جدید به قدیم
…مسیر دریایی با شبکه ریلی در شبهجزیره عربستان، زمان انتقال کالا را نسبت به مسیرهای سنتی تا ۱۰ روز کوتاه میکند که در مقیاس تجارت میان آسیا و اروپا، مزیتی تعیینکننده در کاهش قیمت تمامشده محسوب میشود. ارزش استراتژیک این تنوعبخشی در ماهیت «چندمنظوره» زیرساختهای نوین نهفته است؛ این مسیرها علاوه بر جابجایی کالا، به عنوان بستری برای انتقال هیدروژن سبز و کابلهای داده پرسرعت طراحی شدهاند تا امنیت انرژی و دیجیتال اروپا را در برابر شوکهای احتمالی مصون سازند. از منظر موازنه قدرت، تبدیل شدن به واسطه اجتنابناپذیر در این شبکه، به بازیگران منطقهای اجازه میدهد تا با کنترل بر جریانهای نوین اقتصادی، وزن دیپلماتیک خود را در معادلات جهانی ارتقا داده و از آسیبپذیری اقتصادشان در برابر نوسانات بازار نفت بکاهند. موانع سیاسی و چالشهای امنیتی در مسیر اجرای طرحساختن جاده و راهآهن میان چند کشور، بیش از آنکه یک کار فنی و مهندسی باشد، به «تفاهم سیاسی» و امنیت پایدار بستگی دارد. جنگ و درگیریهای اخیر و ناامنیهایی که در دریای سرخ به وجود آمده، اعتماد سرمایهگذاران بزرگ را برای گذاشتن پول در پروژه آیمک سست کرده است. از طرفی، وصل کردن راهآهن کشورهایی مثل عربستان و اردن به بنادر مدیترانه، نیازمند این است که این کشورها…
…مقابل بوده است. در برخی روایتهای منتشرشده از سوی رسانههای نزدیک به ایران، بر موضوعاتی مانند کاهش فشارهای اقتصادی، رفع محدودیتها، آزادسازی منابع مالی و حفظ برخی ظرفیتهای راهبردی تأکید شده است. همزمان مقامهای رسمی نیز تأکید کردهاند هنوز تصمیم نهایی اتخاذ نشده و هیچ توافق قطعی اعلام نشده است.این اختلاف روایت اتفاق تازهای نیست. تقریباً در همه مذاکرات بزرگ تاریخ معاصر، از پایان جنگها تا توافقهای هستهای و امنیتی، طرفها تلاش میکنند نتیجه را برای مخاطب داخلی به شکل «پیروزی» بازتعریف کنند. زیرا در سیاست، امضای توافق پایان کار نیست؛ آغاز مرحله دشوارتر یعنی اقناع افکار عمومی است. آمریکا امروز با چند مسئله داخلی روبهروست. دولت این کشور باید به افکار عمومی و منتقدان داخلی توضیح دهد چرا پس از ماهها تنش و هزینههای سیاسی و امنیتی، مسیر دیپلماسی دوباره فعال شده است. به همین دلیل روایت رسمی واشنگتن تلاش میکند هر توافق احتمالی را نه عقبنشینی، بلکه نتیجه اعمال فشار و مدیریت بحران معرفی کند.در سوی دیگر، ایران نیز با شرایط خاص خود مواجه است. پس از ماهها تنش، فشار اقتصادی و فضای حساس منطقهای، هرگونه توافق نیازمند آن است که در داخل کشور به عنوان نتیجه ایستادگی و حفظ منافع ملی تفسیر شود؛ نه به…
…یکی دو موضوع دیگر بررسی خواهد شد و توافق نهایی صورت خواهد گرفت.این دیپلمات عالی رتبه جمهوری اسلامی ایران گفت: در توافق فعلی که به نام «یادداشتتفاهم آسلامآباد» است، خاتمه جنگ در تمام جبههها از جمله در لبنان اعلام میشود. ما لبنان و حزبالله را هیچگاه فراموش نکردهایم زیرا آنها در کنار ما جنگیدند.عراقچی در توضیح بخش های مهمی از این یادداشت تفاهم و تعهدات طرف مقابل گفت: تعهد داده خواهد شد که دیگر آغازگر جنگی نباشند و از تهدید و روز استفاده نشود.