جدید به قدیم
…ختم شده که نهتنها خانوادههای درگیر قاچاق، بلکه مسافران عادی را هم قربانی کرده است. آخرین مورد، حادثهی دلخراش در روستای گچین بود؛ جایی که هفت عضو یک خانواده و دو سوختبر، در آتشِ بیتدبیری مسئولان، زندهزنده سوختند. چرا این بحران تکرار میشود؟ سیاستهای مقابلهای اغلب به برخورد با سوختبران محدود شده، بدون آنکه دلایل اصلی مثل فقر، بیکاری و نبود فرصتهای توسعهای در استانهای مرزی بررسی یا حل شوند. در حالیکه مافیای سوخت (در بخشهای دولتی و خصوصی) با بهرهمندی از رانت و بیقانونی، سودهای کلان میبرد، جوانانِ بیپناهِ مرزنشین، بار اصلی ریسک و مجازات را به دوش میکشند.حوادثی چون گچین، بارها تکرار شدهاند، اما واکنشها عمدتاً موقتی، مقطعی و شعاری بودهاند؛ نه سیاستمحور و اصلاحی.راهکار چیست؟ کارشناسان اجتماعی و اقتصادی معتقدند که راهحل این بحران، نه در تشدید برخوردهای امنیتی، بلکه در یک رویکرد توسعهمحور، عدالتگرا و منطقهای نهفته است: ایجاد فرصتهای شغلی پایدار در مناطق مرزی با تمرکز بر ظرفیتهای بومی؛ تدوین و اجرای برنامههای توانمندسازی اقتصادی خانوارها؛ ممنوعیت تردد خودروهای سوختبر در مسیرهای پرتردد و جادههای شهری و مهمتر از همه، بازنگری در سیاستهای کلان اقتصادی که به فقر سیستماتیک در استانهایی چون هرمزگان دامن زدهاند.پدیدهی قاچاق سوخت و حوادث ناشی از آن…
…نظارت کافی، موجب شده تا یک حادثه طبیعی به فاجعه انسانی تبدیل شود.مطابق قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب ۱۳۷۴، همه ساختمانها باید توسط مهندسان دارای پروانه اشتغال طراحی و اجرا شوند. همچنین براساس ماده ۳۰ آییننامه اجرایی قانون نظام مهندسی، شهرداریها موظفاند صدور پروانه و پایانکار را منوط به رعایت مقررات ملی ساختمان و حضور ناظر و مجری ذیصلاح بدانند. این موضوع نشان میدهد که قانونگذار به روشنی نقش «مهندس» را در خط مقدم ایمنی شهری قرار داده است.از منظر فنی، مبحث ششم مقررات ملی ساختمان (بارهای وارد بر ساختمانها)، ضوابط دقیق بارهای زلزله را تعیین میکند. در کنار آن، مبحث نهم (بتنآرمه) و مبحث دهم (سازههای فولادی) روشهای طراحی و اجرای مقاوم در برابر لرزه را تشریح کردهاند. رعایت این مقررات، نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت برای حفظ جان ساکنان است. متأسفانه در برخی پروژهها مشاهده میشود که سازندگان به دلایل اقتصادی یا عجله در ساخت، از مصالح غیراستاندارد یا روشهای غیرمجاز استفاده میکنند. این کوتاهیها اگرچه ممکن است در کوتاهمدت به ظاهر مشکلی ایجاد نکند، اما در زمان وقوع زلزله، تفاوت بین یک ساختمان پایدار و یک آوار مرگبار را رقم میزند.سازمان نظام مهندسی ساختمان هرمزگان با بهرهگیری از ظرفیت مهندسان طراح،…
