جدید به قدیم
تهران روز یکشنبه ۳۰ نوامبر شاهد تحرکات دیپلماتیک سطح بالایی بود؛ سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه، در یک روز فشرده ابتدا میزبان سعود بن محمد الساطی، معاون سیاسی وزارت خارجه عربستان و سپس پذیرای هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، بود. این دیدارهای همزمان، در راستای سیاست «همسایگی اول» ایران انجام شد و بر تقویت روابط دوجانبه، رایزنی درباره تحولات کلیدی منطقهای و تلاش برای ایجاد یک معماری جدید در خاورمیانه متمرکز بود. هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، در دیدار با عباس عراقچی، همتای ایرانی خود، پس از مذاکرات سطح بالا در پایتخت ایران، تأکید کرد که آنکارا و تهران به دنبال گسترش قابل توجه همکاری در زمینه تجارت، انرژی، مدیریت مرزها و امنیت منطقهای هستند.
این نخستین سفر یک وزیر خارجه به ایران بعد از گذشت 5 ماه از جنگ 12 روزه است. در آغاز کنفرانس مطبوعاتی مشترک، وزیر امور خارجه ایران، از هاکان فیدان و هیئت همراه استقبال و خاطرنشان کرد که ایران و ترکیه «نه تنها دو کشور همسایه، بلکه دو ملت دوست و برادر با پیوندهای عمیق تاریخی، مذهبی و فرهنگی هستند». آنکارا و تهران برنامههایی را برای تقویت تجارت، ارتقای گذرگاههای مرزی، هماهنگی در مورد مهاجرت و مقابله با بحرانهای منطقهای ترسیم و در عین حال بر مخالفت مشترک خود با سیاستهای اسرائیل تأکید کردند.
با حضور معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان انرژی اتمی، دو کلینیک فوقتخصصی درمان زخمهای مزمن با فناوری «پلاسمای سرد» در بندرعباس آغاز به کار کرد. محمد اسلامی رییس سازمان انرژی اتمی در این مراسم گفت: استفاده از پلاسمای سرد امید تازهای برای بیماران دیابتی است و میتواند از بسیاری قطع عضوها جلوگیری کند. محمد آشوری استاندار هرمزگان این اقدام را مرزشکنی علمی در حوزه سلامت دانست و پژمان شاهرخی رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان نیز تأکید کرد این فناوری با افزایش جریان خون و تسریع ترمیم زخمها کیفیت زندگی بیماران را ارتقا میدهد. بر اساس آمار، ۶۷ هزار بیمار دیابتی در هرمزگان شناسایی شدهاند و خدمات پزشکی هستهای برای درمان سرطانهای خاص نیز بهزودی در استان راهاندازی خواهد شد.
رئیسجمهور آمریکا چندی پیش اعلام کرده بود که راهبری حمله اسرائیل به ایران را مستقیما بر عهده داشته است و خبرهایی از پیشنهاد آمریکا برای مذاکره با ایران مخابره شد که در اینباره میتوان به چند نکته اشاره کرد:
با اقدام سه کشور اروپایی باقیمانده در برجام، آنها فرآیندی که اصطلاحا به مکانیزم ماشه معروف است را به جریان انداختند. با این اقدام 6 قطعنامه تحریمی قبلی، بعد از حدود 10 سال مجددا بازگشته و کشورمان ذیل فصل هفتم منشور ملل متحد قرار میگیرد. این یعنی آنکه تحت تاثیر نظم جهانی برگرفته از نظرات و منافع قدرتهای پیروز جنگ دوم جهانی، ایران به عنوان تهدید صلح و امنیت بینالمللی شناخته شده و در چارچوب جنبههای امنیتی، حقوقی، سیاسی و اقتصادی این عمل، زمینه را برای اقدامات خصمانه برعلیه کشورمان هموارتر می سازد. اما آنچه که بیش از هرچیز مهم است ادراک صحیح مقامات، همینطور سیاسیون صاحب نظر و تریبون از این اتفاق و منطق قدرت در عرصهی بینالمللیست.
در حالی که تحریمهای آمریکا از ۲۹ سپتامبر بر بندر چابهار اعمال میشود؛ هند با فشار فزایندهای برای تصمیمگیری در مورد سرنوشت سرمایهگذاری ۳۷۰ میلیون دلاری خود در بندر چابهار ایران روبرو است، زیرا فرصت کافی برای انجام اقدامات لازم وجود ندارد. ایالات متحده در ۱۶ سپتامبر معافیتهای تحریمی چندینساله این پروژه راهبردی را لغو کرد و این امر دهلی را وادار به انتخاب سختی بین حفظ جاهطلبیهای اتصال منطقهای و اجتناب از مجازاتهای احتمالی آمریکا میکند که میتواند بر دسترسی شرکتهای هندی به بازارها و سیستمهای مالی ایالات متحده تأثیر بگذارد. اکنون این پرسش مطرح میشود که ایالات متحده با لغو این معافیت به دنبال چه اهدافی است؟
سید عباس عراقچی وزیر امورخارجه کشورمان خبر تفاهم نامه میان ایران و آژانس بین المللی انرژی اتمی را روز چهارشنبه مصادف با نوزدهم شهریورماه، اعلام کرد. این دیدار که به میزبانی کشور مصر صورت پذیرفت در حالی منجر به توافق میان ایران و آژانس شد که روابط میان این دو پس از جنگ ۱۲ روزه دچار دگرگونی شده بود. همکاری میان ایران و آژانس بین المللی انرژی اتمی و بازدید بازرسان این آژانس پس از حمله 12 روزه رژیم صهیونیستی به کشورمان که با چراغ سبز ایالات متحده آمریکا صورت گرفت و با نقض تمامیت ارضی ایران خسارات فراوانی به تاسیسات هستهای کشورمان فراهم آورد، با توجه به رویکرد آژانس در قبال اقدامات تجاوزکارانه رژیم صهیونیستی و عدم محکومیت آن از سوی این نهاد و شخص رافائل گروسی، وارد دور جدیدی شد به گونهای که بازرسان این سازمان خاک ایران را ترک کردند. تا جایی که با تصویب مجلس، روابط با آژانس به شورای عالی امنیت ملی سپرده و بازگشت بازرسان منوط به تصویب این نهاد شد.
یکی از اهداف چهارگانه سازمان ملل متحد، ((توسعه روابط دوستانه میان ملل است.)) بر این اساس موضوع گفتگو، مذاکره و تعامل، شعارهایی است که آمریکا و کشورهای غربی به صورت مکرر در سخنرانیها و اظهارنظرهای خود مطرح میکنند. ولی درخواست برای مذاکره نیز مانند موضوعاتی همچون «حقوق بشر، دموکراسی و آزادی» صرفا ابزاری برای تحمیل نظر خود به طرف مقابل و گرفتن امتیاز بیش از حقشان است. امروزه مقوله مذاکره به سلاحی جهت انحراف افکار عمومی تبدیل شده است. آمریکا و کشورهای اروپایی به این وسیله میخواهند خود را اهل تعامل، گفتگو و همزیستی مسالمت آمیزنشان دهند. آنها با کشورهایی که مخالف سلطهجویی آمریکا و دول غربی هستند و از پایگاه مردمی بالایی برخوردار میباشند، موضوع مذاکره را برای توجیه کار خودشان استفاده میکنند.
