جدید به قدیم
… اندونزی و مصر حضور داشتند. ایران با اعزام دو نماینده از مرکز دیپلماسی جوانان ایران، نیما راهداری و پدرام داودی، نقش فعالی در مباحث راهبردی و اقتصادی این اجلاس ایفا کرد. بازتاب تحولات منطقهای؛ ایران بازیگری نیست که بتوان آن را حذف کرددر جریان این اجلاس، تحولات ژئوپلیتیکی اخیر از جمله جنگ ایران با آمریکا و اسرائیل نیز مورد توجه نمایندگان قرار گرفت. نیما راهداری، نماینده ایران، در بخشی از سخنان خود تأکید کرد:«جهان در بحران است. قدرتهای جهانی و سایر کشورها متوجه شدهاند که ایران بازیگری نیست که بتوان آن را حذف کرد».وی در بخش دیگری از سخنرانی خود اظهار داشت:«در تاریخ خواهند نوشت که دو کشور مجهز به سلاح هستهای که خود تنها استفادهکنندگان از این سلاح در تاریخ بودهاند به بهانههایی واهی، به کشوری با تمدنی کهن و مردمی صلحطلب حمله کردند».این مواضع با توجه نمایندگان برخی کشورهای حاضر همراه شد. ابتکار ایران؛ دو پیشنهاد عملیدر نشستهای تخصصی پیرامون همکاریهای اقتصادی و کارآفرینی، هیئت ایرانی دو پیشنهاد مشخص و اجرایی را مطرح کرد که با استقبال و تأیید حضار مواجه شد. تأسیس «اتحادیه اقتصادی جوانان بریکس»نخستین پیشنهاد، تأسیس «اتحادیه اقتصادی جوانان بریکس» بود؛ ساختاری فراتر از نشستهای سالانه که با برخورداری از…
…که تلآویو هرگونه سکوت را به معنای ضعف تعبیر میکند. از این رو، حمله به قلب تلآویو و پایگاههای نظامی در مرکز سرزمینهای اشغالی، پاسخی مستقیم به دود و آتشی بود که از ساختمانهای ضاحیه برخاسته بود. جرقه اول: شکستن سکوت در جنوب لبناندرحالیکه انتظار میرفت توافقات آتشبس سایهای از آرامش را بر لبنان حاکم کند، ارتش رژیم صهیونیستی با نادیده گرفتن تعهدات بینالمللی، حملات مکرری را علیه مناطق جنوبی لبنان آغاز کرد. نقطه اوج این تنش، حملات هوایی سنگین به ضاحیه جنوبی بیروت بود. در حالی که تلاشهای دیپلماتیک بینالمللی برای تثبیت آتشبس و جلوگیری از گسترش جنگ در مرزهای شمالی سرزمینهای اشغالی متمرکز بود، ارتش رژیم صهیونیستی با مجموعهای از حملات هدفمند، آرامش نسبی و نیمبند منطقه را در هم شکست. این اقدامات تنها یک درگیری مرزی ساده نبود، بلکه نشاندهنده تغییر استراتژی تلآویو برای خروج از بنبست نظامی بود. این اقدامات نشان داد که تلآویو قصدی برای تداوم آرامش ندارد و به دنبال تغییر موازنه در جبهه شمال است. نقض آتشبس در جنوب لبنان به صورت «قطرهچکانی اما مستمر» آغاز شد. این اقدامات نشان میدهد که رژیم صهیونیستی به دنبال فرسوده کردن توافقات دیپلماتیک است. این حملات پیاپی، عملاً هرگونه فرصت برای بازگشت آوارگان لبنانی به خانههایشان…
…هرگونه درگیری گسترده میان ایران و رژیم صهیونیستی میتواند بر امنیت انرژی، تجارت منطقهای و مسیرهای راهبردی حملونقل تأثیر بگذارد. به همین دلیل، بسیاری از دولتهای منطقه خواستار کاهش تنش و جلوگیری از ورود بحران به مرحلهای گستردهتر هستند.