جدید به قدیم
…است. این تغییر نشان میدهد که آنچه ما "اختلال" مینامیم، نه فقط محصول کشف علمی بلکه نتیجه تعامل پیچیده میان دانش، فرهنگ و قدرت است. از این منظر، افزایش تشخیصها را میتوان نتیجهی گسترش حوزهی روانپزشکی در نامگذاری تجربههای زیسته دانست؛ تجربههایی که شاید پیشتر بهعنوان بخشی از زندگی معمولی تلقی میشدند. آیا واقعا بیمارتر شدهایم؟اگر به تاریخ نگاه کنیم، رنج انسانی همواره بخشی جداییناپذیر از زندگی بوده است: سوگ، ترس، ناامنی، شکستهای عاطفی، بیعدالتی اجتماعی و جنگ. در گذشته، بسیاری از این تجربهها نه به زبان پزشکی، بلکه در قالبهای دینی، فلسفی یا ادبی بیان میشدند. امروز، همان تجربهها اغلب در چارچوب پزشکی توصیف میشوند. فردی که پس از شکست شغلی یا عاطفی احساس ناامیدی عمیق میکند، ممکن است بهسرعت برچسب «افسردگی اساسی» بگیرد. کودکی که در کلاس درس بیقرار است، شاید بهجای دیده شدن در تنوع رفتاری کودکان، بهعنوان «اختلال نقص توجه/بیشفعالی» شناخته شود.این تغییر لزوما به معنای بیمارتر شدن انسان مدرن نیست بلکه نشان میدهد زبان مسلط برای بیان رنج تغییر کرده است. پزشکیسازی زندگی روزمره، یکی از روندهای پررنگ در قرن بیستویکم است. اقتصاد، صنعت دارو و گسترش تشخیصهانمیتوان از افزایش تشخیصهای روانپزشکی سخن گفت و از نقش صنعت داروسازی غافل ماند. بازار…
… روانپزشک و بنیانگذار نخستین سرویس روانپزشکی تغذیهای در آمریکا، میگوید: «رابطه بین تغذیه و سلامت بدن آشکار است، اما اهمیت تغذیه سالم برای مغز کمتر مورد توجه قرار گرفته است. مغز مهمترین ارگان بدن است و سلامت آن مستقیماً با مواد غذایی مصرفی ارتباط دارد.»او توضیح میدهد که روده و مغز از طریق عصب واگوس به هم متصل هستند و ارتباط بسیار نزدیکی دارند. بیش از ۹۰ درصد گیرندههای سروتونین، که مسئول خلق و شناخت هستند، در روده قرار دارند. بنابراین هر آنچه میخوریم، میتواند مستقیماً بر حالت روانی و عملکرد ذهنی ما اثر بگذارد.دکتر مزلن نیز به اهمیت پروتئین اشاره میکند و میگوید: «پروتئین برای تولید سروتونین، GABA و سایر انتقالدهندههای عصبی ضروری است. زمانی که مصرف پروتئین کم باشد، تولید این مواد کاهش مییابد. حتی داروهایی که میزان سروتونین را در محل اتصال عصبی افزایش میدهند، زمانی که بدن قادر به تولید سروتونین کافی نباشد، اثرگذاری محدودی خواهند داشت.»۱. قند افزودهمصرف بیش از حد قند، یکی از شناختهشدهترین دلایل افزایش اضطراب و افسردگی است. مطالعهای در نشریه Neuroscience and Behavioral Reviews نشان داد که زیادهروی در مصرف قند موجب تغییر عملکرد عصبی مغز و ایجاد اختلال در حالات عاطفی و رفتارها میشود.مطالعهای دیگر در…
…صبح ساحل، روساویاسیون (سازمان هواپیمایی روسیه) روز ۸ اکتبر اعلام کرد که به دلیل تهدید پهپادها، فضای هوایی ولگوگراد بسته شده است. در حال حاضر فرودگاه این شهر هیچ پروازی را نمیپذیرد و پروازی هم انجام نمیدهد. به همین خاطر هواپیمای حامل بازیکنان تیم ملی فوتبال ایران با تأخیر وارد فرودگاه «استالینگراد» ولگوگراد خواهد شد.بر اساس اطلاعات تابلو آنلاین فرودگاه بینالمللی ولگوگراد، پرواز J۹ ۶۵۱۲ شرکت هواپیمایی JET EXECUTIVE INTERNATIONAL CHAR.KG به مدت یک ساعت تأخیر دارد و ساعت ۱۵:۰۴ به جای ساعت ۱۴:۰۰ به مقصد خواهد رسید. این تأخیر ممکن است به دلیل اجرای طرح «کُوور» باشد که شب گذشته در فرودگاه اعمال شده است.شهروندان ولگوگراد در آستانه برگزاری دیدار فوتبال «روسیه – ایران» در حال تأمین نقدینگی هستند. مردم پیشبینی میکنند به دلیل تجمع هزاران نفر در مرکز شهر، اختلالات اینترنتی ایجاد شود.این دیدار روز ۱۰ اکتبر ساعت ۲۰:۳۰ در ورزشگاه «ولگوگراد آرنا» برگزار خواهد شد. در روز مسابقه، قطارهای برقی اضافی برای انتقال تماشاگران راهاندازی میشود و توصیه شده است برنامه حرکت آنها را پیشاپیش ذخیره کنند.دو ساعت قبل از شروع مسابقه، جشنوارهای برای هواداران در محل ورزشگاه برگزار خواهد شد که گروه موسیقی «براوو»، به اجرا خواهند پرداخت.
