اصولگرایی در بزنگاه تاریخ

پایان گفتمان امنیتی؛ آغاز مسئولیت اجتماعی

جنگ، همواره پوششی برای تثبیت گفتمان امنیتی و بستن دهان منتقدان بوده است. اما اکنون با پایان جنگ و بازگشت کشور به شرایط عادی، اصولگرایان ناچارند پاسخگوی مطالبات معیشتی، رفاهی و حکمرانی مؤثر باشند. دیگر نمی‌توان نارضایتی عمومی را با شعار خاموش کرد.

بحران مشروعیت و فرسایش اعتماد عمومی

بخش‌هایی از جامعه که پیش‌تر در برابر تهدید خارجی از اصولگرایان حمایت می‌کردند، اکنون از آنان انتظار بازسازی اقتصادی، اصلاح حکمرانی و کاهش فساد دارند. اگر این خواسته‌ها بی‌پاسخ بمانند، شکاف مشروعیت میان حاکمیت و ملت، بیش از پیش عمیق خواهد شد.

انشقاق درون‌جریانی و رقابت برای قدرت

اصولگرایی دیگر یکدست نیست. جناح‌های متنوعی چون «جبهه پایداری»، «نواصولگرایان»، «محافظه‌کاران سنتی» و حتی «اصولگرایان تکنوکرات» هرکدام تحلیل و راه‌حل خاص خود را برای ایرانِ پساجنگ دارند. با کمرنگ شدن تهدید بیرونی، اختلافات درونی بیشتر نمایان خواهد شد.

مسئله‌ی جوانان و نسلی که از گفتمان اصولگرایی عبور کرده

نسل جوان امروز، نه به روایت‌های رسمی اصولگرایان باور دارد، نه در چارچوب‌های سنتی می‌گنجد. این نسل، بیش از هر زمان دیگر، خواهان آزادی‌های اجتماعی، عدالت اقتصادی و شفافیت سیاسی است. ناتوانی در گفت‌وگو با این نسل، شکست اجتماعی اصولگرایی را در پی خواهد داشت.

ناکارآمدی ساختاری اصولگرایی

جنگ زیرساخت‌های کشور را، به‌ویژه در مناطق مرزی و اقتصادی، آسیب‌پذیرتر کرده است. بازسازی نیازمند مدیریت کارآمد، شفافیت مالی و هماهنگی بین‌دستگاهی است؛ اموری که اصولگرایان تا امروز کارنامه درخشانی در آن‌ها نداشته‌اند.

فرصت یا فروپاشی تدریجی؟

جریان اصولگرایی در ایران، اکنون در یک بزنگاه تاریخی قرار دارد. ادامه سیاست‌های گذشته و بی‌توجهی به تحولات جامعه، می‌تواند به فروپاشی تدریجی پایگاه اجتماعی این جریان منجر شود.

در مقابل، بازتعریف اصول، گشودگی به نقد، و پذیرش اصلاحات واقعی، شاید تنها راه نجات و بازسازی مشروعیت باشد.جنگ تمام شده، اما حساب‌کشی تاریخی تازه آغاز شده است.