دیپلماسی غیر غربی

وضعیت بی‌طرفی ترکمنستان برای نخستین‌ بار در سال ۱۹۹۵ به صورت بین‌المللی به رسمیت شناخته شد. مسعود پزشکیان رئیس جمهور ایران به همراه وزیر امور خارجه و شماری دیگر از اعضای کابینه شامگاه پنجشنبه ۲۰ آذر به منظور شرکت و سخنرانی در اجلاس بین‌المللی صلح و اعتماد، با استقبال معاون رئیس کابینه وزرا در امور اقتصادی ترکمنستان وارد عشق آباد پایتخت این کشور شد. رئیس جمهور در حاشیه این اجلاس دیدارهای مهمی با رئیس جمهور ترکمنستان، ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، عبداللطیف رشید، رئیس‌جمهور عراق، و نخست‌وزیران پاکستان و میانمار انجام داد. پنجشنبه ۲۰ آذر سردار بردی محمداف، رئیس جمهور ترکمنستان، جلسات دوجانبه‌ای را با همکاران خارجی خود و سران دولت‌های کشورهای خارجی که در مجمع بین‌المللی اختصاص داده شده به سال بین‌المللی صلح و اعتماد و سی‌امین سالگرد بی‌طرفی دائمی ترکمنستان حضور داشتند، برگزار کرد. در میان شرکت‌کنندگان عالی‌رتبه؛ قزاقستان، ایران، تاجیکستان، ازبکستان، قرقیزستان، پاکستان، آذربایجان، گرجستان، میانمار، ارمنستان، اسواتینی، جمهوری سائوتومه و پرنسیپ، عراق حضور داشتند. در همان روز، بردی محمداف روسای شرکت‌هایی را که شرکای بلندمدت ترکمنستان هستند -شرکت مهندسی تویو، شرکت مهندسی و ساخت و ساز دوو - به حضور پذیرفت.

ایران به دنبال ایفای نقش فعال‌تر در آسیای صغیر

عشق‌آباد، ایستگاه دوم سفر «مسعود پزشکیان» رئیس‌جمهور ایران به آسیای مرکزی و محلی بود که بسیاری از رهبران جهان در آن گرد هم آمدند و در نشست «سال بین‌المللی صلح و اعتماد» به ابتکار ترکمنستان، به بررسی مهمترین چالش‌های پیش‌روی تامین امنیت و صلح در منطقه از یک سو و راه‌های عبور و رفع این چالش‌ها پرداختند. این سفر اما فرصت مغتنم و مناسبی است که رئیس‌جمهور ایران، یک‌سال و سه ماه پس از آخرین حضور خود در ترکمنستان، در دیدار با مقامات این کشور پیگیر اولویت‌های روابط دو جانبه باشد. سفیر ایران در ترکمنستان با بیان اینکه حضور و سخنرانی رئیس‌جمهور در نشست صلح و اعتماد عشق‌آباد، بیانگر تمایل ایران به بازیگری فعال‌تر در مسائل منطقه‌ و استفاده از کانال‌های دیپلماتیک غیرغربی برای افزایش اعتماد متقابل است؛ گفت: با توجه به سیاست بی‌طرفی دائمی ترکمنستان و صلح‌طلبی جمهوری اسلامی ایران به عنوان یکی از پایه‌های اصلی سیاست خارجی، دو کشور دارای اراده کافی برای همکاری در مقوله امنیت منطقه‌ای را دارا هستند.

دیدار با پوتین و چشم‌انداز همکاری‌های استراتژیک

ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه، و همتای ایرانی‌اش در عشق آباد دیدار کردند تا روابط، تجارت و همکاری‌های انرژی روسیه و ایران را تقویت کنند و در عین حال خواستار رویکرد جهانی جدیدی به صلح شوند. رئیس‌جمهور روسیه در این دیدار گفت: روابط بین روسیه و ایران به شکل کاملاً مثبت در حال پیشرفت است. روسیه و ایران همکاری در بخش‌های گاز و برق را بررسی می‌کنند و در زمینه‌های مختلف از جمله نیروگاه انرژی هسته‌ای بوشهر و توسعه زیرساخت‌ها از جمله کریدور شمال به جنوب، همکاری می‌کنند. روابط اقتصادی بین دو کشور نیز در حال تقویت است. به گفته پوتین، تجارت دوجانبه در سال گذشته ۱۳ درصد افزایش یافته و در سه فصل اول سال ۲۰۲۵، ۸ درصد دیگر نیز رشد داشته است.

پزشکیان در دیدار روز جمعه خود با پوتین، از «سطح خوب و رو به گسترش روابط» بین تهران و مسکو ابراز رضایت کرد و از روسیه به خاطر حمایتش از ایران در نهادهای بین‌المللی تشکر کرد.

