جدید به قدیم
…جزیره قشم بهویژه در روستاهای همجوار ژئوسایتها، این میراثها زندهاند؛ از نواهای محلی تا آداب و رسوم سنتی در ازدواج و اعیاد مذهبی و...، مهارتهای بومی در صیادی، ساخت لنجهای سنتی، خوراک محلی هرکدام نمایانگر همزیستی عمیق انسان با محیط طبیعی و فرهنگی جزیره است که باید از مشارکت جامعه محلی در حفاظت و اشاعه آن قدردانی کرد.این آیینها هویت جمعی جامعه محلی را شکل میدهند؛ در برهه زمانی که «بیهویتی» در جامعه امروز تهدیدی جدی است تلاشها و اقدامات، برای آشتی، آشنایی و پیوند جامعه امروز با گنجینههای ناملموسی که در قلب روستاهای جزیره میتپد، حرکتی ارزشمند است. ژئوپارک جهانی قشم در سالهای اخیر کوشیده است این میراث را در روستاها زنده نگه دارد.در این مسیر، برنامهها و ابتکارات متعددی از جمله برگزاری جشنوارههای متنوع و مرتبط با میراث ناملموس و برنامههای فرهنگی طراحی شده که نمونهی شاخص آن، برگزاری فستیوال «عیش جزیرتی» در روستای گردشگری دهخدا با همکاری دهیاری، شورا، جامعه محلی و همیاران ژئوپارک است. این جشنواره با محوریت آیینهای باستانی و محلی عروسی قشمی برگزار میشود و تلاش دارد موسیقی، لباسهای سنتی و مراسم بومی ازدواج در جزیره را بازآفرینی کند. مستندسازی آیینها، مهارتها و دانشهای محلی با استفاده از فیلم، عکس، روایتهای شفاهی…
گفتمان موفقیت علیرغم نقصدر عصر رسانه و شبکههای اجتماعی، ما مدام در معرض روایتهایی از موفقیت با وجود نقص قرار داریم. مردی که بدون دست نقاشی میکشد، زنی که با نابینایی مدرک دکتری گرفته، یا کودکی که با ویلچر در مسابقه دو شرکت کرده است. این روایتها ظاهر دلگرمکنندهاند، اما اگر دقیقتر بنگریم، درون خود ایدئولوژی پنهانی دارند: ارزش انسان در توانایی غلبه بر محدودیت است. در چنین گفتمانی، ناتوانی نه تجربهای انسانی، بلکه نقصی است که باید بر آن پیروز شد. فرد دارای ناتوانی بهجای آنکه در آرامش زیست خود را داشته باشد، باید تبدیل به نماد امید شود. رسانهها از او قهرمان میسازند، مردم برایش کف میزنند و جامعه با آسودگی وجدان اعلام میکند: «دیدید؟ او هم توانست. پس بقیه هم میتوانند.» اما این جمله در واقع معنای دیگری هم دارد: «اگر نتوانستی، تقصیر خودت است.» روانشناسی انتقادی و نظریهی اجتماعی معلولیت سالهاست نسبت به این نگاه هشدار میدهند. آنچه ما ناتوانی مینامیم، همیشه در بدن یا ذهن فرد نیست بلکه در جامعهای است که برای تنوع انسانی آماده نیست. رمپهایی که ساخته نمیشوند، کتابهایی که به خط بریل چاپ نمیشوند، خیابانهایی که صدای هشدار ندارند، کلاسهایی که زیرساخت آموزشی برابر ندارند: همه اینها معلولیت را میسازند، نه…
…ساختمانهای میانمرتبه، بهدلیل تراکم بیشتر واحدهای مسکونی، فرصت مناسبی برای بهرهبرداری جمعی از منابع انرژی ایجاد میکنند. نصب سامانههای خورشیدی مرکزی بر بام، استفاده از آبگرمکنهای خورشیدی مشترک و بهکارگیری سیستمهای تهویهی هوشمند با قابلیت بازیافت گرما و سرما، میتواند میزان مصرف برق را بهطور چشمگیری کاهش دهد. در شهرهای گرم و مرطوب مشابه بندرعباس، تجربه نشان داده است که با طراحی جریان طبیعی هوا در نقشهی واحدهای مسکونی و پیشبینی بازشوها در دو سوی فضا، میتوان تا یکچهارم از مصرف دستگاههای سرمایشی کاست. این صرفهجویی نه با هزینههای سنگین فناوری، بلکه تنها با بازنگری کوچک در تناسب پنجرهها، مسیر باد و نحوهی گردش هوا در فضاهای داخلی قابل دستیابی است.