…تهابات بازار، گاهی به ابزارهایی چون قیمتگذاری دستوری متوسل میشوند. نمونه بارز آن در قیمتگذاری محصولات لبنی، خودرو، دارو، فولاد، سیمان، نهادههای دامی و برخی خدمات عمومی به چشم میخورد. اما آنچه غالباً نادیده گرفته میشود، مکانیزم پیچیده عرضه و تقاضا، هزینههای تولید، شرایط بازار جهانی و قدرت خرید مردم است که با دستور نمیتوان آنها را تغییر داد.قیمتگذاری دستوری اگرچه ممکن است در نگاه نخست، عدالتخواهانه و ضدتورمی جلوه کند، اما اغلب سبب میشود تعادل طبیعی بازار برهم بخورد. وقتی دولت قیمت کالایی را پایینتر از قیمت تمامشده یا نرخ واقعی بازار تعیین میکند، تولیدکننده از انگیزه تولید فاصله میگیرد یا ناگزیر به کاهش کیفیت و تقلب میافتد. در مقابل، وقتی قیمتها به شکل مصنوعی پایین نگه داشته میشود، تقاضا بیشتر از عرضه شده و پدیدههایی چون صف، بازار سیاه، رانت و قاچاق شکل میگیرد.در موارد متعددی دیده شده که قیمتگذاری دستوری نه تنها باری از دوش مردم برنداشته، بلکه هزینههای پنهان بیشتری را به اقتصاد و جامعه تحمیل کرده است. در صنعت خودرو، دخالتهای مکرر در تعیین قیمت فروش کارخانه به مراتب پایینتر از قیمت بازار آزاد، منجر به زیان انباشته خودروسازان، کاهش کیفیت و همچنین افزایش تقاضای واسطهگری و سوداگری شده است. در بازار دارو،…
…بخش کشاورزی حدود 90 درصد آن را به خود اختصاص داده است که در نگاه اول رقم بسیار بالاییست.اما در کنار اهمیت آمارهای فوق باید به اهمیت جایگاه بخش کشاورزی در اقتصاد، اشتغال، امنیت و حتی فرهنگ و تاریخ کشور هم توجه شود. گفته میشود بخش کشاورزی یعنی زراعت، باغداری، دام و طیور همراه سایر زیربخشهایش چون شیلات و آبزیپروری در حدود 7 درصد تولید ناخالص داخلی (GDP) کشور را به خود اختصاص می دهد که با توجه به کاهش سرمایهگذاریها در این بخش در سالیان اخیر، رقم قابل توجهیست و البته بنابر برخی دادههای دیگر، این بخش با صنایع پسین و پیشینش حجمی در حدود 20 درصد اقتصاد کشور را به خود اختصاص داده که از اهمیت مضاعف آن در کشور حکایت دارد. همچنین این نکته که نقش محوری در امنیت غذایی کشور دارد هم بسیار در خور توجه است. در سالیان اخیر شاهدیم پدیدهای که در کشور ما به کمآبی یا خشکسالی معروف شده است اگر چه بر اساس شواهد و قرائن موجود با رویدادی به نام تغییرات اقلیمی که آن هم از قضا ناشی از اشتباهات بشر است، تشدید شده اما بیتردید یکی از ویژگیهای اقلیمی کشور ما از گذشتههای دور تاکنون بوده و هست…
… مرگ تدریجی گونههای دریایی و تخریب اکوسیستمهای حساس. برآوردها نشان میدهند که هر سال بین ۵۰ هزار تا ۱۰۰ هزار تن انواع آبزیان در تورهای اشباح در خلیج فارس از بین میروند؛ رقمی معادل ۱۰ تا ۲۰ درصد کل صید سالانه در این پهنه آبی. این آمار تکاندهنده نشاندهنده ابعاد فاجعهای خاموش در زیر سطح آب است که نهتنها منابع غذایی را تهدید میکند، بلکه تعادل اکولوژیک منطقه را نیز به خطر میاندازد. نکته نگرانکنندهتر آن است که این ابزارهای رهاشده، با صید ماهیهای کوچک و طعمهگونه، زمینه جذب و شکار ماهیهای بزرگتر را فراهم میکنند. این چرخه تغذیهای بهطور خودکار ادامه مییابد؛ ماهی کوچک در دام میافتد، ماهی