جدید به قدیم
…تنها ۱۶۸٬۰۰۰ سال نوری از ما فاصله داشت، بهقدری روشن بود که با چشم غیرمسلح نیز میتوان آن را دید. این نقطه نورانی پس از چند ماه محو شد؛ اما حالا تلسکوپ فضایی جیمز وب شواهدی از تولد یک ستاره نوترونی را در آن نقطه پیدا کرده است. آوار ستارهای پخششده با آن ابرنواختر حالا SN 1987A نام دارد و تنها از طریق تلسکوپ قابلمشاهده است. نزدیکی SN 1987A به زمین و تکامل آن، یک منظره شگفتانگیز از وقایع پس از مرگ یگ ستاره بزرگ را برای دانشمندان فراهم کرده است. اما دانشمندان همواره در جستجوی این بودند که چه اتفاقی برای هسته آن ستاره افتاده است ــ یعنی برای آن بخشی از هسته که میدانیم باید از آن انفجار عظیم جان سالم بهدر برده باشد. دانشمندان با بررسی دادههای تلسکوپ فضایی جیمز وب شواهدی غیرمنتظره از یک ستاره نوترونی پنهان در میان آوار ستارهای یافتهاند. قدرت تفکیک عالی و ابزارهای بسیار پیشرفته جیمز وب برای اولین بار دانشمندان را قادر ساخته تا به درون یک ابرنواختر نگاه کنند. یک منبع فشرده از تابشهای یونیزه در مرکز ابرنواختر SN 1987A وجود دارد که به احتمال زیاد متعلق به یک ستاره نوترونی است. ترکیب تصاویر تلسکوپهای هابل و جیمز وب که…
«تلسکوپ فضایی هابل» از یک منطقه ستارهساز در کهکشان راه شیری عکس گرفته است که صحنه رنگارنگی را به نمایش میگذارد. ایسنا نوشت: عکسی که با «تلسکوپ فضایی هابل» ثبت شده، مملوء از رنگ و فعالیت است. این عکس، یک منطقه ستارهساز نسبتا نزدیک را به نام «IRAS ۱۶۵۶۲-۳۹۵۹» نشان میدهد که در کهکشان راه شیری در فاصله حدود ۵۹۰۰ سال نوری از زمین در صورت فلکی «کژدم» (Scorpius) قرار دارد. این عکس از مشاهدات «دوربین میدان وسیع ۳» هابل به دست آمده است. جزئیات دقیق رنگ آن، نتیجه چهار فیلتر جداگانه هستند که میتوانند در برابر حسگرهای نور دستگاه بلغزند و به طول موجهای بسیار خاصی از نور امکان دهند تا عبور کنند. این ویژگی سودمندی است، زیرا طول موجهای خاصی از نور میتوانند اطلاعاتی را درباره ترکیب، دما و چگالی منطقه ارائه دهند. در مرکز عکس، IRAS ۱۶۵۶۲-۳۹۵۹ به احتمال زیاد میزبان یک ستاره پرجرم است که حدود ۳۰ برابر جرم خورشید ما را دارد و هنوز در مرحله شکلگیری به سر میبرد. ابرهای سایهدار، تاریک به نظر میرسند، زیرا غبار بسیار زیادی وجود دارد که نور را پنهان میکند و جلوی طول موجهای فروسرخ نزدیک مشاهدهشده توسط هابل را میگیرد. با وجود این، نور فروسرخ…
اخترشناسان با استفاده از دادههای تلسکوپ فضایی جیمز وب توانستهاند تاریخچه یک کهکشان کوتوله کمجرم را که جزء اولینها در کیهان بوده است، ترسیم کنند. به گزارش صبح ساحل، تیمی از دانشمندان به رهبری کریستن مککوئین، اخترشناس در دانشگاه راتگرز آمریکا، با تلسکوپ جیمز وب روی کهکشان «وولف لوندمارک ملوته» (Wolf-Lundmark-Melotte) تمرکز کردند تا دقیقترین تصویر ممکن را از این قلمرو منزوی در پهنه کیهان به دست آورند. این کهکشان که همسایه کهکشان راه شیری به شمار میرود، در فاصله حدود ۳ میلیون سال نوری از ما قرار دارد. وولف لوندمارک ملوته نه تنها به طور فعال در حال تشکیل