… تحول جدید که به عنوان مسیر ترامپ برای صلح و رفاه بینالمللی (TRIPP) شناخته میشود، اهمیت راهبردی این کریدور را بیش از پیش افزایش میدهد. در چارچوب توافق صلح با میانجیگری ایالات متحده بین ارمنستان و آذربایجان که در ۸ آگوست ۲۰۲۵ امضا شد، ارمنستان اجاره ۹۹ساله برای توسعه این جاده را به واشنگتن اعطا کرد که آذربایجان را به منطقه نخجوان از طریق جنوب ارمنستان متصل میکند. این مسیر جدید، انعطافپذیری استراتژیک بیشتری را برای ازبکستان فراهم میکند. با تنوعبخشی بیشتر به دسترسی از طریق مسیرهای گرجستان و ارمنستان، تاشکند وابستگی به یک کشور ترانزیتی واحد را کاهش داده و انعطافپذیری در برابر اختلالات ژئوپلیتیکی را افزایش میدهد. به طور خلاصه، کریدور میانی شامل راهآهن CKU و کریدور تازه تأسیس TRIPP، استراتژی ازبکستان برای تبدیل محدودیتهای جغرافیایی به نقاط قوت دیپلماتیک و اقتصادی است. این کشور با گسترش گزینههای حمل و نقل، خود را به عنوان یک قطب مرکزی و سازگار در معماری تجاری نوظهور اوراسیا قرار میدهد. چشم به بنادر ایراندر حالی که ازبکستان اتصال شرق و غرب را از طریق کریدور میانی در اولویت قرار داده است، همزمان در حال توسعه مسیرهای حمل و نقل جنوبی برای دسترسی مستقیم به اقیانوس هند و بازارهای رو به رشد…
…یک نکتهی جدی را یادآوری کرد؛ لاپوشانی یا به تعبیر عام «زیر قالی کردن» بحرانها، بالاخره در جایی با شدت بیشتری گریبانگیر خواهد شد. بحران ناترازی برق و انرژی، که زیرساخت و پیشنیاز ضروریات زندگی و تولید در کشور است، بحرانهایی نیستند که با تسامح و سادهانگاری بشود از کنار آن گذشت. ناتوانی در تامین برق، تاثیر مستقیمی بر شاخص تورم تولیدکننده و شاخص تولید صنعتی خواهند گذاشت و این موضوع روند زنجیرهی تولیدی در کشور را با اخلال جدی مواجه میکند. علاوه بر این، زندگی مردم را نیز با اختلالات جدی مواجه میسازد. قطع آب در ساختمانهای پرشمار تهران، خطرات جانی، نوسان برق و آسیب به تجهیزات خانگی، مشکلات ترافیکی و... همگی بخشی از مشکلات بیشماری هستند که این ناترازی بر مردم و چرخهی زندگی آنها تحمیل کرد.هرچند آمار دقیقی از خسارتهای واردشده ناشی قطع برق به واحدهای تولیدی بهخصوص بخشخصوصی که کمترین توان و حمایت را در اقتصاد ایران دارد، برآورد نشده است، با این حال برخی آمارها بهصورت جسته و گریخته منتشر میشوند که میتواند یک برآورد کلی از وضعیت پیشآمده باشد. مثلا برخی گزارشها نشان میدهد که طی سالهای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ عدمالنفع صنایع مستقر در شهرکها برآورد شده به ترتیب ۴/۵ همت، ۶همت…