یکی از چالشهای جدی در پروژههای مسکونی جدید بندرعباس، نقش ضوابط شهری و اقتصادی در کیفیت طراحی است. سازندگان برای افزایش سطح زیربنا، معمولاً تراسها و سایهبانها را حذف میکنند، در حالی که همین عناصر، کلید کیفیت حرارتی بنا هستند. اگر شهرداریها و سازمان نظام مهندسی بتوانند امتیازهای تشویقی مانند تراکم افزوده یا تخفیف عوارض برای بناهای با بازده انرژی بالا تعریف کنند، طراحان و سازندگان به سمت طراحی پایدار سوق خواهند یافت. در این حالت، بهرهوری انرژی از یک گزینهی تزئینی به یک مزیت اقتصادی بالفعل تبدیل میشود…
…و مسلمانان، بهویژه ایرانیان، نقشی بزرگ در گسترش علم و دانش داشتهاند. اما امروز فرهنگ کتابخوانی در کشورهای اسلامی، بهویژه در ایران، تضعیف شده است.سید عبدالجلیل قتالی با انتقاد از کاهش علاقه به مطالعه در نسل جوان، افزود: برای پیشرفت جامعه، باید از کودکی فرهنگ مطالعه نهادینه شود و همه نهادها، از آموزش و پرورش تا رسانهها و ائمه جمعه، دست به دست هم دهند تا روحیه مطالعه و تحقیق در نسل جوان تقویت شود.مدیرکل کتابخانههای عمومی هرمزگان نیز ضمن اشاره به مشکلات اقتصادی و افزایش قیمت کتاب گفت: کتابخانههای عمومی نقش اساسی در تأمین منابع مطالعه دارند و میتوانند کمبود کتاب را جبران کنند. طرح کتابخانههای سیار نیز به مناطق روستایی و کمبرخوردار امکان مطالعه منظم میدهد و فرهنگ مطالعه را در کودکان و نوجوانان نهادینه میکند.وی بر اهمیت برنامههای فرهنگی در کتابخانهها تأکید کرد و افزود: محفلهای ادبی، برنامههای ویژه کودکان و معرفی کتاب در مناسبتهای مختلف از جمله هفته کتاب و کتابخوانی، نقش مهمی در جذب مخاطب و گسترش فرهنگ مطالعه دارد و مشارکت ائمه جمعه در این برنامهها تأثیرگذار است.انوشیروان پیشدار در پایان با قدردانی از حمایتهای امام جمعه و مسئولان فرهنگی شهرستان، ابراز امیدواری کرد: با همت جمعی و برنامهریزی دقیق،…
…بدهد. در واقع، این افراد با برگرداندن مسئولیت اجتماعی به دوش فرد، نهتنها ساختارهای تبعیض و ناکارآمدی را پنهان میکنند، بلکه نوعی احساس گناه را هم به قربانی تزریق میکنند: تو اگر رنج میکشی، مقصر خودت هستی! در پس این گفتارهای زرد، تجارتی بزرگ جریان دارد؛ فروش دورههای چندمیلیونی «شفای درون»، «رهایی از رنج» یا «افزایش فرکانس مثبت». اما واقعیت این است که رنج اجتماعی با تغییر فرکانس ذهن حل نمیشود، بلکه با اصلاح ساختارها، عدالت، آموزش و سیاستگذاری درست درمان میشود.رنج، محتوا میشوددر بسیاری از برنامههای گفتوگومحور تلویزیونی یا پادکستهای تصویری، گفتوگو با چهرههای شناختهشده معمولاً به لحظهای احساسی درباره «زخمهای زندگی» میرسد.مجری با لحن آهسته میپرسد: «چطور از آن دوران تاریک عبور کردی؟»مهمان پاسخ میدهد: «با فلسفه، با شعر، با عشق به زندگی.»دوربین آهسته زوم میکند، موسیقی غمگین پخش میشود و میلیونها نفر در شبکههای اجتماعی این لحظه را با کپشنهایی مثل «چقدر زیبا از رنج گفت» بازنشر میکنند.اما واقعیت آن است که بیشتر این روایتها، رنج را نمایش میدهند، نه تحلیل. هیچ سخنی از چرایی آن رنج، از ساختارهای فشرده، بیکاری، فقر، تبعیض یا سیاستهای غلط نیست. در عوض، همهچیز در قاب احساس خلاصه میشود.رنج، تبدیل میشود به محتوایی پر بازدید…
