جدید به قدیم
…پایهی تابآوری اقلیمی است؛ زیرا هم زیستپذیری را افزایش میدهد و هم مصرف انرژی ساختمانها را کاهش میدهد.بعد اقتصادی نیز نیازمند بازنگری است. اتکای کامل به منابع دولتی برای حفظ و توسعهی این شهر، پایداری بلندمدت را تهدید میکند. جذب سرمایهی محلی، حمایت از کسبوکارهای خرد، و تقویت پیوند با بندرعباس از طریق حملونقل عمومی کارآمد، میتواند به خودکفایی نسبی شهر کمک کند. لازم است علوی از حالت «شهر خوابگاهی» خارج شود و به شهری پویا با چرخهی زندگی مستقل بدل گردد.شهر جدید علوی نه شکست است و نه موفقیت نهایی؛ بلکه مرحلهای میان راه است. این شهر تصویر کوچکی از چالش توسعهی پایدار در جنوب ایران است: تضاد میان طرح و واقعیت، آرمان و اجرا، اقلیم و کالبد. بازسازی این تعادل مستلزم آن است که برنامهریزان و مدیران شهری، بهجای تمرکز بر عدد واحدهای ساختهشده، بر کیفیت زندگی، بر پیوند انسان با فضا و بر تابآوریِ فرهنگی و طبیعی تأکید کنند.برای آیندهی هرمزگان، علوی میتواند درس بزرگی باشد؛ اگر تبدیل شود به شهری که با خورشید سازگار است، نه در برابر آن، و با جامعه همساز، نه جدا از آن. تابآوری واقعی، نه در دیوار و سقف، بلکه در فهم مشترکِ میان انسان و جایگاه زندگی…
…آمادگی هرمزگان برای نقشآفرینی فعالتر در زنجیره تجارت جهانی را مخابره کند. معرفی طرحهای توسعه بندر شهید رجایی، فناوریهای جدید در کشتیسازی-لجستیک و فرصتهای سرمایهگذاری در مناطق آزاد و جاسک، هرکدام چشم انداز اقتصادی منحصر به فرد خود را دارا هستند. سواحل مکران که به عنوان سنگر توسعه کشور مطرح میشود، جذابیت اقتصادی بینالمللی دارد و شاهد هستیم بسیاری از کشورهای همسایه در شمال و شرق ایران به دنبال بستری برای سرمایه گذاری و بهرهمندی از این ظرفیت هستند لذا انتظار میرود استاندار هرمزگان با دید راهبردیشان از اختیاراتی که در زمینه «تقویت دیپلماسی اقتصادی با کشورهای همسایه» تفویض شده است، استفاده کرده و بستر توسعه سرمایهگذاری در استان را فراهم آورند. در این راستا باید اشاره کرد که ایجاد فرصت همکاری بین استانی و کشوری و اشتغالزایی مستقیم و غیرمستقیم و گردش مالی شهری، نمایش توانمندیهای صنعتی و فرهنگی تا تحریک اقتصاد شهری از طریق ساخت زیرساختها، از مهمترین مزیتهای برگزاری رویدادهای اقتصادی بینالمللی است.با وجود این ظرفیتهای آشکار، عملکرد معاونت هماهنگی امور اقتصادی استانداری هرمزگان به عنوان پیشران برنامههای توسعهای استان، نشان داده که نگاه توسعهگرا و خلاقانهای در بهرهگیری از فرصتهای بزرگ اقتصادی وجود ندارد. تمرکز این معاونت عمدتاً بر مسائل اجرایی روزمره و پیگیری…
در تاریخ ۲۴ مهر، خانه تاریخی جری پولاک در جزیره هرمز میزبان نمایشگاهی متفاوت با عنوان «نامههای خواجه عطا» بود. این رویداد فرهنگی به همت احمدعلی کارگران برگزار شد و نامههای تاریخی خواجه عطا را در قالبی هنری و معاصر بازخوانی کرد.هدف این نمایشگاه، پیوند میان میراث مکتوب جنوب ایران و زبان هنر معاصر بود؛ تلاشی برای زندهنگهداشتن روایتهای بومی و تاریخی از طریق فرمهای نوین هنری. عکس از حمید صفریزاده
…دولت باید با مشوقهای مالیاتی، تسهیلات هدفمند و الزام شرکتها به رعایت حداقل دورهی استخدامی، مسیر اشتغال پایدار را هموار کند. همچنین لازم است فرهنگ سازمانی در بسیاری از صنایع تغییر کند. شرکتها باید بدانند سرمایهی انسانی، بخش جداییناپذیر از سرمایهی اقتصادی آنهاست. هرچند ممکن است قراردادهای کوتاهمدت در ظاهر هزینهها را کاهش دهد، اما در بلندمدت موجب از دست رفتن تجربه، تعهد و وفاداری کارکنان خواهد شد. در مقابل، شرکتهایی که به پایداری شغلی نیروهای خود اهمیت میدهند، معمولاً از بهرهوری و رشد بیشتری برخوردار میشوند.