ابعاد اقتصادی و بینالمللی این تحولات نیز قابل توجه است. تجربه سالهای گذشته نشان داده است که هرگونه افزایش تنش در غرب آسیا به سرعت بر بازارهای جهانی انرژی تأثیر میگذارد. منطقه خلیج فارس همچنان یکی از مهمترین مراکز تولید و صادرات نفت و گاز جهان به شمار میرود و هرگونه نگرانی درباره امنیت مسیرهای دریایی و زیرساختهای انرژی میتواند واکنش بازارها را در پی داشته باشد. در کنار مسئله انرژی، کشورهای اروپایی نیز با نگرانی تحولات را دنبال میکنند. اروپا که همچنان با پیامدهای بحرانهای بینالمللی سالهای اخیر روبهرو است، تمایلی به شکلگیری یک بحران گسترده جدید در خاورمیانه ندارد. به همین دلیل، بسیاری از دولتهای اروپایی خواستار کاهش تنش و بازگشت طرفها به مسیر دیپلماسی شدهاند.از نگاه بسیاری از ناظران، آنچه در روزهای اخیر رخ داد صرفاً یک تبادل آتش میان دو طرف نبود، بلکه نمایش دوباره معادلهای بود که طی سالهای گذشته در منطقه شکل گرفته است؛ معادلهای که بر اساس آن هرگونه تجاوز به منافع و…
…پرهیز از اسراف، تنها یک توصیه اخلاقی نیست، بلکه سلاح راهبردی جبهه حق در جنگ اقتصادی است. در اینجا نقش بانوان بهعنوان مدیران اقتصاد خانواده و معماران «تابآوری اجتماعی» بینظیر است. آنان با قناعت و ترویج سبک زندگی جهادی، پاتک سنگینی به پروژه تحریم دشمن میزنند.۹. شب تاسوعا: دست رد بر اماننامه؛ برخورد مقتدرانه با عهدشکنان و ممنوعیت صلح ذلیلانهآیه: «فَلا تَهِنُوا وَ تَدْعُوا إِلَی السَّلْمِ وَ أَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ وَ اللَّهُ مَعَکُمْ وَ لَنْ یَتِرَکُمْ أَعْمالَکُم» (محمد: ۳۵)تناسب و امتداد: تطبیق با شب حضرت عباس (ع) و رد قاطعانه اماننامه شمر. هشدار نسبت به «سمّ عافیتطلبی» و جلوگیری از فریب خوردن در تله مذاکره در زمانی که دست برتر را داریم.واقعه: زمزمههای جریانهای مرعوب غربگرا یا ضعیفالایمان برای مذاکره از سر ضعف.قاعده: علمدارانِ جبهه حق، در سختترین شرایط نیز دست رد به سینه اماننامههای دشمن میزنند. در حالی که به برکت خون رهبری و مردم مظلوم ایران، ما در مسیر اخراج آمریکا و ایجاد نظم نوین هستیم، دعوت به صلح ذلیلانه، شکستن قاعده «علوّ مؤمنان» و بزرگترین خطای راهبردی است، نمیتوان درباره خونبهای امام شهید با کسی مذاکره کرد، خونبها در میدان به دست میآید نه با «دیپلماسی التماسی». انتقام، اقتدار میطلبد…
…معتقدند انصارالله نیز تلاش میکند دقیقاً چنین پیامی را به آمریکا و سایر بازیگران منطقهای منتقل کند.هشدار به بازیگران منطقهایبخش دیگری از سخنان رهبر انصارالله متوجه کشورهای منطقه بود. او نسبت به مشارکت احتمالی برخی بازیگران در هرگونه رویارویی جدید هشدار داد و تأکید کرد که گسترش دامنه درگیری میتواند پیامدهایی فراتر از مرزهای یک کشور داشته باشد.با این حال، تجربه سالهای اخیر نشان داده است که بسیاری از دولتهای منطقه نیز نسبت به هزینههای یک جنگ فراگیر آگاه هستند. بیثباتی در غرب آسیا میتواند آثار اقتصادی، امنیتی و سیاسی گستردهای برای تمامی کشورهای منطقه به همراه داشته باشد؛ موضوعی که موجب شده اغلب بازیگران از تشدید تنشها استقبال نکنند.در واقع، غرب آسیا امروز در نقطهای قرار گرفته که هر تصمیم راهبردی میتواند پیامدهایی فراتر از محاسبات اولیه داشته باشد. به همین دلیل، بسیاری از کشورها ترجیح میدهند از گسترش بحران جلوگیری کرده و مسیرهای دیپلماتیک را فعال نگه دارند. جمعبندیآنچه از مجموع تحولات اخیر برمیآید این است که معادلات امنیتی منطقه در حال تغییر است و بازیگران جدیدی در حال ایفای نقشهای پررنگتر هستند. در این میان، یمن نیز از یک پرونده صرفاً داخلی فاصله گرفته و به بخشی از محاسبات راهبردی منطقه تبدیل شده است…
