سناریوی جدید برای رهبری در خاورمیانه

صبح ساحل، سیاسی _ ترکیه، امریکا، اسراییل این فورمول جدید اوباما برای آینده روابط  اسراییل است . رییس جهمور آمریکا در حالی سفر خود به خاور میانه را به پایان برد که  توانست روزهای سرد روابط انکارا – تلاویو را تلطیف نماید. امریکا که در سالهای گذشته بیشتر از هر کشوری در منطقه  در برابر ترکیه و سیاستهای ضد و نقیضش سکوت و مدارا کرده است بار دیگر تلاش کرد تا از حربه سیاستهای پر سر و صدای اردوغان برای به عرصه کشاندن اسراییل در معادلات منطقه ای بهره ببرد. اگر چه روابط شخصی دو رییس جهمور امریکا و اسراییل چندان دوستانه نیست اما اوباما به دلیل فشارهای لابی صهیونیست در داخل از یک طرف و پرستیژ حل بحران فلسطین و اسراییل در سطح جهانی از طرف دیگر ناچار است تا راه چاره ای برای مشکلات اسراییل پیدا کند. اوباما که در دور قبلی ریاست جمهوری خود نتوانست راه حلی عملی برای بیرون رفت از بحران ارایه دهد اکنون تلاش میکند با وارد کردن نیروی سومی به این جریان فرصتهای بیشتری را برای بازی های استراتژیک در منطقه فراهم نماید. اسراییل اکنون از هر زمان دیگری در منطقه بیشتر منزوی است. بر کناری مبارک در مصر ، تغییر حکومت در لبنان ، پذیرش فلسطین در سازمان ملل به عنوان عضو ناظر و نیز تلاش های ناکام برای سرنگونی حکومت اسد و تنزل شدید روابط سیاسی و اقتصادی با ترکیه به دلیل مواضع ضد اسراییلی اردوغان و حمله به کشتی کمک رسان مرمره از جمله مسایلی است که اسراییل را به ورطه مشکلات اقتصادی و سیاسی کشانده است. اسراییل نیاز دارد تا از طریق یک کشور مطمئن به اروپا وصل شود تا از این طریق مبادلات بازرگانی و انرژی خود را انجام دهد . راهی برای پیدا کردن صدور گاز به اروپا میتواند سرمایه گذاران را برای بهره برداری از چاههای تازه کشف شده گازی در آبهای اسراییل و لبنان مجاب نماید و این برای اقتصاد پر مشکل اسراییل راه حل نجات بخشی خواهد بود. ضمن اینکه اسراییل محتاج کشوری است که بر اساس نفوذ خود روابط اسراییل را با کشورهای عربی و منطقه ای گسترش داده و میانجی از سرگیری مذاکرات صلح باشد.تلاش سالهای گذشته ترکیه برای ایجاد آتش بس در جریان حمله اسراییل به نوار غزه وجه تاثیر گذاری را به این کشور در میان گروههای فلسطینی داده است.اگرچه ترکیه سالهاست که در مساله کردها ،قبرسی ها و ارامنه در گیر مسایل قومیتی است اما تاکید بر اسلامی بودن مساله فلسطین نوعی همبستگی میان آرا ترکها ، اعراب و ایران بر مبنای اسلام ایجاد کرد این نزدیکی تا آنجا پیشرفت که همکاریهای ترکیه و اسراییل را تا مرز قطع شدن پیشبرد و این به معنای یک اتحاد منطقه ای بر ضد اسراییل بود. با رشد نفوذ ترکیه در منطقه اسراییل تحت فشار امریکا چاره ای جز نزدیکی به این متحد پیشین را نداشت. اکنون اسراییل برای مبادلات اقتصادی ، نظامی و استراتژیک خود بسیار نیازمند کشوری چون ترکیه است و این عاملی برای عذرخواهی نتانیاهو از اردوغان شد .این سر خم کردن اسراییل بیشتر از هر کس به نفع اوباما تمام خواهد شد. امریکا با وارد کردن ترکیه به مساله اسراییل بار دیکر با تکیه بر نفوذ این کشور در میان مسلمانان تلاش خواهد کرد تا اسراییل را به عرصه سیاسی خاورمیانه برگردانده و به نوعی نقش رهبری در خاورمیانه را به ترکیه واگذار کند.به نظر میرسد ترکیه هم از این استراتژی جدید امریکا استقبال کرده است پس از دیدار گرم اردوغان و اوباما در ترکیه این بار اردوغان به دعوت همتای امریکایی خود در هفته های آینده به واشنگتن میرود سفری که قبل از دیدار وی از نوار غزه ترتیب داده شده است امریکا در ماههای اخیر با سفر جان کری و نیکلاس برنز و شخص اوباما تلاش کرد تا ترکیه را برای قبول نقش میانجی در مسایل اعراب و اسراییل مجاب نماید. از طرف دیگر چاک هگل وزیر دفاع امریکا نیز با سفر به ترکیه تلاش کرد تا همکاریهای نظامی اسراییل و ترکیه را احیا نماید مساله ای که برای مقابله با منطقه گرایی ایران و عراق و دور کردن مواضع ترکیه از همگرایی با اعراب بسیار حائز اهمیت است .ترکیه امروز به سمت نقشگیری مهم و اثرگذاری در منطقه پیش میرود امریکا با وقوف به این امر می کوشد تا در آینده از ترکیه معارض ، یک کشور سربزیر و منفعت طلب بسازد. اوباما به شدت تلاش دارد تا بلند پروازی های اردوغان را با قدرت دهی چارچوب محور، سرکوب کند.از طرف دیگر ترکیه که سودای رهبری بر خاورمیانه آشوب زده را در سر دارد با ایران و عراق اشتراکات زیادی دارد و از سویی چشم به همکاری در قالب ناتو و اتحادیه اروپا دوخته است. ترکیه حق خود می داند که بازیگری مهم و قدرتمند در سیاست منطقه ای باشد و راه و روشش در طول سالیان گذشته نشان می دهد که برای رسیدن به این هدف هیچ ابایی ندارد تا با کشورهای دیگر حتی اسراییل وارد معارضه شود.امریکا با توجه به ملاحظات فوق و نیز آینده مثمرثمر همکاری با ترکها در بالکان و خاورمیانه دامهایش را برای رام کردن این قدرت سیاسی نو ظهور پهن کرده است.