شیری بار دیگر تاریخساز شد. به گزارش صبح ساحل و به نوشته ایسنا، اخترشناسان ساعاتی پیش اعلام کردند که پرده تاریکی و غبار را از مرکز کهکشان راه شیری ما کنار زدهاند تا اولین تصویر از ابرسیاهچاله مرکز این کهکشان را ثبت کنند. این تصویر که در جریان برگزاری شش کنفرانس خبری همزمان در واشنگتن دیسی و در سرتاسر جهان منتشر شد، شمایلی دونات شکل از امواج رادیویی را نشان میدهد که فضایی خالی و تاریک را قاب گرفتهاند. این تصویر جدید به اولین تصویر از یک سیاهچاله میپیوندد که در سال ۲۰۱۹ توسط همین گروه از محققان تهیه شد و از سیاهچاله بزرگی در قلب کهکشان مسیه ۸۷ (M۸۷) پرده برداشت. این تصویر که به تازگی منتشر شده جزئیاتی از کشمکشهای اخترفیزیکی و عجایب گرانشی را به نمایش میگذارد. اولین تصویر ثبت شده از یک سیاهچاله سیاهچالهی مرکز کهکشان راهشیری که در فاصله حدودی ۲۵ هزار سال نوری از زمین قرار گرفته، "کمان ای*" (Sagittarius A*) نام دارد و اخترشناسانی همچون "آندریا گز" (Andrea Ghez) از دانشگاه کالیفرنیا، لس آنجلس و "راینهارد گنزل" (Reinhard Genzel) از موسسه ماکس پلانک محاسبه کردهاند که جرم آن ۴…
دانشمندان انفجار ستارهای جدید را موسوم به "ریز نواختر" یا "میکرو نووا"(micronova) کشف کردند که در مدت کوتاهی ایجاد و ناپدید میشود. به گزارش صبح ساحل و به نوشته ایسنا، دانشمندان نوع جدیدی از پدیدههای نجومی را کشف کردهاند. یک تیم بینالمللی از اخترشناسان تقریباً یک سال تمام را روی درخشش نوری که از جسد یک ستاره مرده ساطع شده بود و آنها را کاملاً گیج کرده بود، سپری کردند. آنها اکنون به این نتیجه رسیدهاند که نوع جدیدی از انفجار ستارهای را مشاهده و شناسایی کردهاند که آن را "ریز نواختر" یا "میکرو نووا" نام نهادهاند. محققان با استفاده از "تلسکوپ بسیار بزرگ"(VLT) متعلق به رصدخانه جنوبی اروپا(ESO) شاهد انفجارهای گرماهستهای کوچکی روی ستارههای کوتوله سفید بودند که تا به حال دیده نشده بود و تنها چند ساعت طول کشید. یک ستاره کوتوله سفید، هسته متراکم ستارهای مانند خورشید خودمان است که سوخت آن تمام شده است، اما مانند یک ستاره بزرگتر منفجر نمیشود. هنگامی که یک کوتوله سفید با یک ستاره بزرگتر جفت میشود، میتواند هیدروژن را از همدم خود بدزدد. در نهایت، این هیدروژن در یک انفجار گرماهستهای عظیم به نام "نواختر"(nova) با هلیوم درآمیخته میشود. "ناتالی دگنار" اخترشناس دانشگاه "آمستردام" هلند و…
…آرامی به یکدیگر نزدیکتر میشوند و یکدیگر را با نیروهای گرانشی خود از بین میبرند. رخدادهایی مانند اینها در کیهان متداول است و همه کهکشانهای بزرگ از جمله کهکشان ما، کهکشان راه شیری اندازه خود را مدیون ادغامهای این چنینی هستند. این رخدادها اگرچه مثل یک آشوب به نظر میرسند، اما بیشتر باعث ایجاد خلقت میشوند تا تخریب. با برخورد و متراکم شدن گاز سه کهکشان همسایه، مقدار وسیعی از مواد که از ستارگان جدید بیرون میآیند، در مرکز کهکشان تازه شکل گرفته جمع میشوند. به گفته ناسا، خوشه کهکشانی که در بالا دیده میشود IC ۲۴۳۱ نام دارد که در فاصله ۶۸۱ میلیون سال نوری از زمین در صورت فلکی خرچنگ قرار دارد. ستاره شناسان این ادغام را به لطف یک پروژه علمی شهروندی شناسایی کردند که بیش از ۱۰۰ هزار داوطلب را دعوت کرد تا تصاویر ۹۰۰ هزار کهکشان گرفته شده توسط تلسکوپ هابل را که هرگز به طور کامل مورد بررسی قرار نگرفتند، طبقه بندی کنند. مطالعه ادغامهای کهکشانی میتواند به اخترشناسان کمک کند تا گذشته و آینده کهکشان راه شیری را بهتر درک کنند. لایو ساینس قبلا گزارش داده بود که کهکشان راه شیری بیش از ۱۲ کهکشان را در ۱۲ میلیارد سال گذشته بلعیده است.