خبرگزاری ایرنا به نقل از رئیس جمهور ایران نوشت: «ما مصمم هستیم توافقی را که امضا کرده‌ایم، عملیاتی کنیم. همکاری مشترک، به ویژه در زمینه نیروگاه‌ها، حمل و نقل و کریدورهای ترانزیتی، به طور فعال در حال پیگیری است. در رابطه با پروژه کریدور، ایران تا پایان سال تمام زمینه‌ها را برای اجرای کامل آماده خواهد کرد. ما انتظار داریم طرف روسی نیز روند اجرای این توافقات را تسریع و نهایی کند». پوتین نیز به نوبه خود امضای پیمان جامع همکاری بین دو کشور را «نقطه عطفی در روابط دوجانبه» توصیف کرد. وی افزود که تهران و مسکو در مورد مسائل حساس بین‌المللی، از جمله پرونده هسته‌ای ایران، همچنان در تماس نزدیک هستند و تأکید کرد که روسیه از ایران حمایت می‌کند.

این دیدار در حالی انجام شد که روابط ایران و روسیه در سال‌های اخیر در حوزه‌های مختلف از جمله انرژی، حمل‌ونقل و تجارت رو به گسترش بوده و کشورهای منطقه به افزایش همکاری‌های دو جانبه نگاه مثبت دارند. چیزی که کشورهای دیگر را نسبت به این رابطه دچار نگرانی می‌کند.

پزشکیان: جنایت‌های مکرر رژیم اسرائیل در سایه عدم نظارت بین‌المللی

رئیس جمهور ایران روز جمعه در اجلاس بین‌المللی صلح و اعتماد طی سخنرانی خود اظهار داشت: جمهوری اسلامی ایران به عنوان یک عضو مسئول جامعه بین‌الملل اعتقاد راسخ دارد که صلح و توسعه تنها از طریق گفت وگوی برابر، همکاری جمعی و احترام به حقوق بین‌الملل و منشور ملل متحد و پرهیز از یک جانبه‌گرایی قابل دستیابی است.

رئیس جمهور بیان کرد: امروز صلح به جای اینکه حقی جهان‌شمول باشد به امتیازی تبدیل شده است که تنها در جغرافیای خاصی دوام می‌یابد. پزشکیان با بیان اینکه ما امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند بازاندیشی در مفهوم صلح هستیم، گفت: صلح نه از مسیر افزایش بودجه‌های نظامی، نه از طریق اتحادهای سخت افزاری و نه از طریق دیپلماسی‌های نمایشی بلکه از طریق مواجهه با ریشه‌های واقعی بی‌ثباتی یعنی نابرابری انحصار و تبعیض که به دست آمده است، محقق خواهد شد. رئیس جمهور گفت: در بستر تبعیض‌ها و نابرابری‌های موجود، سیاست قدرت‌های بزرگ در غرب آسیا تاکنون عملاً به ایجاد نوعی حق ویژه برای رژیم صهیونیستی منجر شده که منشأ بسیاری از جنگ‌ها و بی‌عدالتی‌ها در منطقه است، این حق ویژه محصول ترکیب پیچیده‌ای از محاسبات ژئوپولیتیک اتحادهای تاریخی منافع امنیتی غرب و بی‌تعهدی نهادهای بین‌المللی به اجرای واقعیت است. وی تصریح کرد: در چنین فضایی است که این رژیم توانسته است سیاست‌های تهاجمی از جنایت‌های مکرر در غزه و گسترش غیرقانونی شهرک‌ها در کرانه باختری گرفته تا حملات مکرر به سوریه لبنان و همچنین جمهوری اسلامی ایران و قطر را، دنبال کند. وی افزود: هنگامی که یک بازیگر عملاً از محاسبات و نظارت‌های بین‌المللی مستثنی می‌شود ریشه‌های بی‌عدالتی عمیق‌تر می‌شوند و صلح پایدار بنیان‌های خود را از دست می‌دهد. پزشکیان گفت: تا زمانی که چنین حق ویژه‌ای برای رژیم صهیونیستی وجود دارد نمی‌توان از صلح و نظمی عادلانه سخن گفت اگر جهان واقعاً به دنبال صلح و نظم و عادلانه است باید به این حقیقت تن دهد که هیچ کشوری حتی قدرت‌های بزرگ نباید از قواعد جهانی فراتر روند.

پزشکیان تأکید کرد: «تا زمانی که برخی قدرت‌ها از پاسخگویی معافند، نمی‌توان از صلح و نظم عادلانه سخن گفت. تجاوز به ایران، نه‌تنها نقض حاکمیت ملی، بلکه آزمون شکست‌خورده‌ای برای ادعا‌های حقوق‌بشری غرب است». تحلیلگران، این موضع‌گیری را گامی استراتژیک برای بسیج حمایت کشور‌های جنوب جهانی در برابر هژمونی غربی می‌دانند؛ موضعی که نه‌تنها دفاع از حقوق ایران، بلکه دفاع از اصل خودتعیینی ملت‌ها در جهان چندقطبی است. اجلاس، با چنین بیاناتی، از یک گردهمایی تشریفاتی به عرصه‌ای برای چالش کشیدن نابرابری‌های جهانی تبدیل شد.

روزنامه صبح ساحل