شرایط اقلیمی در مقابل شرایط روانیاز منظر روانشناسی، بحران اقلیمی فراتر از یک مسئلهی زیستمحیطی است و یک ترومای مزمن جمعی ایجاد میکند. مفهوم "ترومای اقلیمی" توسط روانشناسانی مانند جین کلیر در انجمن روانشناسی آمریکا معرفی شده، که آن را به عنوان واکنشهای عاطفی مداوم به تهدیدهای اقلیمی توصیف میکند. این تروما میتواند به اختلالاتی مانند افسردگی، اضطراب عمومی و حتی اختلال استرس پس از سانحه منجر شود، به ویژه در میان جوامع آسیبپذیر. بر اساس یک مطالعه در مجله رفتار انسانی طبیعت در سال ۲۰۲۴، حدود ۷ درصد از بزرگسالان آمریکایی سطوح جدی پریشانی روانی مرتبط با تغییرات اقلیمی گزارش کردهاند. این رقم در میان جوانان بالاتر است: یک نظرسنجی جهانی در مجله لنست در سال ۲۰۲۱ بر روی بیش از ۱۰ هزار نفر بین ۱۶ تا ۲۵ سال نشان داد که ۸۴ درصد حداقل به طور متوسط نگران تغییرات اقلیمی هستند و ۴۵ درصد احساس میکنند این نگرانی زندگیشان را مختل کرده است. در ایران، این پدیده ریشهدارتر است. یک بررسی سیستماتیک در سال ۲۰۲۴ بر روی تاثیر تغییرات اقلیمی بر سلامت عمومی ایران نشان داد که افزایش دما و خشکسالیها با افزایش اختلالات روانی مانند افسردگی و اسکیزوفرنی مرتبط است. مطالعهای در بیامسی در سال ۲۰۲۱ بر…
… طرح سنجش نوآموزان بدو ورود به دبستان به منظور ارزیابی جامع وضعیت جسمانی و شناختی نوآموزان در بدو ورود به نظام آموزشی است که شامل معاینات تخصصی بینایی، شنوایی، قد و وزن، و همچنین ارزیابی آمادگی تحصیلی و غربالگری اختلالات رشدی است.سالار قاسمی، رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور ، با بیان اینکه امسال طرح سنجش سلامت نوآموزان بدو ورود سال آتی از ۲۰ شهریور ماه آغاز شده است گفت: تلاش میکنیم طرح سنجش از چهار سالگی انجام شود تا مداخلات زودتر صورت گیرد و برای ورود به پایه اول ابتدایی نماند.وی با بیان اینکه درخواست داریم اولیا به پایگاههای مراکز جامع مراجعه و نوبت گیری کنند تا کارهای سنجش نوآموزان برای سلامت جسمانی و آمادگی تحصیلیشان را انجام دهند افزود: بناست طرح سنجش تا دی ماه تمام شود. پیش بینی شده ۲ میلیون نوآموز سنجش شوند.رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی ادامه داد: در مراکز جامع به بحث اختلالات یادگیری و دیرآموزی توجه بیشتری میشود.ثبتنام سنجش سلامت نوآموزان بدو ورود برای سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ تا پایان تیرماه بود و والدین میتوانستند با ورود به سامانه «سیرت۲» فرآیند نوبتگیری الکترونیکی را انجام دهند.امسال نیز والدین با مراجعه به سایت sirat ۲.medu.ir…
این وضعیت وقتی پیچیدهتر میشود که بدانیم سالمندان نه تنها با چالشهای جسمانی رو به رو هستند، بلکه بسیاری از آنها به تنهایی زندگی میکنند یا در شرایطی از انزوای اجتماعی قرار دارند وضعیتی که یکی از عوامل شناختهشده فشار روانی و اختلالات روانی در سالمندان محسوب میشود. علاوه بر این، آمار خودکشی در سنین بالاتر هشداردهنده است. پژوهشی در ژورنال لنست نشان داده است که نرخ خودکشی در افراد بالای ۶۵ سال معادل ۱۵٫۹۹ در ۱۰۰٬۰۰۰ نفر است، که از نرخ متوسط جمعیت کلی بیشتر است. همچنین نرخ خودکشی در مردان سالمند غالبا چند برابر زنان است. این آمارها نشان میدهد مرگاندیشی در سالمندی نه مسئلهای صرفا فلسفی بلکه معضلی حقیقی و بالینی است که با فشارهای روانی، افسردگی، اضطراب، و