دانشمندان تایید کردند که یک دنبالهدار رصد شده در سال ۲۰۱۴ بزرگترین دنبالهداری است که تاکنون در تاریخ بشر دیده شده است و در واقع آنقدر بزرگ است که تقریباً در دسته سیارههای کوچک قرار میگیرد. به گزارش صبح ساحل و به نوشته ایسنا، به نظر میرسد این خبر را باید به یک مورد جدید از اطلاعات عمومی به خاطر سپرد، چرا که یک بیانیه مطبوعاتی از جانب یک گروه بینالمللی از ستاره شناسان به تازگی تایید کرده است که دنبالهداری که برای اولین بار در سال ۲۰۱۴ مشاهده شد، بزرگترین دنبالهدار شناسایی شده توسط تلسکوپهای انسانی است. این گروه از "رصدخانه پاریس" و موسسه اخترشناسی "آندالوسیا-CSIC" مقالهای را در مجله Astronomy and Astrophysics منتشر کردهاند که در آن جزئیات چگونگی تایید اندازه و رتبهبندی این دنبالهدار موسوم به "UN۲۷۱ ۲۰۱۴" را شرح دادهاند. هنگامی که این دنبالهدار که با نام "برناردینلی-برنشتاین" نیز شناخته میشود، برای اولین بار مشاهده شد، محققان دریافتند از ابر اورت سرچشمه گرفته است. این دنبالهدار به اندازه نپتون از ما دور بود و ستارهشناسان قادر به تعیین اندازه آن نبودند. با نزدیک شدن تدریجی این دنبالهدار در سالهای بعد، مشخص شد که به شکلی غیرعادی، بزرگ است و محققان شروع به تخمین…
به تازگی مشخص شده سیارات پف کردهای وجود دارند که اتمسفر خود را از دست میدهند. به گزارش صبح ساحل، به تازگی اخترشناسان در اطراف برخی از ستارگان، نوع نادری از سیاره که در منظومه شمسی ما یافت نمیشود را کشف کرده اند. این سیاره خیلی بزرگ یا خیلی کوچک نیست، اما بین شعاع زمین و شعاع نپتون قرار میگیرد. بر اساس گزارش scitechdaily، سیارات فراخورشیدی دارای اشکال و اندازههایی هستند که در منظومه شمسی ما یافت نمیشوند. آنها شامل سیارات گازی کوچکی به نام مینی نپتون و سیارات سنگی چندین برابر جرم زمین (به نام ابرزمین) هستند. اخترشناسان با استفاده از تلسکوپ فضایی هابل و رصدخانه کک دو مورد مختلف از سیارات "مینی نپتون" را شناسایی کرده اند که جو پف کرده خود را از دست میدهند و احتمالاً به ابر زمین تبدیل میشوند. این شواهد دیگری برای تنوع نحوه شکل گیری و تکامل سیارات در اطراف ستارگان دیگر است. اکنون، اخترشناسان دو مورد مختلف از سیارههای مینی نپتون را شناسایی کردهاند که جو پف کرده خود را از دست میدهند و احتمالاً به ابرزمینها تبدیل میشوند. تشعشعات ستارگان سیارات، اتمسفر آنها را از بین میبرد و گاز داغ را مانند بخار از یک دیگ آب جوش بیرون میکشد…