در کنار همهی این عوامل، توجه به نقش نیروی بومی و استفاده از ظرفیت جوانان استان نیز ضرورتی انکارناپذیر است. بسیاری از کارشناسان معتقدند که اگر سیاست جذب نیروهای بومی در صنایع غرب بندرعباس با برنامهریزی دقیق و تعهد بلندمدت همراه باشد، نهتنها معضل بیکاری کاهش مییابد، بلکه ارتباط میان صنعت و جامعهی محلی نیز تقویت میشود.پدیدهی قراردادهای کوتاهمدت در صنایع غرب بندرعباس، مسئلهای چندوجهی است که ریشه در ترکیبی از مشکلات اقتصادی، مدیریتی و ساختاری دارد. تداوم این وضعیت، در بلندمدت به کاهش اعتماد عمومی، فرسایش سرمایهی انسانی و ضعف در تولید منجر خواهد شد. امروز بیش از هر زمان دیگری، صنایع هرمزگان نیازمند رویکردی تازهاند؛ رویکردی که در آن…
…رویدادی فرهنگی و موسیقایی، شامگاه چهارشنبه ۲۳ مهرماه در فرهنگسرای طوبی بندرعباس برگزار شد. این برنامه که با همکاری انجمن موسیقی هرمزگان، شهرداری بندر تاریخی لافت و اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی هرمزگان شکل گرفت، با هدف ارجگذاری به فرهنگ کهن دریانوردی و یادکرد از ناخدایان پیشکسوت جنوب کشور برگزار شد.در این مراسم، هنرمندان موسیقی بومی هرمزگان با اجرای نواهای سنتی از جمله «عَزوا» و مقامهای بندری، حالوهوایی از زندگی مردم در کنار دریا را زنده کردند. موسیقی در این آیین نه تنها جلوهای هنری، بلکه زبان روایتگری فرهنگ دریا و سفر بود؛ فرهنگی که قرنهاست بخشی از هویت مردم جنوب و حافظه تاریخی خلیج فارس را شکل داده است.از دیگر بخشهای این برنامه، اهدای کارت عضویت افتخاری انجمن موسیقی هرمزگان به چند ناخدای پیشکسوت بندر تاریخی لافت بود؛ مردانی که سالها هدایت لنجها و کشتیها را در آبهای نیلگون خلیج فارس بر عهده داشته و بخشی از تاریخ شفاهی این سرزمین را در سینه دارند. آیین «سجّل ناخدا» در واقع ادای احترامی به این حافظان فرهنگ دریا و تلاشی برای ثبت و انتقال تجربههای آنان به نسلهای آینده به شمار میرود.این مراسم با استقبال گسترده اهالی فرهنگ، پژوهشگران، هنرمندان و مردم برگزار شد و حالوهوایی…
اولین نمایشگاه پاکتهای پستی و اسناد تاریخی مراودات تجار بندرعباس با کشورهای مختلف جهان در ساختمان اسناد تاریخی شهرداری بندرعباس افتتاح شد. این نمایشگاه که به همت سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری بندرعباس و مجموعه شخصی فرزانه پیشدار برپا شده، گوشهای از تاریخ ارتباطات تجاری و نقش پست در تبادلات بازرگانان بندرعباس را روایت میکند.
در این میان، ژئوپارک جهانی قشم نمونه موفق در حفاظت از میراث فرهنگی ناملموس جامعه محلی است. میراث ناملموس، آداب و رسوم، آیینها، موسیقی، زبان و گویشها، بازیها، ادبیات شفاهی و مهارتها که هویت یک جامعه را شکل میدهند، شامل میشود. در اقصی نقاط جزیره قشم بهویژه در روستاهای همجوار ژئوسایتها، این میراثها زندهاند؛ از نواهای محلی تا آداب و رسوم سنتی در ازدواج و اعیاد مذهبی و...، مهارتهای بومی در صیادی، ساخت لنجهای سنتی، خوراک محلی هرکدام نمایانگر همزیستی عمیق انسان با محیط طبیعی و فرهنگی جزیره است که باید از مشارکت جامعه محلی در حفاظت و اشاعه آن قدردانی کرد.این آیینها هویت جمعی جامعه محلی را شکل میدهند؛ در برهه زمانی که «بیهویتی» در جامعه امروز تهدیدی جدی است تلاشها و اقدامات، برای آشتی، آشنایی و پیوند جامعه امروز با گنجینههای ناملموسی که در قلب روستاهای جزیره میتپد، حرکتی ارزشمند است. ژئوپارک جهانی قشم در سالهای اخیر کوشیده است این میراث را در روستاها زنده نگه دارد.در این مسیر، برنامهها و ابتکارات متعددی از جمله برگزاری جشنوارههای متنوع و مرتبط با میراث ناملموس و برنامههای فرهنگی طراحی شده که نمونهی شاخص آن، برگزاری فستیوال «عیش جزیرتی» در روستای گردشگری دهخدا با همکاری دهیاری، شورا، جامعه محلی…