…دست میدهد. این واقعیت تلخ، نشان میدهد که فقر تنها عامل ترکتحصیل نیست؛ بیعدالتی اقتصادی و نبود فرصتهای شغلی سالم نیز انگیزه تحصیل را در میان جوانان و نوجوانان فرسوده است. در چنین شرایطی، نقش شورای آموزش و پرورش استان و در رأس آن استاندار و مسئولین آموزش و پرورش هرمزگان بیش از پیش اهمیت دارد. این شورا میتواند با برنامهریزی هدفمند، نظارت مستمر و بسیج ظرفیتهای استانی، گامهای مؤثری در کاهش نرخ ترکتحصیل بردارد. هرچند اقدامات ارزشمندی همچون ساخت ۲۴۵ مدرسه جدید در هرمزگان آغاز شده و امیدی تازه به فضای آموزشی استان دمیده است، اما تداوم و تکمیل این طرحها، همراه با حمایت اجتماعی و فرهنگی از خانوادهها، ضروری است. اکنون زمان آن است که وعدهها به اقدام تبدیل شوند. باید حمایتهای مالی از خانوادههای محروم افزایش یابد، مدارس نوسازی شوند و معلمان دلسوز در مناطق دوردست مستقر شوند.در کنار آن، برنامهای منسجم برای بازگرداندن دانشآموزان جامانده و در معرض خطر قاچاق و کار اجباری به چرخهی تحصیل طراحی و اجرا شود. هرمزگان استانی است سرشار از ظرفیتهای انسانی و اقتصادی؛ اما هیچ توسعهای بدون آموزش پایدار نخواهد بود. اگر امروز برای نجات این ۲۷ هزار آیندهی کوچک گام برنداریم، فردا دیر خواهد بود.روزنامه صبح ساحل
…از زندگی بوده است: سوگ، ترس، ناامنی، شکستهای عاطفی، بیعدالتی اجتماعی و جنگ. در گذشته، بسیاری از این تجربهها نه به زبان پزشکی، بلکه در قالبهای دینی، فلسفی یا ادبی بیان میشدند. امروز، همان تجربهها اغلب در چارچوب پزشکی توصیف میشوند. فردی که پس از شکست شغلی یا عاطفی احساس ناامیدی عمیق میکند، ممکن است بهسرعت برچسب «افسردگی اساسی» بگیرد. کودکی که در کلاس درس بیقرار است، شاید بهجای دیده شدن در تنوع رفتاری کودکان، بهعنوان «اختلال نقص توجه/بیشفعالی» شناخته شود.این تغییر لزوما به معنای بیمارتر شدن انسان مدرن نیست بلکه نشان میدهد زبان مسلط برای بیان رنج تغییر کرده است. پزشکیسازی زندگی روزمره، یکی از روندهای پررنگ در قرن بیستویکم است. اقتصاد، صنعت دارو و گسترش تشخیصهانمیتوان از افزایش تشخیصهای روانپزشکی سخن گفت و از نقش صنعت داروسازی غافل ماند. بازار داروهای ضدافسردگی، ضداضطراب و محرکهای روانی، یکی از پرسودترین صنایع جهان است.هر تشخیص جدید به معنای گشوده شدن بازاری تازه برای دارویی تازه است. منتقدانی مانند آلن فرانسیس، ویراستار راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روان هشدار دادهاند که روانپزشکی مدرن در حال تبدیل شدن به صنعتی است که گاهی بیش از اندازه به نفع شرکتهای دارویی عمل میکند. بهعنوان نمونه، افزایش چشمگیر تشخیص نقض…
همزمان با روز جهانی کودک، ساحل خواجهعطا بندرعباس میزبان برنامههای شاد و فرهنگی برای کودکان بود.