پژوهشگران استرالیایی یک شیء عجیب و چرخان را در کهکشان راه شیری کشف کردهاند که با هرچیزی که ستاره شناسان تا به حال دیدهاند، متفاوت است. بر اساس گزارشی که در در آخرین نسخه مجله نیچر منتشر شده است، این شیء در هر ساعت سهبار حجم بزرگی از انرژی رادیویی را در فضا منتشر میکند. این جرم آسمانی در جریان مطالعات یک دانشجو برای تکمیل پایان نامهاش کشف شده و از آن زمان نیز فعالیتهایش با یک تلسکوپ از سوی یک تیم تحقیقاتی مستقر در غرب استرالیا زیر نظر است. به گفته ناتاشا هارلی-والکر، اختذرشناس دانشگاههای کمبریج و بریستول بریتانیا که اکنون در استرالیا است و رهبری این تیم تحقیق را برعهده دارد، این شیء عجیب بطور دقیق هر ۱۸.۱۸ دقیقه یک بار شروع به آزاد کردن انرژیهای رادیویی میکند. اگرچه اجرام آسمانی دیگری نیز در جهان وجود دارند که روشن و خاموش میشوند، اما به گفته دکتر هارلی-والکر تاکنون هرگز فرکانس منظم ۱۸.۱۸ دقیقه دیده نشده است. تیم تحقیق اکنون در تلاش است به کمک دادههای جمع آوری و ثبت شده، به درک بهتری از این شیء برسد. آنها تا این مرحله دریافتهاند که این شیء در فاصلهای حدود ۴ هزار سال نوری از زمین…
…زمستان هستیم که از آن در ایران و سرزمینهای همفرهنگ مجاور به نام "یلدا" و به عبارت شاید صحیحتر "شب چله" یاد میکنند. وی ادامه داد: اما در این میان نکات ظریفی وجود دارد که متاسفانه تبدیل به اشتباه شده است و برخی از افراد نیز در عصر حاضر و با وجود ابزارهای بسیار دقیق اندازهگیری گویا به مقابله با اندیشه بزرگان پاک این سرزمین و آیینهای نیک بجا مانده از آنها میخواهند بپردازند ! که در ادامه به این نکات اشاره خواهد شد. عتیقی اضافه کرد: علت وجودی طولانیترین شب سال همچون بسیاری از آیینهای ایرانی ریشه در رویدادهای آسمانی دارد؛ از منظر دانش اخترشناسی علت ایجاد این شب طولانی نیز در انحراف محوری تقریبی ۲۳.۵ درجهای زمین نهفته است و تغییر فصول نیز به نزدیکی و دوری زمین از خورشید مرتبط نبوده، بلکه به علت همین کجی محور زمین نسبت به راستای عمود بر صفحه مداری زمین به گرد خورشید مربوط میشود. مدیر انجمن آماتوری ایران خاطر نشان کرد: در حقیقت، تصویر صفحه مداری زمین بر کره آسمان که با نام "دایرةالبروج" و یا مسیر حرکت ظاهری خورشید بر روی کره آسمان شناخته میشود، با استوای آسمان که کره آسمان را به دو قسمت مساوی تقسیم کرده است…
…را در دادههای خود شناسایی کردهاند. بنابراین محققان دیگر نیز باید آن را تأیید کنند. اکنون ستاره شناسان امیدوارند که با استفاده از تلسکوپهای دیگر روی زمین بتوانند این موضوع را پیگیری کنند. جیسون دیتمن (Jason Dittmann) دانشمند سیاره شناس موسسه فناوری ماساچوست که قصد دارد مشاهدات خود را با همکاری سوزا سیلوا انجام دهد، گفت: ما قصد استفاده از دو ابزار را داریم. یکی از این ابزارها در تجهیزات تلسکوپ فروسرخ ناسا در هاوایی است. ابزار دیگر نیز در رصدخانه استراتوسفری اخترشناسی فروسرخ ناسا است. رصدخانه استراتوسفری اخترشناسی فروسرخ مشهور به "SOFIA"، نام یک رصدخانه هوایی است. این رصدخانه مشترکاً متعلق به مرکز هوافضای آلمان و ناسا و بر روی یک فروند هواپیمای بوئینگ ۷۴۷ مدل اس پی سوار است و مجهز به یک منعکسکننده دو