استاد،چند می‌گیری پایان‌نامه بنویسی؟


نویسنده: فرشته قاسمی

دانشجوی کارشناسی ارشد و یا دکترا که باشید مهم‌ترین دغدغه و دل‌مشغولی‌تان نوشتن پایان‌نامه است.
از نخستین روزی که کلاس‌ها آغاز می‌شود، اساتید در گوشتان می‌خوانند که به فکر نوشتن پایان‌نامه باشید.
برای برخی از دانشجویان این مقاطع نوشتن پایان‌نامه که باید در قالب یک پژوهش جامع از مرتبه علمی‌شان باشد، کمی سخت به نظر می‌رسد. راجع به خریدوفروش پایان‌نامه خیلی گفته‌شده و شنیده‌ایم. خیلی‌ها از این موضوع به‌عنوان از بین رفتن حیثیت علمی کشورمان یاد می‌کنند.  خیلی از دانشجویان ترجیح می‌دهند پایان‌نامه بخرند و از پژوهشی که شخص دیگری برایشان انجام داده است مقابل هیات داوران دفاع کنند. شاید حوصله‌اش را ندارند و تنبلی می‌کنند. شاید خیلی سرشان شلوغ است و اصلاً وقتش را ندارند و ترجیح می‌دهند با یک مبلغ ناقابل 2، 3 میلیونی که شخص دیگری برایشان نوشته به دنبال کسب مدرک باشند.


آن‌هایی که تا چند روز پیش به تهران سفرکرده باشند و گذرشان به میدان و خیابان انقلاب افتاده باشد، حتماً صدای همان «داد زن‌ها» ی معروف که همیشه یک تابلو و تراکت در دست داشتند و فریاد می‌زدند «پایان‌نامه، پروپوزال» را خوب به یاد دارند که اگر مشتری‌شان بودید شمارا به انتهای پاساژ یا دفتر مخصوص هدایت می‌کردند تا با پرداخت مبلغ چندمیلیونی پایان‌نامه خود را سفارش دهید. در این آشفته‌بازار خریدوفروش پایان‌نامه، هرکس به شیوه خاص خود جذب مشتری می‌کرد تا شاید نگاه دانشجویانی را که به هر دلیلی می‌خواستند با پول مدرک بگیرند، جذب کنند.


فروش پایان‌نامه تنها به خیابان انقلاب تهران ختم نمی‌شود. درودیوار دانشگاه‌ها و خیابان‌های اطراف را ببینید، فرقی هم نمی‌کند که دانشگاه آزاد اسلامی باشد یا دانشگاه ملی، پرشده از آگهی فروش پایان‌نامه و پروژه‌های دانشگاهی.
به عقیده نگارنده، فروش پایان‌نامه یک نکته بسیار مهم را به همه به‌ویژه مسئولان گوشزد می‌کند، اینکه حال‌وروز وضعیت پژوهشی کشور، به‌ویژه در بخش پایان‌نامه دانشجویی اصلاً خوب نیست.
آسانی دستیابی به پایان‌نامه و پروژه‌های دانشجویی موجب شده تا بسیاری از دانشجویان ترسی از پروژه نویسی در دانشگاه نداشته باشند. به گفته مسئولان وزارت علوم، آمار دقیقی از خریدوفروش پایان‌نامه دانشجویی در کشور وجود ندارد. این یعنی هیچ مکانیزمی وجود ندارد که این‌گونه پایان‌نامه‌های فروشی را کنترل کند. در سال‌های اخیر شبکه‌های اجتماعی و فضای مجازی نیز به کمک این‌گونه مؤسسات فروش پایان‌نامه و پروژه‌های دانشجویی آمده و فاصله فروشنده با خریدار را آن‌قدر کاهش داده که در حد یک کلیک ساده در اینترنت رسیده است.