ستارگان است، بلکه همچنین میزبان ستارگانی باستانی است که تصور میشود حدود ۱۳ میلیارد سال پیش، یعنی تنها حدود ۸۰۰ میلیون سال پس از وقوع انفجار بزرگ، شکل گرفتهاند. از آنجا که برآورد میشود کهکشانهای کمجرمی مانند این کهکشان در سالهای ابتدایی مهبانگ در پهنه کیهان به وفور یافت میشدهاند، آنها هدفی عالی برای مطالعه محققانی به شمار میروند که قصد مطالعه سرعت تشکیل ستارههای اولیه را دارند. مک کوئین در این باره میگوید: «با نگاه عمیق و رصد بسیار واضح، به طور مؤثری توانستیم به گذشته برگردیم. با این کار در واقع شما در حال انجام نوعی…
…که در یک متر مکعب خاک روی سطح ماه به دام افتاده و از نظر شیمیایی به مواد معدنی پیوند خورده بود. آردوندو گفت: براساس قدرت ویژگیهای طیفی، فراوانی آب در سیارک با قسمت روشن ماه مطابقت دارد. به طور مشابه، آب در سیارکها میتواند با مواد معدنی پیوند داشته باشد، به سیلیکات جذب شود و در آن به دام بیفتد یا حل شود. دادههای دو سیارک کمنورتر موسوم به «پارتنوپ»(Parthenope) و «ملپومنه»(Melpomene) آن قدر پر از نویز بودند که نمیتوان به نتیجهگیری قطعی رسید. دستگاه FORCAST ظاهرا آن قدر حساس نیست که در صورت وجود ویژگی طیفی، آب را تشخیص دهد. در هر حال، گروه پژوهشی موسسه تحقیقات جنوب غربی با در اختیار داشتن این یافتهها، از «تلسکوپ فضایی جیمز وب» استفاده کردند تا اپتیک دقیق و نسبت سیگنال به نویز برتر آن را برای بررسی اهداف بیشتری به کار بگیرند. آردوندو گفت: ما اندازهگیریهای اولیه را برای دو سیارک دیگر با جیمز وب طی مرحله دوم انجام دادهایم. ما پیشنهاد دیگری را برای مرحله بعدی داریم تا ۳۰ هدف دیگر را بررسی کنیم. این مطالعات، درک ما را از توزیع آب در منظومه شمسی افزایش خواهند داد. این پژوهش در «Planetary Science Journal» به چاپ رسید.
«رصدخانه پویاییشناسی خورشید» از یک شراره خورشیدی قوی که در روز نهم فوریه ساطع شد، عکس گرفته است . به گزارش صبح ساحل، خورشید در روز نهم فوریه ۲۰۲۴ ساعت ۸:۱۴ صبح به وقت منطقه زمانی شرقی، یک شراره خورشیدی قوی را ساطع کرد. «رصدخانه پویاییشناسی خورشید»(SDO) ناسا که به طور مداوم خورشید را بررسی میکند، از این رویداد عکس گرفت. به نقل از ناسا، شرارههای خورشیدی در واقع انفجارهای قوی انرژی هستند. شرارهها و فورانهای خورشیدی میتوانند بر ارتباطات رادیویی، شبکههای برق و سیگنالهای مسیریابی تأثیر بگذارند و خطراتی را برای فضاپیماها و فضانوردان ایجاد کنند. این شراره خورشیدی به عنوان شراره کلاس X3.3 طبقهبندی میشود. کلاس X نشاندهده شدیدترین شرارههاست؛ در حالی که عدد منتشرشده، اطلاعات بیشتری در مورد قدرت آن ارائه میدهد. به گزارش اسپیس، این شراره خورشیدی از لکه خورشیدی AR3576 فوران کرد؛ همان لکه خورشیدی که در روز پنجم فوریه یک نمایش آتشین را با یک شراره کلاس M و فوران پلاسما به نمایش گذاشت. نکته مثبت این بود که لکه خورشیدی، زمین را بیرون از خط شلیک مستقیم خود قرار داد. «کیت استرانگ»(Keith Strong) فیزیکدان خورشیدی در حساب ایکس خود نوشت: خداوند میداند که اگر این رویداد در سمت دیگر خورشید…