بزرگتر برای شکار آن نزدیک میشود و خود نیز گرفتار میشود. این روند میتواند دههها ادامه داشته باشد تا زمانی که ابزار صیادی بهطور کامل تجزیه شود یا از بین برود. در مطالعهای میدانی در آبهای استان بوشهر، دهها گرگور رهاشده بررسی شدند که همچنان میزبان ماهیهای زنده بودند. گونههایی مانند هامور، سنگسر و حتی سختپوستانی چون خرچنگها در این تلهها گرفتار شده بودند. این ابزارها نهتنها به صید گونههای تجاری ادامه میدهند، بلکه جان موجودات غیرهدف را نیز میگیرند؛ از لاکپشتهایی که برای تنفس به سطح آب نیاز دارند و…
مشکلاتی مانند یارانهها، نظام بانکی، بحران آب، کسری بودجه یا حتی سیاست خارجی، نمونههای روشن این الگوی تکراری هستند. هیچکدام بهطور کامل حل نشدهاند، فقط بارشان از دوش یک دولت به دوش دولت بعدی منتقل شده است. چرا چنین میشود؟نخست، بهدلیل تعدد مراکز قدرت است. در ایران هیچ تصمیم مهمی مسیر ساده و مستقیمی ندارد. هر نهاد و جریان سهمی در تصمیمگیری دارد و همین پراکندگی، اصلاحات را یا متوقف میکند یا چنان کند میسازد که به تعویق میافتد.دوم، مدیریت کوتاهمدت است. بسیاری از مدیران ترجیح میدهند با یک مُسکن فوری، بحران امروز را بخوابانند تا هزینه تصمیمهای سخت و بلندمدت را نپردازند. کسی حاضر نیست اصلاحات اساسی را به نام خود ثبت کند، چون هزینه اجتماعی و سیاسی دارد.سوم، بوروکراسی ناکارآمد و قوانین بیضمانت اجراست. ما انبوهی مصوبه و سیاست داریم، اما اجرای آنها یا به کندی پیش میرود یا نیمهکاره رها میشود.و چهارم، نگاه نفتی به اقتصاد است. درآمدهای نفتی همیشه نقش «چسب زخم» را بازی کردهاند؛ منابعی که مشکلات را برای مدتی میپوشانند، اما ریشه آنها را از بین نمیبرند.به این عوامل باید فقدان گفتوگوی اجتماعی واقعی را افزود. در غیاب مشارکت و اجماع ملی، تصمیمهای بزرگ اغلب با مقاومت عمومی…
…از بین میرود.اعتماد به پول ملی، بیشتر از آنکه به شکل اسکناس و تعداد صفرهای آن وابسته باشد، به ثبات اقتصادی، قدرت خرید و سیاستگذاری پایدار ارتباط دارد. اگر مردم همچنان شاهد کاهش ارزش پول و نوسانات ارزی باشند، تغییر ظاهری اسکناسها کمکی به بازسازی اعتماد نمیکند.این تجربهای است که خیلی از کشورها از جمله برزیل، ترکیه و زیمبابوه داشته اند.برزیل طی سه دهه، شش بار صفر حذف کرد و واحد پول را تغییر داد، اما تنها زمانی موفق شد تورم را کنترل کند که اصلاحات مالی و پولی عمیقی انجام داد.همچنین کشور آفریقایی زیمبابوه با تورم افسارگسیخته، چندین بار صفر ها را حذف کرد اما بدون اصلاح ساختار اقتصادی، ارزش پولش همچنان سقوط کرد.ترکیه نیز با حذف شش صفر در سال ۲۰۰۵ همزمان با اجرای اصلاحات ساختاری و مذاکرات عضویت در اتحادیه اروپا موفقیت نسبی داشت.حذف چهار صفر از پول ملی در بهترین حالت یک اقدام تکمیلی است و نه درمان اصلی.برای موفقیت آن باید مجموعهای از اصلاحات اقتصادی شامل کنترل تورم، کاهش کسری بودجه، تقویت تولید داخلی و بهبود بهرهوری انجام شود در غیر این صورت، این سیاست صرفاً «تغییر لباس» برای پول ملی خواهد بود، بدون آنکه مشکلات واقعی اقتصاد…