متأسفانه با افزایش جمعیت دانشجویی و رواج پدیده مدرک‌گرایی در کشور، موجب شده تا شغل کاذبی به نام پایان‌نامه نویسی پا بگیرد. در گوشه و کنار کشور حتی در بندرعباس، فروش پایان‌نامه و پروژه دانشجویی به شکل دیگری رواج پیداکرده است. دانشجو به استاد پیشنهاد می‌دهد که برایش پایان‌نامه بنویسد و هزینه‌اش هرچه باشد پرداخت می‌کند. یا اینکه دانشجویی با انتخاب استاد راهنما، قصد دارد پایان‌نامه‌اش را باراهنمایی این استاد بنویسد، اما این استاد با علم به اینکه این دانشجو بار علمی و سواد آن‌چنانی ندارد، علاقه‌ای نشان نمی‌دهد که استاد راهنمایش شود.
نکته مهم داستان اینجاست، وقتی دانشجو این حرکت استاد را از دانشجویان فارغ‌التحصیل پرس‌وجو می‌کند، به این نتیجه دست پیدا می‌کند که این استاد چون نمی‌خواهد ارزش کارش پایین بیاید، می‌خواهد این دانشجو، پایان‌نامه‌اش را درازای پرداخت مبلغی به شخص دیگری که دستی در نوشتن پایان‌نامه دارد، واگذار کند.


دانشجویان فارغ‌التحصیل نیز به این دانشجو اطمینان می‌دهند که استاد را متقاعد خواهند کرد که پایان‌نامه شما، توسط دیگری نوشته است. نکته تأسف‌آور داستان استاد و دانشجو اینکه استاد راهنما به‌جای اینکه دانشجو را تشویق و ترغیب کند که باراهنمایی او، اقدام به نوشتن پایان‌نامه کند. با این حرکتش باعث ترویج خریدوفروش پایان‌نامه می‌شود.


این احتمال هم می‌توان متصور شد که خود استاد، اقدام به نوشتن پایان‌نامه برای این دانشجو کند. شواهد نشان می‌دهد، خریدوفروش پایان‌نامه باعث افت سطح علمی دانشجویان شده است.
بدون شک اگر این روند ادامه داشته باشد تبعات جبران‌ناپذیری به بار می‌آورد. شاید بتوان گفت بدترین پیامد آن افزایش فارغ‌التحصیلان بی‌سواد در جامعه است. تعدادی از همین دانشجویان بی‌سواد و یا کم‌سواد با لابی‌گری، در مدارس و دانشگاه‌ها تدریس می‌کنند.


تصور کنید این دانشجو که حال، استاد خطابش می‌کنند، چه علمی و دانشی در چنته دارد که در اختیار فرزندان شما قرار دهد؟ حال پس از گذشت سال‌ها از فعالیت مؤسسات فروش پایان‌نامه و رونق این شغل کاذب، خبرهای خوبی به گوش می‌رسد که آقایان مسئول عزم خود را جزم کرده‌اند تا با این پدیده برخورد جدی کنند. در این خصوص حسین سیمایی صراف معاون حقوقی و امور مجلس وزارت علوم در تازه‌ترین اظهاراتش می‌گوید: موضوعی که امروزه افکار عمومی را جلب کرده، پدیده‌ای به نام پایان‌نامه فروشی یا تقلب در تدوین پروژه است. ازآنجایی‌که در این زمینه، با کمبود قانون مواجه بودیم، لایحه‌ای در این خصوص تحت عنوان پیشگیری و مبارزه با تقلب در تهیه آثار علمی به دولت پیشنهاد دادیم. این لایحه سال ۱۳۹۶ در دولت مطرح و تصویب شد؛ پس‌ازآن مجلس نیز آن را تصویب و ابلاغ کرد. وزارت علوم بعد از ابلاغ این قانون، بخش‌های گوناگونی از آن را به دانشگاه‌ها بخشنامه کرد.


وی با تأکید بر لزوم توجه دانشگاه‌ها به اجرای قانون مقابله با تقلب گفت: مجازات نقدی، زندان و تعطیلی پایگاه الکترونیکی که مرتکب جرم شده‌اند، ازجمله مجازات‌های در نظر گرفته‌شده برای تهیه‌کنندگان آثار تقلبی علمی است و علاوه بر مسئولیت تهیه‌کننده، تبلیغ برای تهیه آثار علمی نیز جرم است و مصرف‌کننده نیز مشمول مجازات انتظامی می‌شود.
در طرح برخورد با متخلفان پایان‌نامه‌ای، مسئولان وزارت علوم و مدیران دانشگاه‌ها، هم با دانشجویان متخلف و هم با استادان متخلف دانشگاه‌ها برخورد می‌کنند. انتظار می‌رود دانشگاه‌ها نیز اجرای قانون مقابله با تقلب را جدی بگیرند.
کلام آخر اینکه تا وقتی فرهنگ مدرک‌گرایی در جامعه وجود داشته باشد و فله‌ای دانشجو جذب شود، نمی‌توان توقع داشت که بساط خریدوفروش پایان‌نامه‌ها به‌طور کامل برچیده شود.