و نیم متری است که برای رصد آسمان در طیف ۱ تا ۶۵۵ میکرومتر طراحی شده است. مشاهدات در امواج فروسرخ و سایر طیفها دانشمندان را قادر میسازد تا به دنبال سایر خطوط جذب مرتبط با فسفین باشند و راهی برای تأیید وجود آن پیدا کنند. آنها همچنین میتوانند اطلاعات بیشتری در مورد محل قرارگیری فسفین و چگونگی تغییر سطح آن در روزها و هفتهها ارائه دهند. دیتمن و دیگر محققان امیدوار…
… حوزه گردشگری در بسیاری از نقاط جهان با شیوع کرونا تحت تاثیر قرار گرفته است. میزان مسافرت ها و تجمعات در مکان های گردشگری، باعث بی رونق شدن صنعت گردشگری شده است. در ایران نیز گردشگری طی 15 ماه اخیر تحت تاثیر قرار گرفته است. به نظر می رسد برنامه ریزی در حوزه میراث فرهنگی و گردشگری نیازمند راهنمایی مشاوران و متخصصان این حرفه است تا مسافران خارجی دوباره روی خوش به مسافرت در شهرهای دیدنی کشورمان نشان دهند. ارشناسان حوزه گردشگری معتقدند آسیب های وارد شده به این بخش، نه فقط در دوران کرونا بلکه در دوران پیش از کرونا نیز وجود داشته است. به عنوان مثال بر اثر تحریم های خارجی یکسری از کشور ها ورود گردشگران به ایران را محدودتر کردند و همین موضوع باعث شد تا بازار پر سود گردشگری در ایران رونق کمتری بگیرد. به این بهانه با کارشناس گردشگری و رئیس هیئت مدیره جامعه راهنمایان ایران گردی و جهانگردی گفت و گو و تحلیل او را نسبت به اوضاع گردشگری در ایام کرونایی کشور جویا شدیم. راهنمایان گردشگری بیکار و مجبور به تغییر شغل شده اند علی صدرنیا، کارشناس حوزه گردشگری در تشریح آسیب های ناشی از شیوع کرونا به حوزه گردشگری و میراث…
…اردیبهشت ماه در کمترین فاصله از زمین قرار میگیرد پدید «ابر ماه» قابل مشاهده است. پدیده ماه کامل در کمترین فاصله از زمین قرار دارد به ماه صورتی یا «ابر ماه» هم مشهور است و زمانی رخ میدهد که ماه در کمترین فاصله از زمین باشد. فردا شب یعنی دوشنبه 26 آوریل (6 اردیبهشت) و در ساعت 11:33 ماه در کمترین فاصله خود با زمین قرار میگیرد. به واسطه همین موضوع پدید ابر ماه یا ماه صورتی ایجاد میشود که درخشندگی خیرهکنندهای خواهد داشت. این نزدیکی ماه امکان رسد صخره ها و و ملاحظه دقیق دهانه تیکو در ماه را برای منجمان فراهم میکند. تیکو یک دهانه برخوردی ماه، واقع در ارتفاعات جنوبی قمری است، که به نام اخترشناس دانمارکی تیکو براهه (1546–1601) نامگذاری شدهاست. دهانه برخوردی تیکو، برجسته ترین دهانه برخوردی در سمت رو به زمین ماه است. مسیر مشخص ترکش های آن، تا فاصله 1500 کیلومتری از برخورد ادامه یافته اند و این نشان می دهد که از نگاه زمین شناسی، این عارضه نسبتاً جوان بوده و عمری در حدود تنها 108 میلیون سال دارد. این عدد از نمونه هایی که توسط فضانوردان آپولو-17 از ترکش های برخورد جمع آوری شده بود، استخراج شده است…
موجهای گرما تا 20 مرداد ادامه دارد