…در این که یارانهی حاملهای انرژی در کشورمان رقم بسیار سنگینیاست کسی شکی ندارد، همینطور در این هم تردیدی نیست که این یارانههای سنگین نتوانسته به شکلی عادلانه تمامی اقشار جامعه را بهره مند کند، همچنین همه میدانیم معضلاتی چون آلودگی شدید هوا به همراه شکل گرفتن پدیدهی بسیار معضلآفرینی چون قاچاق سوخت هم از تبعات بد این موضوع است؛ اما همهی این واقعیتها نمیتواند دلیلی باشد که دست زدن به اقداماتی چون اصلاح یارانهی سوخت به ویژه بنزین بدون داشتن طرحی جامع باشد. باید در نظر داشت که تکرار تجارب اشتباه در کشورمان، همینطور برخی دیگر از کشورها در این باب خطایی راهبردیست. از این رو کارشناسان معتقدند دولتمردان قبل از هر گونه اقدام در این حیطه به زوایا و جوانب کار به دقت بنگرند و همین کارشناسان سوالاتی اساسی از مجریان این قانون دارند: نکتهی یکم آن است که دولت برای تفکیک و شناسایی جامعهی هدف، آیا اطلاعات آماری دقیقی از دهکهای درآمدی دارد؟ دوم اینکه محدودهی رشد قیمتها از نظر دولت در چه بازهی قیمتی و زمانیست؟سومین نکته این است که آیا زیرساختهای سختافزاری و نرمافزاری چنین طرح مهمی فراهم شده است؟چهارمین نکته این است که به لحاظ تمهیدات امنیتی آیا پیش نیازها و…
سرهنگ حیدری، رئیس پلیس راهور هرمزگان، ادامه داد: هدف از نصب دوربینها صرفاً صدور جریمه نیست، بلکه ایجاد نظم در ترافیک، فرهنگسازی و کاهش تصادفات است.به گفته وی، در دو ماه اخیر استفاده از این سامانهها باعث کاهش محسوس تخلفات و تصادفات فوتی در بندرعباس شده و رانندگان بیش از پیش قانونمند شدهاند.
این شرایط نهتنها چهره شهری و زیبایی محله را مخدوش کرده، بلکه به یک تهدید جدی برای بهداشت عمومی و آرامش روانی ساکنین بدل شده است. بوی نامطبوع ناشی از انباشت زبالهها و پوشش گیاهی متراکم، شرایط زندگی را برای اهالی دشوار کرده و نگرانیهایی جدی در مورد گسترش آلودگی و انتقال بیماریها ایجاد کرده است.خورها، بهعنوان گذرگاههای طبیعی آب در حاشیه سواحل و شهرها، نقشی حیاتی در تهویه محیط، تعدیل دما، عبور و تخلیه آبهای سطحی و حتی حفظ زیستگاه گونههای آبزی دارند. نگهداری مناسب از این مسیرهای آبی، علاوه بر پیشگیری از تجمع آلودگی و حشرات، میتواند به حفظ تعادل اکولوژیک و زیبایی طبیعی شهر کمک کند. بیتوجهی به نظافت و لایروبی این فضاها، راه را برای رشد گیاهان هرز، تجمع زباله و افزایش جوندگان باز میکند که در نهایت، سلامت شهروندان را تهدید خواهد کرد. ساکنان محله بارها نسبت به این وضعیت ابراز نارضایتی کردهاند و انتظار دارند نهادهای مسئول، با اعزام نیروهای خدمات شهری، نسبت به پاکسازی این مکان، دفع آفات و جلوگیری از تکرار چنین وضعیتی اقدام عاجل به عمل آورند. رسیدگی سریع و اصولی به این معضل، نهتنها از بروز مشکلات بهداشتی جلوگیری میکند، بلکه باعث بازگشت آرامش و رضایت به…