وی ادامه داد : دو طرف به حاکمیت یکدیگر احترام خواهند گذشت. فکر میکنم این برای اولین بار در ۴۷ سال گذشته است که آمریکا به حاکمیت ایران احترام میگذارد و مکتوب میکند. آنها تعهد میکنند در امور داخلی ایران دخالت نکنتد. این از مهمترین بندهای توافق است که به حاکمیت ایران احترام گذاشته خواهد شد. فکر میکنم خیلیها معنی آن را میفهند و خارجنشینهایی که امیدهایی را بسته باشند، به کلی از صحنه خارج خواهند شد.عراقچی تصریح کرد: بحث رفع تنگه هرمز،رفع محاصره دریایی، دور بعدی مذاکرات، رفع تحریمها، موضوع بازسازی ایران در قالب یک طرح توسعه اقتصادی و مسائل دیگری که رخ خواهد داد و پولهای مسدود شده ایران در یادداشتتفاهم…
…اعلام رسمی سپاه پاسداران، بیش از ۲۰ فرمانده ارشد نظامی کشور به شهادت رسیدند. در میان شهدا، سرلشکر حسین سلامی (فرمانده کل سپاه)، سرلشکر امیرعلی حاجیزاده (فرمانده نیروی هوافضا)، سردار محمد باقری (رئیس ستاد کل نیروهای مسلح)، سردار غلامعلی رشید (فرمانده قرارگاه خاتمالانبیا) و چندین فرمانده قرارگاههای عملیاتی و موشکی بودند. همزمان، گزارشهایی از آسیبدیدن برخی زیرساختهای عمومی و مناطق غیرنظامی، از جمله مراکز درمانی، منتشر شد که نگرانیها درباره پیامدهای انسانی و اقتصادی جنگ را افزایش داد. در مقابل، ایران ساعاتی بعد وارد فاز پاسخ نظامی شد. طبق اعلام قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا، ایران در مجموع بیش از ۵۵۰ موشک بالستیک و نزدیک به ۱۰۰۰ پهپاد به مناطق اشغالی شلیک کرد که از جمله موشکهای بهکار رفته میتوان به فاتح-۳۱۳، عماد، سجیل، خیبر (خرمشهر-۴) و موشکهای هایپرسونیک فتاح اشاره کرد که برد و دقت بالایی داشتند و بخشی از آنها برای عبور از سامانههای دفاعی طراحی شده بودند.ضربه متقابل ایران: شکست گنبد آهنین و هراس در تلآویوایران در پاسخ به تجاوز رژیم صهیونیستی، ضربههای دقیق و سنگینی به اهداف کلیدی در عمق سرزمینهای اشغالی وارد کرد؛ از پایگاه نواتیم (آشیانهF-35) و مبدأ اصلی حملات اولیه گرفته تا تأسیسات انرژی و پالایشگاههای حیفا، مراکز امنیتی تلآویو…
…این صبر گاهی به ابزار پرهزینه تبدیل شده و هزینههای سنگینی برای ما به همراه داشته، از شهادت حاج قاسم سلیمانی گرفته تا شهادتهای بعدی. ما باید از ابتدا این سه شرط را در این جنگ نشان میدادیم:اول: حفظ اعتبار خط قرمزهایمان. یعنی باید روشن میکردیم حمله به ضاحیه یا هر خط قرمز دیگری بیهزینه نخواهد بود. برخلاف موارد قبلی که واکنش جدی نشان ندادیم، این بار باید هزینه عبور از خط قرمزها را بالا میبردیم.دوم: پاسخ ما باید کنترل شده باشد. یعنی در مقابل نقض خط قرمز واکنش نشان دهیم، اما به شکلی که اسرائیل و آمریکا را به سمت جنگ کامل نکشانیم.سوم: پاسخ نظامی را با ابتکار دیپلماتیک همراه کنیم. وقتی یک اقدام نظامی کنترل شده انجام میشود، خود به خود فشار دیپلماتیک ایجاد میگردد. این سه شرط به یکدیگر مرتبط هستند.پاسخ کنترل شده به ما کمک میکند تا روند را به سمت مذاکرات ببریم و به یک قراداد معتبر و خوب برسیم. ما با وارد کردن فشار بر آمریکا و متحدانش، میتوانیم ضمانت اجرایی قوی برای آتش بس دریافت کنیم و همزمان دولت لبنان را از ورود به جنگ دور نگه داریم. اگر پاسخ صفر میدادیم، بازدارندگی ایران در محور مقاومت شکست میخورد…