…به گزارش صبح ساحل، ماموریت آنتن فضایی تداخلسنج لیزری یا لیسا(LISA)، به تازگی چراغ سبزی را برای ساخت سخت افزار پرواز خود دریافت کرده است که گامی مهم در جهت کشف اسرار جهان است. امواج گرانشی که بیش از یک قرن پیش توسط نظریه نسبیت عام آلبرت اینشتین پیشبینی شدند، موجهایی در تار و پود فضا-زمان هستند. در سال ۲۰۱۵، رصدخانه زمینی لایگو(LIGO) با شناسایی امواج گرانشی حاصل از ادغام دو سیاهچاله، پنجرهای را به این پدیده کیهانی باز کرد. لیسا که قرار است در اواسط دهه ۲۰۳۰ پرتاب شود، قصد دارد این اکتشاف را به مرحله جدیدی ببرد و نمایی پانوراما از امواج گرانشی را که در وسعت کیهان در حال گسترش هستند، ارائه دهد. مارک کلامپین(Mark Clampin)، مدیر بخش اخترفیزیک در مقر ناسا در واشنگتن، میگوید: تصور کنید بتوانید طیف گستردهای از منابع را در کهکشان خود و فراتر از آن مشاهده کنید. لیسا این قابلیت را برای ما فراهم میکند. ما مفتخریم که بخشی از این تلاش بینالمللی برای گشودن راههای جدید برای کشف اسرار جهان هستیم. نقش ناسا در این همکاری کیهانی شامل ارائه اجزای کلیدی مجموعه ابزار لیسا، از جمله لیزر، تلسکوپ، و دستگاههایی برای کاهش اختلالات ناشی از بارهای…
هابل از رژه کیهانی Arp-Madore ۲۱۰۵-۳۳۲ پردهبرداری کرده است که کهکشانهایی را به نمایش میگذارد که به زیبایی در یک منظره آسمانی در کنار هم قرار گرفتهاند. به گزارش صبح ساحل، به نقل از ایسنا، تلسکوپ فضایی هابل یک بار دیگر ما را با یک منظره آسمانی شگفت انگیز مواجه کرده است و این بار نه تنها یک کهکشان، بلکه یک مجموعه کامل از کهکشانها را که به شکل منظمی مانند ستارهها در کنار هم قرار گرفتهاند، به تصویر کشیده است. این ویترین کیهانی که توسط چشم تیزبین هابل مشاهده شده است، رقص پیچیده اجرام آسمانی را در دوردستهای جهان ما آشکار میکند. به نقل از آیای، احتمالاً تاکنون درباره ادغام کهکشانها شنیدهاید. یک اتفاق آسمانی که میتواند فاجعه آمیز یا خلق کننده باشد. دو کهکشان در یک رقص کیهانی در هم تنیده شدهاند که گاهی منجر به تولد یک کهکشان جدید و بزرگتر میشود. این نمایشی باشکوه از پویایی آسمانی است که هابل آن را مستند کرده است. تصویر جدید هابل نه تنها یک منظومه کهکشانی در حال تعامل را به تصویر میکشد، بلکه رشتهای از کهکشانها را نیز به تصویر میکشد که بر حسب تصادف کیهانی، در صفوفی منظم قرار گرفتهاند و منظرهای بصری ایجاد میکنند…
تلسکوپ فضایی قدرتمند جیمز وب یک مجموعه ستارهای را در ابر ماژلانی بزرگ ثبت کرده است. به گزارش صبح ساحل و به نوشته ایسنا، یک تصویر جدید خیره کننده از تلسکوپ فضایی جیمز وب(JWST) یک کارخانه ستارهسازی عظیم را نشان میدهد که در یک کهکشان همسایه ما با رنگهای زنده و جزئیات باورنکردنی قرار دارد. به نقل از اسپیس، تصویر نارنجی، زرد و آبی از این تلسکوپ فضایی قدرتمند، هیدروژن اتمی بین ستارهای سحابی N97 با وسعت ۱۶۳۰ سال نوری را نشان میدهد که در ابر ماژلانی بزرگ، کهکشان نزدیک به راه شیری ما قرار گرفته است. این منطقه به طور فعال در حال تشکیل ستارگان است و تقریبا