جدید به قدیم
بیست و هفتمین دوره استانی جشنواره بینالمللی قصهگویی با هدف ترویج هنر قصهگویی و تبادل تجربیات بین قصهگویان در بندرعباس آغاز شد.
همزمان با فرارسیدن شب یلدا، مدارس استان هرمزگان با برگزاری برنامههای فرهنگی و آموزشی، این آیین کهن ایرانی را گرامی داشتند؛ برنامههایی که با هدف آشنایی نسل دانشآموز با ریشههای فرهنگی و تقویت نشاط اجتماعی برگزار شد.
شب یلدا بهعنوان یکی از کهنترین آیینهای ملی ایرانیان، در استان هرمزگان با ترکیبی از رسوم مشترک ملی و سنتهای بومی برگزار میشود؛ آیینی که در آن، موسیقی محلی، خوراکیهای بومی، قصهگویی بزرگان و دورهمیهای خانوادگی، بلندترین شب سال را به نمادی از همدلی و پیوند نسلها تبدیل میکند
یلدا در حافظهی جمعی ایرانیان، شبی برای ایستادن کنار هم بوده است شبی که تاریکی نه برای ترس، بلکه برای نزدیکتر شدن معنا مییافت. حافظخوانی، قصهگویی، سکوتهای مشترک و حضور فیزیکی دیگری، همگی عناصر آیینی بودند که یلدا را به تجربهای زیسته و انسانی بدل میکردند. اما در سالهای اخیر، این شب نمادین، آرام آرام از فضای خانه به فضای صفحه منتقل شده است از جمعهای واقعی به قابهای دیجیتال. یلدا دیگر فقط زیسته نمیشود، بلکه روایت میشود، ثبت میشود و در نهایت به نمایش درمیآید. آنچه اهمیت مییابد، نه خودِ لحظه، بلکه قابلیت انتشار آن است. در منطق شبکههای اجتماعی، آیینها به محتوای مصرفی بدل میشوند. سفرهها چیده میشوند تا دیده شوند، شادیها برجسته میشوند تا لایک بگیرند و غمها حذف میشوند تا تصویر خدشهدار نشود. در این میان، فشار نامرئی اما قدرتمندی شکل میگیرد: الزام به خوشبودن، به دورهمی داشتن و به نشاندادن آن. یلدا، بهجای آنکه فرصتی برای مکث و همدلی باشد، به آزمونی برای موفقیت عاطفی تبدیل میشود. اما همه در این روایت جایی ندارند. سالمندانی که سالهاست کسی به دیدنشان نمیآید، مجردهایی که در شبهای نمادین بیش از همیشه تنهایی خود را احساس میکنند، مهاجرانی که از خانه دور ماندهاند، یا افرادی که از چارچوب خانوادهی هنجاری حذف شدهاند، در این شب شلوغ، نامرئی میشوند. تصاویر پرزرق و برق یلدایی، برای بسیاری نه منبع شادی، بلکه آینهی فقداناند. در این مقاله میکوشیم نشان دهیم یلدا چگونه همزمان به صحنهی نمایش و میدان طرد تبدیل شده است جایی که فاصلهی میان تجربهی زیسته و روایت اینستاگرامی، بیش از هر شب دیگری آشکار میشود.
رادیو در شب یلدا با ویژهبرنامههایی سرشار از قصهگویی، شعرخوانی، موسیقی و روایتهای صمیمی، طولانیترین شب سال را به مجالی برای باهم بودن، شنیدن و گرمکردن دل مخاطبان در سراسر کشور تبدیل میکند.