… با او تماس گرفتند. اطمینان آنها مبنی بر اینکه دستیابی به یک توافق در دسترس است، او را متقاعد کرد که از این اقدام عقبنشینی کند. در ادامه این مطلب آمده است: اندکی پس از آنکه رئیسجمهور دونالد ترامپ صبح پنجشنبه در شبکه اجتماعی خود نوشت که «امشب ایران را بسیار سخت (VERY HARD TONIGHT)» هدف قرار خواهد داد، رهبران کشورهای حوزه خلیج فارس و جنوب آسیا در آخرین تلاش برای تغییر نظر او با وی تماس گرفتند. آنها به او اطمینان دادند که یک توافق اولیه که راه را برای مذاکرات جزئیتر هموار میکند، در واقع در دسترس است. به گفته دو مقام دولت آمریکا و یک دیپلمات مطلع از این تماسها، که پیشتر گزارش نشده بودند، تماسها از سوی امیر قطر، رئیس امارات متحده عربی و فرمانده دفاعی پاکستان انجام شد. این منابع به دلیل حساسیت تلاشهای میانجیگرانه دیپلماتیک، نخواستند نامشان فاش شود.به گفته یکی از مقامهای دولت آمریکا، این کشورها بر تهران نفوذ دارند و همین اطمینان آنها مبنی بر نزدیک بودن توافق، ترامپ را به عقبنشینی از برنامههای حمله واداشت.ترامپ روز پنجشنبه در شبکه تروث سوشال اعلام کرد که توافقی ممکن است حتی در همین آخر هفته امضا شود.او بعداً در دفتر بیضی…
… در توجه به این زبان بیتأثیر نخواهد بود.در ادامه مراسم، یوسفعلی میرشکاک - شاعر پیشکسوت - با اشاره به اینکه در سهماهه اخیر سخنان بقائی را دنبال کرده است، گفت: او با صراحت و دقت وارد مسائل میشود و زبان شستهرفتهای دارد.او با تأکید بر اینکه زبان فارسی هویت ماست و بخش مهمی از فرهنگ و تاریخ ما در این زبان تجلی پیدا میکند، گفت: در شرایط کنونی، حفظ این هویت به موفقیتهایی وابسته است که چه در میدان نبرد و چه در عرصه دیپلماسی به دست میآوریم. خواهشی دارم که جامعه شاعران، ادیبان و هنرمندان بر این مسئله متمرکز شوند و از مسئولان و مردمی که با وجود مشکلات اقتصادی و فشارهای معیشتی همچنان ایستادگی کردهاند، حمایت کنند. امروز در این فضای جنگ با اهریمنی که هرروز نظرش عوض میشود، نباید مسائل را جناحی دید. آنچه اهمیت دارد، حفظ وحدت است.این شاعر با بیان اینکه باید قدردان تلاشهای دستگاه دیپلماسی و مسئولان باشیم نیز خاطرنشان کرد: فشارها بر مردم زیاد است و این واقعیتی انکارناپذیر است، اما مسئلهای که امروز با آن مواجه هستیم، بسیار فراتر از مشکلات روزمره است. اگر در میدان شکست بخوریم، هویت فرهنگی و زبان فارسی آسیب خواهد دید و دیگر چیزی از میراث…
در حالی که التهابات نظامی در جنوب ایران با گزارشهایی از انفجارهای جاسک و حمله به مخازن آب در سیریک به اوج خود رسیده و پدافند سپاه نیز یک پهپاد MQ9 آمریکایی را در آسمان بوشهر منهدم کرده است، فضای دیپلماتیک بهطور متناقضی بر محور «نزدیکی به توافق» میچرخد؛ بهطوری که «جیدی ونس»، معاون رئیسجمهور آمریکا، از دستیابی قریبالوقوع به توافقی بلندمدت با ایران سخن میگوید. در کنار این تنشها و گمانهزنیهای سیاسی، خبرهایی از حملات هوایی پاکستان به افغانستان و شارژ اعتبار کالابرگ بخشی از خانوارهای ایرانی، دیگر محورهای بسته خبری امروز را تشکیل میدهند.