…است. از یک سو، این رای اهرم دیپلماتیک ایران را تقویت میکند. جمهوری اسلامی میتواند شکاف کنگره را نشانهای از ضعف اراده آمریکا تفسیر کند و در چانهزنی بر سر سطح غنیسازی، ساز و کارهای راستی آزمایی و دامنه کاهش تحریمها، برای رسیدن به یک توافق همهجانبه انعطاف بیشتری به خرج بدهد و از این اهرم فشار به سود خود نفع ببرد. تجربههای قبلی نشان میدهد که ایران معمولا در برابر فشار خارجی، سیاست مقاومت را دنبال میکند، اما همچنان از پنجره های دیپلماتیک برای کسب امتیاز استفاده مینماید. از سوی دیگر، این تحول ترامپ را تحت فشار بیشتری قرار میدهد تا برای جلوگیری از جنگ طولانی و هزینه بر، به سمت توافق موقت حرکت کند. نشانههایی وجود دارد که اراده درون کاخ سفید نیز، به سمت دستیابی به یک توافق موقت و سپس تلاش برای صلح پایدار گرایش یافته است. به نظر نگارنده، توافق موقتی شامل تمدید آتش بس، محدودیت موقت غنیسازی در برابر کاهش بخش از تحریم ها و تضمین جریان نفت از تنگه هرمز، محتملترین گزینه به نظر میرسد. این مسیر به هر دو طرف اجازه میدهد تنفس اقتصادی و سیاسی پیدا کنند بدون آنکه به تعهدات بلند مدت ملزم شوند. با این حال محدودیتهایی وجود دارد…
… دیپلماسی ابزاری برای تثبیت دستاوردهای مقاومت است و به عنوان راهکاری برای جلوگیری از تبدیل تنشهای تاکتیکی به جنگ تمامعیار به کار گرفته میشود. مدیریت فشار در فضای شبکهایراهبرد مدیریت فشار در فضای شبکهای، بر محوریت «توزیع روایت» و «اتحادهای غیرغربی» بنا شده است. در بخش اجرایی، این رویکرد شامل تولید محتوای مستند از خسارات نظامی برای دور زدن رسانههای جریان اصلی و ارسال مستقیم آن برای افکار عمومی جهانی است. در سطح دیپلماتیک، این مدیریت از طریق فعالسازی مکانیسمهای نظارتی در سازمان ملل برای افشای نقض قوانین بینالمللی توسط آمریکا صورت میگیرد. همچنین، استفاده از زیرساختهای سیاسی و اقتصادی بلوکهای بریکس پلاس و شانگهای، ابزاری برای ایجاد یک شبکه حمایتی است که فشارها را از طریق پیوستن به نظمهای جایگزین مدیریت میکند.این مدل مدیریت فشار بر پایه تبدیل «فشار خارجی» به «بحثهای مشروعیتبخش» است. تهران با استفاده از ابزارهای شبکهای، سعی دارد تقابل با آمریکا را از یک چارچوب امنیتی-تخصصی به یک چارچوب اخلاقی-حقوقی در سطح جهانی منتقل کند. هدف این استراتژی، کاهش مشروعیت اقدامات طرف مقابل در افکار عمومی جهانی است تا فشار سیاسی و نظامی آمریکا با مقاومتهای غیرمستقیم در کشورهای ثالث مواجه شود. در واقع، دیپلماسی شبکهای در اینجا ابزاری برای کاهش اثرات…