…رویدادی فرهنگی و موسیقایی، شامگاه چهارشنبه ۲۳ مهرماه در فرهنگسرای طوبی بندرعباس برگزار شد. این برنامه که با همکاری انجمن موسیقی هرمزگان، شهرداری بندر تاریخی لافت و اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی هرمزگان شکل گرفت، با هدف ارجگذاری به فرهنگ کهن دریانوردی و یادکرد از ناخدایان پیشکسوت جنوب کشور برگزار شد.در این مراسم، هنرمندان موسیقی بومی هرمزگان با اجرای نواهای سنتی از جمله «عَزوا» و مقامهای بندری، حالوهوایی از زندگی مردم در کنار دریا را زنده کردند. موسیقی در این آیین نه تنها جلوهای هنری، بلکه زبان روایتگری فرهنگ دریا و سفر بود؛ فرهنگی که قرنهاست بخشی از هویت مردم جنوب و حافظه تاریخی خلیج فارس را شکل داده است.از دیگر بخشهای این برنامه، اهدای کارت عضویت افتخاری انجمن موسیقی هرمزگان به چند ناخدای پیشکسوت بندر تاریخی لافت بود؛ مردانی که سالها هدایت لنجها و کشتیها را در آبهای نیلگون خلیج فارس بر عهده داشته و بخشی از تاریخ شفاهی این سرزمین را در سینه دارند. آیین «سجّل ناخدا» در واقع ادای احترامی به این حافظان فرهنگ دریا و تلاشی برای ثبت و انتقال تجربههای آنان به نسلهای آینده به شمار میرود.این مراسم با استقبال گسترده اهالی فرهنگ، پژوهشگران، هنرمندان و مردم برگزار شد و حالوهوایی…
در میان بافت قدیمی بندرعباس، بنایی تاریخی و خاموش ایستاده است؛ بنایی که روزگاری مرکز تجارت، سیاست و دفاع از شهر بود. این بنا، عمارت تاریخی کلاه فرنگی است؛ تنها اثر برجایمانده از دوران صفوی در بندرعباس و یکی از قدیمیترین نشانههای حضور قدرتهای جهانی در جنوب ایران.به گفتهی نیما صفا، نویسنده و پژوهشگر حوزه تاریخ، ساخت این عمارت به حدود ۳۲۰ سال پیش و دوران شاه سلطان حسین صفوی بازمیگردد. در آن زمان، هلندیها که با نام «کمپانی هند شرقی هلند» در خلیج فارس فعالیت میکردند، نخستین محل تجارتخانه هلندیها در مرکز آن روزگار شهر بندرعباس بود اما ساختمان مذکور به دلیل گستردگی تجارت آنها، گنجایش ورود و خروج کالاهای تجارتی را نداشت، از این رو در سال ۱۰۷۷ خورشیدی احداث تجارتخانه دیگری در شرق شهر آن روزگار بندرعباس و خارج از محدوده شهر و در فاصلهای حدود نیم مایل از تجارتخانه قبلی را آغاز نمودند که همین عمارت کلاه فرنگی بندرعباس است و کار احداث آن تقریبا در سال ۱۰۸۴ خورشیدی به پایان رسید. مردم بندرعباس آن زمان این محل را «سرکاری ولندیز» مینامیدند، یعنی کارگاه هلندیها.
…افزایش مصرف سوختهای فسیلی در سفرهای روزانه میشود. اگر اصول طراحی انرژی در مقیاس شهری رعایت شود، یعنی ترکیب تراکم مناسب با کاربریهای مختلط (مسکونی، تجاری و خدماتی)، میتوان کاهش قابل توجهی در مصرف کل انرژی شهری بهدست آورد. اساس «انرژی کارآمد در شهر» تنها به نقش ساختمان محدود نیست؛ بلکه در نحوهی چیدمان آنها در شبکهی شهری معنا مییابد.از منظر فرهنگی، ساختمانهای میانمرتبه در جنوب ایران باید هویت خویش را از اقلیم و مردم وام بگیرند. مصالح سبک، رنگهای روشن با قابلیت بازتاب حرارت، استفاده از بازشوهای کنترلشده، و حتی فضاهای نیمسربستهی اشتراکی در طبقات، میتوانند هم از مصرف انرژی بکاهند و هم حس زندگی اجتماعی را تقویت کنند. شهر بندرعباس، با تنوع قومی و اجتماعی بینظیرش، سزاوار معماریای است که نه در تقابل با خورشید، بلکه در همزیستی با آن شکل گیرد.در نهایت، طراحی ساختمانهای میانمرتبه در بندرعباس باید از چرخهی تقلید خارج شود و وارد مرحلهی نوآوری اقلیمی و انرژیمحور گردد. این الگوها میتوانند نسل جدیدی از مسکن شهری را معرفی کنند . ساختمانهایی که علاوه بر زیبایی و اقتصاد، تابآور، کممصرف، و سازگار با زیستمحیط گرم جنوب باشند. شهر آیندهی بندرعباس، نه شهری مملو از برجهای پرمصرف، بلکه شهری متعادل با ساختمانهای میانمرتبهی هوشمند…