…مشروعیت راهبردی ایالات متحده است. هژمونی پایدار تنها به توان نظامی، اقتصادی و فناوری وابسته نیست، بلکه نیازمند نوعی پذیرش، اعتماد و مشروعیت در میان متحدان و حتی رقباست.در دوره رهبری لیبرال، آمریکا میکوشید اقدامات خود را با زبان حقوق بینالملل، دفاع از نظم قانونمحور، حمایت از دموکراسی و همکاری چندجانبه توجیه کند اما در الگوی جدید، هنگامی که اقدامها بیشتر بر اساس منافع فوری، فشار مستقیم و معاملهگری تعریف میشوند، این پوشش هنجاری تضعیف میشود.در نتیجه، شکافی میان قدرت و مشروعیت آمریکا پدید میآید لذا توانایی آن برای جلب همراهی داوطلبانه کاهش مییابد. این مسئله میتواند هزینه حفظ هژمونی را برای آمریکا افزایش دهد و آن را به قدرتی کمتر مورد اعتماد تبدیل کند. جمعبندیبررسی سیاست آمریکا در خاورمیانه نشان میدهد که دکترین «اول آمریکا» به معنای خروج کامل واشنگتن از منطقه نیست، بلکه بیانگر تغییر شیوه اعمال قدرت است. آمریکا همچنان میخواهد بر معادلات خاورمیانه اثرگذار باشد، اما با تعهدات کمتر، هزینه مستقیم پایینتر و استفاده بیشتر از ابزارهای فشار و اجبار.در مواجهه با ایران، این رویکرد بیش از هر جای دیگر آشکار است. تحریمهای اقتصادی، تهدید نظامی، فشار دیپلماتیک، همکاری نزدیک با اسرائیل و تلاش برای تغییر محاسبات تهران، همگی نشان میدهند که…
…و ترکیه را یک فرصت بزرگ توصیف و بر استفاده بیشتر از خط لوله باکو-تفلیس-جیحان (BTC) برای رساندن نفت خام قزاقستان به بازارهای غربی تأکید کرده است. این اظهارات نشاندهنده تغییر واقعی در مسیرهای انرژی منطقهای و نقش فزاینده ترکیه به عنوان کریدور انرژی است. اما هر یک از این موارد محدودیتهای خود را نیز دارند. جاهطلبی ترکیه برای تبدیل شدن به قطب انرژی همواره بر این فرض استوار بوده که محیط پیرامون به اندازه کافی پایدار خواهد بود تا از سرمایهگذاری زیرساختی بلندمدت برای تبدیل شدن به قطب انرژی حمایت کند. با این وجود، جنگهای منطقهای مسیرهای انرژی موجود را مختل میکنند. مسیر سنگلاخ قزاقستانبراساس گزارش موسسه دیپلماسی و اقتصاد (instituDE) مستقر در بروکسل؛ تجربه قزاقستان از سال ۲۰۲۲ نشان میدهد که چگونه درگیریها میتواند تصمیمات مربوط به مسیر انرژی را تغییر دهد. پیش از حمله روسیه به اوکراین، تقریباً ۸۰ درصد از صادرات نفت قزاقستان از طریق خاک روسیه و از طریق خط لوله کنسرسیوم خط لوله خزر (CPC) به بندر دریای سیاه در نووروسیسک میرسید که اکنون، این مسیر با چالش مواجه شده است. حملات پهپادی و دریایی اوکراین برای هدف گرفتن زیرساختهای انرژی روسیه، در چندین مورد مستقیماً بر پایانه CPC تأثیر گذاشته است…
