کودکان جزیره، قربانی سگ‌های ولگرد

جولان سگ‌های ولگرد در شهرهای مختلف جزیره قشم، به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های این روزهای شهروندان تبدیل شده است. حاشیه شهرها و مناطق کم‌تردد عملاً به پناهگاهی برای ده‌ها گله از سگ‌های ولگرد بدل شده که نه‌تنها آرامش شهر را گرفته‌اند بلکه تهدیدی جدی برای گردشگران، کودکان و ساکنان محلی به شمار می‌آیند.

سواحل قشم، که روزگاری محل آرامش خانواده‌ها بود، حالا در بسیاری از نقاط به زیستگاه دائمی این حیوانات تبدیل شده است. گزارش‌های میدانی نشان می‌دهد که در برخی مناطق حتی نزدیک شدن به ساحل پس از غروب آفتاب برای شهروندان خطرناک است، چراکه دسته‌های چندتایی از سگ‌ها آزادانه در رفت‌وآمدند.
طبق آمار رسمی وزارت بهداشت، سالانه بیش از ۲۳۴ هزار مورد حیوان‌گزیدگی در کشور ثبت می‌شود که بیش از ۹۰ درصد آن توسط سگ‌ها رخ می‌دهد. از سال ۱۴۰۱ تاکنون نیز موارد متعددی از حمله سگ‌ها به انسان در استان هرمزگان گزارش شده که سهم قشم در این میان بسیار بالاست.
بر اساس دستورالعمل کنترل سگ‌های ولگرد مصوب بهمن ۱۳۸۷، وظیفه اصلی ساماندهی این حیوانات بر عهده شهرداری‌هاست؛ آن‌ها باید سگ‌ها را زنده‌گیری، واکسینه، عقیم و در مراکز ویژه خارج از مناطق مسکونی نگهداری کنند. اما در قشم، این وظیفه به صورت مشترک میان شهرداری و سازمان منطقه آزاد قشم تقسیم شده است؛ دو نهادی که ظاهراً در عمل، توپ مسئولیت را میان خود پاس می‌دهند و نتیجه آن، افزایش بی‌رویه جمعیت سگ‌ها در سطح جزیره است.

در این میان، کارشناسان هشدار می‌دهند که غذا‌رسانی بی‌ضابطه به سگ‌های ولگرد، یکی از دلایل اصلی افزایش زاد و ولد آن‌هاست. برخی از شهروندان با نیت خیر، به تغذیه این حیوانات می‌پردازند، اما نتیجه آن چیزی جز رشد جمعیت و گسترش قلمرو سگ‌های ولگرد در سطح شهرها نیست.

پرورش زیرزمینی، موتور خاموش افزایش جمعیت سگ‌ها
در کنار غذارسانی‌های بی‌حساب، گزارش‌هایی از پرورش غیرقانونی سگ در زیرزمین‌ها و حاشیه شهر قشم به دست آمده است؛ افرادی که با هدف فروش یا نگهداری غیرمجاز، توله‌سگ‌ها را در شرایط غیربهداشتی نگهداری می‌کنند و عملاً به چرخه تکثیر بی‌پایان این حیوانات دامن می‌زنند. این فعالیت‌ها که در سکوت و بی‌توجهی نهادهای نظارتی انجام می‌شود، نه‌تنها ناقض قوانین بهداشتی و محیط‌زیستی است بلکه تهدیدی مستقیم برای سلامت عمومی و امنیت اجتماعی محسوب می‌شود.

سگ‌های ولگرد در جزیره قشم به دلیل نداشتن رقیب طبیعی، در رأس هرم غذایی جزیره قرار گرفته‌اند؛ حالا آن‌ها به پرندگان بومی، بزهای کوهی و حتی انسان‌ها نیز حمله می‌کنند. ادامه این روند می‌تواند تعادل اکولوژیک جزیره را به‌طور کامل بر هم بزند.
افزایش جمعیت این حیوانات اکنون به بحرانی تمام‌عیار بدل شده است و از شورای شهرها و دهیاری‌های جزیره انتظار می‌رود نهادهای متولی از جمله شهرداری و سازمان منطقه آزاد قشم را پاسخگو کنند.تا زمانی که اقدام فوری، علمی و هماهنگ در پیش گرفته نشود، به نظر می‌رسد قشم باید با واقعیت تلخ «جزیره‌ای در تسخیر سگ‌ها» روبه‌رو شود.