اینکه آموزش پیشدبستانی برای همه کودکان رایگان شود و شکاف طبقاتی در دسترسی به این فرصت مهم از میان برود، بیتردید هدفی ارزشمند است. اما پرسش جدی اینجاست: آیا چنین تصمیم بزرگی بدون پشتوانه کارشناسی کافی، بدون آمادهسازی زیرساختها و بدون توجه به ملاحظات فرهنگی و روانشناختی، واقعاً میتواند آینده آموزش در ایران را روشنتر کند؟نخست، باید به بُعد روانشناختی ماجرا نگاه کرد. بر اساس آموزههای تربیتی در فرهنگ اسلامی و نیز یافتههای جدید روانشناسی رشد، کودکان تا حدود هفتسالگی نیازمند آزادی، بازی و تجربههای غیررسمی برای رشد خلاقیت و شخصیتاند. ورود به آموزش رسمی از پنجسالگی، اگر با تکالیف ساختارمند و کلاسمحور همراه شود، ممکن است بیش از آنکه به شکوفایی کمک کند، بار اضافی روانی بر کودک تحمیل کند و حتی میل به یادگیری را در سالهای بعد کاهش دهد. به بیان دیگر، خطر تبدیل پیشدبستانی به «کلاس اول زودرس» بسیار جدی است.دوم، موضوع زیرساختهاست. امروز مدارس ما با کمبود معلم متخصص، کلاسهای پرجمعیت، و کیفیت آموزشی نامتوازن روبهرو هستند. حال پرسش این است که آیا نظام آموزشی توان جذب میلیونها کودک پنجساله دیگر را دارد؟ اگر قرار باشد این طرح صرفاً روی کاغذ بماند یا با همان امکانات فرسوده فعلی اجرا شود، عدالت آموزشی نه…
⭕⭕توجه ویژه به کودکان و نوجوانانپروین پشتکوهی مدیر کل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان هرمزگان با اشاره به تاکید مقام معظم رهبری بر اهمیت کودکان و نوجوانان گفت: کودکان سرمایه ارزشمند آینده هستند و نیازمند پیام و آموزش صحیحاند تا استعدادها و فکرشان به بهترین شکل پرورش یابد. به گفتهی وی کودکان باروریهای آینده جامعه و اثرپذیرترین عنصر انسانی هستند و توجه به رشد صحیح آنها، از اولویتهای اساسی هر جامعه است.⭕⭕نقش رسانهها در مطالبه حقوق کودکانپشتکوهی بر نقش موثر رسانهها در ارتقای آگاهی عمومی و مطالبه حقوق کودکان تأکید کرد و گفت: «رسانهها باید نقاط ضعف موجود در دسترسی کودکان به امکانات فرهنگی و کتابخانهها را برجسته کنند و کمبودها را اطلاعرسانی کنند.» او رسانهها را مانند آلارم جامعه معرفی کرد که مسئولان و متولیان را نسبت به وضعیت کودکان هشدار میدهد و از غفلت نسبت به نیازهای آنان جلوگیری میکند.⭕⭕وضعیت مراکز کانون در هرمزگانبر اساس آمار ارائهشده، استان هرمزگان دارای ۱۶ مرکز ثابت کانون، ۴ کتابخانه سیار روستایی و ۲ کتابخانه پستی است. این در حالی است که استان بیش از ۴۵۰۰ مدرسه و بیش از ۴۵۰ هزار دانشآموز دارد. مدیرکل کانون تاکید کرد: «با این تعداد مرکز، دسترسی همه کودکان به خدمات کانون…
