خطر چینی ها بیخ گوش دست سازه‌های هرمزگان

صبح ساحل ، اجتماعی - برخی از بازارهای فروش دست سازه‌های هرمزگان قدمتی چند صدساله دارد این مکان‌ها صرفاً به‌منظور خرید و یا فروش کالاها نبوده است بلکه جایی برای عرضه محصولات محلی و صنایع‌دستی مردم آن دیار و راهی برای بهتر گشتن چرخ معیشتی خانواده‌ها بوده است. بازارهایی که علاوه بر خوراک و پوشاک تقریباً اغلب وسایل کار و کشاورزی نیز به‌صورت دست‌ساز ارائه می‌شده است اما چند سالی است به لطف ورود بی‌حدومرز کالاهای چینی در سایه غفلت مسئولان و اهمال بومیان دیگر اثری از ابزارهای دست‌ساز قدیمی و هنرهای صنایع‌دستی استان وجود ندارد.داس یکی از ابتدایی‌ترین و پرکاربردترین ابزار در کشاورزی استان هرمزگان است که درگذشته توسط بومیان تهیه می‌شد ولی در حال حاضر در بازارهای ما کمتر می‌توان داس‌های قدیمی و بومی را پیدا کرد و جنس‌های چینی به‌وفور یافت می‌شود همچنین وسیله‌های دیگری مانند کجک، انواع بندها و حتی سبدهای نگهداری خرما که درگذشته از برگ درخت نخل تهیه می‌شد جای خود را به ابزار و وسایل عمدتاً پلاستیکی چینی داده‌اند البته سایر دست سازه‌ها از درخت خرما هم مانند بادبزن، گوفه حالا چند سالی است سنتی‌ترین بازارهای استان مانند پنجشنبه‌بازار میناب که از زمان کهن مکانی برای عرضه صنایع‌دستی استان و محلی برای ارتزاق بومیان این منطقه بوده است به‌واسطه ورود کالاهای چینی بومیان را تنها به فروشندگانی بدون سرمایه تبدیل کرده است. این بازار در سال‌های نه‌چندان دور نمایشگاهی بود از انواع کارهای دستی، هنری و فرهنگی شرق هرمزگان و کمتر جایی در ایران می‌توانید پیدا کنید که در یک روز یکجا شاهد چنین تنوع کالاها که هنر دستان زنان و مردان بومی آن منطقه باشد، باشید.آن، کوندوک نان، کلاه، تک، دم پز و …در سایه کم تجی‌ها دیگر تولید نمی‌شوند. ورود کالاهای قاچاق و بی‌کیفیت علاوه بر صنعت سلامت مردم را نیز با تهدیداتی مواجه ساخته است.چینی‌ها تنها به‌جایگزینی ابزار کار خود به‌جای ابزار ما بسنده نکرده‌اند بلکه بامطالعه و برنامه‌ریزی بر روی پوشش بانوان منطقه تمام اجناس موردنیاز لباس‌های محلی استان هرمزگان را تهیه و به کشور ما وارد می‌کنند، اجناسی که شاید در خود کشور چین هیچ کاربردی نداشته باشد و شاید کارگر چینی از موارد استفاده این اجناس هیچ اطلاعاتی در اختیار نداشته باشد. صنعت بومی ما که از پارچه‌های باکیفیت داخلی گرفته تا ابزار اولیه، کلاهای زینتی، فرش و … توسط چینی‌ها معادل‌سازی شده و کیفیت کمتر و قیمت پایین‌تر وارد کشور ما می‌شود و اندک صنایع‌دستی ما را نیز با رکود مواجه کرده است. حتی برخی از نوارهای خوص و شکی نیز تولید پاکستان و هندوستان است.حضور صنعت چینی در صنایع دریایی نیز معضلی است که بازار کالاهای ایرانی را به دلیل قیمت کمتر با خطر روبرو کرده است.وفور کالاهای دریایی در فروشگاه‌های عرضه صنایع‌دستی به‌خصوص در قشم و کیش موجب شده تا بخش بزرگی از این صنعت زودبازده در میان بومیان استان کنار گذاشته شود و این در صورتی است که مواد اولیه ارزان و در دسترس این هنر می‌تواند راهگشای خوبی برای اشتغال و کارآفرینی باشد.ضعف مدیریت هنرهای سنتی و صنایع‌دستی و سپردن آن به دستگاه‌های مختلف دولتی موجب شده تا بلاتکلیفی و معضل بزرگی در بازارهای اقتصادی این هنرها به وجود آید ورود کالای چینی به بازار صنایع‌دستی ایران تازگی ندارد اما درحالی‌که مسئولان میراث فرهنگی در اغلب استان‌ها مانند اصفهان و شیراز فروش این وسایل در مکان‌های گردشگری و بازارهای سنتی را ممنوع کرده‌اند اما مسئولان میراث فرهنگی و گردشگری استان با تسامح و تساهل عملاً بسیاری از فرصت‌های شغلی و درآمدزایی در استان را درخطر رکود و نابودی قرار داده‌اند.****لطفا صفحه پرونده ویژه وضعیت صنایع‌دستی استان هرمزگان را در صفحه آخر همین شماره مطالعه بفرمایید

مرضیه محب رسول خبرنگار