توسط ستارهشناسان ناشناخته باقی مانده است. N97 خواهر کوچکتر یکی از اهداف اخیر جیمز وب در ابر ماژلانی بزرگ نیز به حساب میآید که سحابی رتیل نام دارد و در فاصله ۱۶۱ هزار سال نوری از زمین قرار دارد. به رغم شباهتهایشان، دانشمندان فکر میکنند که در طول ۵۰۰ هزار سال اخیر، N97 با سرعتی دو برابر سحابی رتیل ستاره تشکیل داده است. مطالعه مناطق ستارگانساز مانند N97 با کمک جیمز وب به دانشمندان این امکان را میدهد تا در مورد ترکیب ابرهای گاز و غبار ستارهزا در کیهان اولیه…
…به نقل از اسپیس، بتا سهپایه اولین منظومه سیارهای بود که اخترشناسان در اطراف آن یک صفحه گرد و غباری از مواد متشکل از زبالههای ناشی از برخورد سیارکها و سیارات کوچک در طول سالهای شکلگیری منظومه سیارهای مشاهده کردند. پس از آن، ستاره شناسان با استفاده از تلسکوپ فضایی هابل، دومین قرص از زبالهها و مواد را در سیستم بتا سهپایه مشاهده کردند. اکنون با استفاده از ابزارهای جیمزوب مانند دوربین مادون قرمز نزدیک(NIRCam) و ابزار فروسرخ میانی(MIRI) گروهی از اخترشناسان لایه دیگری از ساختار را در این منظومه کشف کردهاند که به شکل شاخهای از غبار با شیب شدیدی است که از جنوب غربی بخشی از قرص زباله ثانویه امتداد یافته است. ایزابل ربولیدو (Isabel Rebollido)، سرپرست تیم مطالعه، دانشمند مرکز اختربیولوژی در اسپانیا، در بیانیهای گفت: بتا سهپایه قرص زبالهای است که همه چیز را در خود دارد. یک ستاره بسیار درخشان و نزدیک که ما میتوانیم به خوبی آن را مطالعه کنیم. او افزود: در حالی که مشاهدات قبلی از زمین در این محدوده طول موج وجود داشته است، آنها حساسیت و وضوح فضایی را که ما اکنون با جیمز وب داریم، نداشتند، بنابراین آنها این ویژگی را شناسایی نکردند. ساختار دم گربه مانند…
عکس جدید ثبتشده با «تلسکوپ فضایی جیمز وب»، دومین ابرنواختر را در یک کهکشان دور نشان میدهد. به گزارش صبح ساحل و به نقل از ناسا، «تلسکوپ فضایی جیمز وب» در نوامبر ۲۰۲۳، یک خوشه بزرگ از کهکشانها به نام «MACS J0138.0-2155» را رصد کرد. با توجه به اثری به نام «همگرایی گرانشی» که اولین بار توسط «آلبرت اینشتین»(Albert Einstein) پیشبینی شد، به نظر میرسد یک کهکشان دور به نام «MRG-M0138» توسط گرانش قوی خوشه کهکشانی مداخلهکننده منحرف شده است. اثر همگرایی گرانشی ناشی از MRG-M0138، پنج تصویر متفاوت را از MRG-M0138 ایجاد میکند. ستارهشناسان در سال ۲۰۱۹، کشف شگفتانگیزی را اعلام کردند مبنی بر این که یک انفجار ابرنواختر در MRG-M0138 رخ داده است و این در عکسهای «تلسکوپ فضایی هابل» در سال ۲۰۱۶ دیده میشود. هنگامی که گروه دیگری از ستارهشناسان عکسهای سال ۲۰۲۳ جیمز وب را مورد بررسی قرار دادند، با شگفتی دریافتند که همان کهکشان هفت سال بعد، دومین ابرنواختر را در خود جای داده است. «جاستین پیرل»(Justin Pierel) پژوهشگر ناسا در «موسسه علمی تلسکوپ فضایی»(STScI) و «اندرو نیومن»(Andrew Newman) ستارهشناس رصدخانه «مؤسسه علمی کارنگی»(CIS) در مورد اولین باری که دو ابرنواختر با همگرایی…
همه زیرساختها سالم است، اما یک پرواز لغو شد