…حملات بیشتری به اسرائیل شود. گروههای نامبرده بارها از خاک عراق به اهداف اسرائیلی حمله کردهاند، و اسرائیل مدعی است که این گروهها با حملات خود، در راستای نقض حاکمیت اسرائیل گام برداشتهاند.سوالی که مطرح میشود این است که آیا اسرائیل بدون دخالت آمریکا به خاک عراق حمله میکند؟ در اینجا، واقعیتها پیچیدهتر از آن است که اسرائیل بتواند بهطور مستقل و بدون تأثیر آمریکا، اقدام به حمله نظامی به عراق کند. روابط میان اسرائیل و ایالات متحده بهویژه در زمینه مسائل امنیتی و نظامی از اهمیت بالایی برخوردار است. اسرائیل بهطور سنتی از حمایتهای مالی، نظامی و دیپلماتیک آمریکا بهرهمند است و هرگونه اقدام نظامی در منطقه بدون موافقت یا چراغ سبز آمریکا تقریباً غیرممکن است.یکی از موانع اصلی برای اسرائیل، وجود پایگاههای نظامی آمریکایی در خاک عراق است. گروههای مقاومت اسلامی عراق بهراحتی میتوانند به این پایگاهها دسترسی پیدا کرده و در صورت حمله اسرائیل، به پایگاههای آمریکایی واکنش نشان دهند. به همین دلیل، واشنگتن برای جلوگیری از هرگونه واکنش انتقامی از سوی گروههای مقاومت، احتمالاً اجازه چنین حملهای را به اسرائیل نخواهد داد.در واقع، اسرائیل به دلیل محدودیتهای موجود و احتمال واکنشهای منفی بینالمللی، بهویژه از سوی آمریکا و حتی عراق، نمیتواند بهتنهایی به…
بامداد ۱۳ خرداد ۱۴۰۵، تقابلهای نظامی در منطقه با تایید حمله موشکی و پهپادی سپاه به مرکز ناوگان پنجم دریایی آمریکا و واکنش تاییدآمیز سنتکام، وارد مرحلهای بسیار حساس و بحرانی شده است؛ وضعیتی که با گزارشهایی مبنی بر حمله به اهدافی در کویت و توقف کامل پروازها در بحرین، کویت و امارات، ابعاد گستردهتر و نگرانکنندهای یافته است. در همین حال، در حالی که ترامپ همچنان بر ادامه مذاکرات با ایران تأکید دارد، وزارت خزانهداری آمریکا تحریمهای جدیدی را وضع کرده و آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز از تغییری اساسی در ارزیابی خود از برنامه هستهای ایران خبر داده است که مجموع این تحولات، فضای دیپلماتیک و نظامی منطقه را در وضعیتی بیسابقه قرار داده است.
…لبنان که شرط کلیدی ایران است، جلوگیری میکند. ابعاد گستردهتر: ایران، لبنان و ثبات منطقهبرای ایران، لبنان بخشی از «محور مقاومت» است. شرط توقف درگیریها در لبنان، به ویژه به ضاحیه نشاندهنده آن است که تهران حاضر نیست حزبالله را قربانی این معامله کند. از سوی دیگر، اقتصاد ایران تحت فشار تحریمها قرار دارد و ترامپ با اشاره به هزینههای سنگین بر ایران، بر لزوم صبر آمریکا تاکید دارد. وضعیت لبنان را میتوان در بدترین شرایط خود دانست. جنگ، آوارگی گسترده و تخریب زیرساختها، کشور را به لبه پرتگاه برده است. هر آتش بسی که حملات را متوقف کند بدون تضمینهای امنیتی و بازسازی، پایدار نخواهد بود.از منظر آمریکا اولویت ترامپ جلوگیری از جنگ گسترده جدید پیش از تثبیت موقعیت خود است، هر چند حمایت سنتی از اسرائیل بهعنوان مانع بزرگی باقی مانده است.وضعیت فعلی ترکیبی از دیپلماسی پنهان، تهدید نظامی و محاسبات پیچیده است. تمایز ترامپ در اولویتبندی مذاکره با ایران و مهار نتانیاهو برای حفظ شرط توقف درگیریها در لبنان، نقطه کلیدی این تحولات است. اگر آتشبسی فراگیر حاصل شود، میتواند دریچهای به کاهش تنشهای منطقهای باز کند. اما اگر جنگ به بیروت کشیده شود، مذاکرات هستهای به بنبست خواهد رسید. باید گفت که در نهایت…