حتی رفتارهای خودآزارانه پیوند میخورد. در مواجهه با چنین واقعیتی، سالمندان ناگزیر با سؤالات عمیق درباره معنا و هدف زندگی برخورد میکنند. سوالاتی که اگر بی پاسخ بمانند، میتوانند به گسست از زندگی، یاس و حس بی ارزشی منجر شوند. از این رو، آنچه در مقدمه این بحث می خواهد برجسته شود، این است که مرگاندیشی در سالمندی بهسان چشم دوختن به یک مرز نامعلوم است: مرزی که از یک سو اضطراب را فرا میخواند و از سوی…
…ممکن است هنوز انتظار تماس تلفنی از عزیز از دست رفته داشته باشند یا در ذهن خود، حضور او را بازسازی کنند. وردن توضیح میدهد که پذیرش واقعیت فقدان به معنای فراموش کردن یا بیاهمیت دانستن متوفی نیست، بلکه به معنای درونی کردن این آگاهی است که مرگ رخ داده و بازگشتی در کار نیست.۲. تجربه کردن درد سوگفرهنگها گاهی بازماندگان را به سرکوب احساسات تشویق میکنند: «قوی باش»، «گریه نکن»، «به زندگی ادامه بده». اما وردن تاکید دارد که رنج، بخشی جداییناپذیر از فرایند سوگ است. اگر فرد نتواند اندوه، خشم، احساس گناه یا تنهایی خود را تجربه کند، احتمالا این هیجانات به شکلهای دیگری مانند افسردگی مزمن یا اختلالات جسمانی بازمیگردند. به بیان دیگر، گریه کردن، خشمگین بودن یا احساس بیپناهی کردن، گامهایی طبیعی در مسیر التیام هستند.۳. سازگاری با محیط بدون حضور متوفیفقدان، تنها غیاب یک فرد نیست، بلکه تغییری بنیادین در نقشها و روابط زندگی روزمره است. برای مثال، مرگ یکی از والدین ممکن است به معنای تغییر جایگاه فرزندان در خانواده باشد، یا فوت همسر میتواند بازمانده را با مسئولیتهای مالی و اجتماعی جدید روبهرو کند. در این مرحله، فرد باید بیاموزد چگونه در محیطی تازه که عزیزش در آن حضور ندارد…
فراموشی یا از دست دادن خود؟از منظر روانشناسی بالینی، آلزایمر نه فقط اختلالی در حافظه، بلکه حملهای تدریجی به هویت است. وقتی فرد نام فرزندش را فراموش میکند یا خانهی خود را نمیشناسد، در واقع بخشی از پیوندهای بنیادی با جهان از هم گسسته میشود. روانشناسان این فرآیند را از دست دادن خود توصیف میکنند. بیمار ممکن است لحظههایی از هوشیاری را تجربه کند و ناگهان متوجه فراموشیهای مکرر خود شود این تجربه غالبا با اضطراب، خشم و احساس بیکفایتی همراه است. از سوی دیگر، خانواده شاهد افول تدریجی شخصی است که دوستش دارد. این وضع نوعی سوگ مبهم ایجاد میکند، فرد هنوز حضور فیزیکی دارد، اما هویت روانیاش رو به محو شدن است. چنین سوگی نه آغاز مشخصی دارد و نه پایانی روشن و همین ویژگی باعث میشود خانواده در چرخهای از سردرگمی و اندوه مداوم گرفتار شود.بار عاطفی و روانی خانوادههابر اساس یافتههای روانشناسی مراقبان بیماران آلزایمر در معرض فشار روانی و فرسودگی عاطفی شدیدی هستند. همسران اغلب نقش والد دوم را بر عهده میگیرند و ناچار میشوند کنترل امور روزمره، مراقبت جسمانی و تصمیمات حیاتی را به تنهایی به دوش بکشند. فرزندان نیز علاوه بر مسئولیتهای زندگی شخصی، با احساس گناه دائمی دستبهگریباناند…
