جدید به قدیم
در این چارچوب، خاورمیانه و مشخصاً پرونده ایران به یک میدان تولید فشار مستمر برای سیاست خارجی آمریکا تبدیل میشود. این فشار لزوماً به معنای جنگ یا بحران حاد دائمی نیست، بلکه بیشتر به شکل تعهدات پیوسته، آمادهباش نظامی، مدیریت ریسک و درگیری دیپلماتیک خود را نشان میدهد. نتیجه این وضعیت، تثبیت بخشی از ظرفیت راهبردی آمریکا در یک جغرافیای خاص است، وضعیتی که عملاً انعطافپذیری آن را برای تمرکز کامل بر رقابت با چین کاهش میدهد. این پدیده را میتوان نوعی «درگیری کم شدت اما پرهزینه در طول زمان» دانست. ایالات متحده ناچار است منابعی را که میتوانست صرف بازآرایی بلندمدت در حوزههایی مانند فناوری یا زنجیرههای تأمین کند، به مدیریت یک محیط بیثبات اختصاص دهد. در نتیجه، نهتنها تمرکز راهبردی دچار وقفه میشود بلکه فرآیند تغییر اولویتها نیز کندتر پیش میرود.در سطح اقتصادی، این وضعیت خود را به شکل دیگری بازتولید میکند. نااطمینانی در بازار انرژی، نوسان قیمتها و افزایش ریسکهای ژئوپولیتیکی، هزینههای سیستمیک را بالا میبرد. برای اقتصادهای غربی، این به معنای تخصیص منابع به مدیریت بحران و کاهش فضای مانور برای سرمایهگذاری در پروژههای بلندمدت رقابتی است. به بیان دیگر، بحرانهای منطقهای تبدیل به «مصرفکننده زمان اقتصادی» میشوند. در همین حال چین رویکرد متفاوتی اتخاذ…
…مرکز پژوهشهای سیاسی و بحران در آنکارا؛ یکی از مهمترین مزایای سیاست موازنه یا دیپلماسی چندجانبه، عامل استقلال راهبردی است. بحران هرمز یکی از عرصههایی است که این رویکرد را به بوته آزمایش میگذارد. ناتوانی هند در ایجاد پلهای ارتباطی قوی با دو همسایه کلیدی خود یعنی چین و پاکستان، منجر به انزوای قابل توجهی در سیاست خارجی و در نتیجه شکاف یا پسرفت ژئوپلیتیکی میشود. بحران غرب آسیا که پیامدهای جهانی دارد، نشان دهنده تلاش دهلی برای ایجاد برخی اصلاحات در سیاست خارجی خود است. همچنین، هند به گفتگو با چین در چارچوب سازمانهایی مانند سازمان همکاری شانگهای (SCO) و بریکس نیاز دارد. این وضعیت پس از تعرفههای بالای اعمال شده توسط ایالات متحده بر هند، مشهود بود و به عنوان یک ضرورت راهبردی مطرح شد. در چارچوب تحولات ژئوپلیتیکی اخیر، مذاکرات دو روزه بین نمایندگان دولت چین و هند برگزار شد. این تحول به عنوان آخرین گام رسمی در یک روند دیپلماتیک آغاز شده از سال ۲۰۲۴ تفسیر میشود. به گفته وزارت امور خارجه هند، طرفین در مورد اجرای تصمیمات اتخاذ شده توسط رهبران سازمان همکاری شانگهای و جهتگیری آینده این سازمان تبادل نظر کردند. آنها همچنین توافق کردند که با بررسی همکاری در زمینههایی مانند امنیت، تجارت…
…در چنین وضعیتی، هر ساعت کار مفید نوعی تلاش ملی برای حفظ زندگی مردم و آینده اقتصادی میهن است. اما وقتی ادارات ـ که باید ستون خدمات عمومی باشند ـ نیمهفعالاند، چگونه میتوان از بخش خصوصی انتظار داشت اقتصاد را زنده نگه دارد؟ بخش خصوصی بدون صدور مجوز، بدون طی شدن مراحل اداری، بدون تأییدیهها و مدارک، بدون خدمات دولتی نمیتواند فعالیت کند. وقتی این چرخه مختل شود، اقتصاد نیز مختل میشود. و این دقیقاً همان اتفاقی است که امروز در هرمزگان و بسیاری از استانها رخ میدهد. امروز مردم معطلاند؛ فردا کشور معطل خواهد شدپیش از این هم بوروکراسی اداری یکی از نقاط ضعف بزرگ کشور بود. سیستم اداری نه سریع بود، نه چابک، نه پاسخگو. اکنون اما همین سیستم، با نصف نیروی نصفهحاضر، دوچندان ناکارآمد شده است. مردم ساعتها پشت در اتاقهایی انتظار میکشند که مسئولانش حضور ندارند. پروندهها نیمهتمام میمانند، امضاها عقب میافتند، پیگیریها از روزی به روز دیگر منتقل میشود. این یادداشت برای سرزنش کارمندان دولت که خود نیز قربانی همین سیستم اقتصادی هستند، نوشته نشده، بلکه برای هشدار درباره روندی است که اگر ادامه یابد، به «ابر بحران» تبدیل خواهد شد. بحرانی که ریشهاش نه فقط اقتصادی، بلکه ناشی از رابطه دشوار مردم با ادارات…
سازمان ملل متحد در عرصه روابط بینالملل نمادی برجسته از تلاش مشترک ملتها برای ایجاد نظمی مبتنی بر همکاری، گفتوگو و احترام متقابل به شمار میآید. این سازمان که در پی تجربههای تلخ منازعات جهانی و ویرانیهای گسترده شکل گرفت، تنها یک نهاد بینالدولی نیست، بلکه بازتابی از آرمان جمعی بشریت برای دستیابی به صلحی پایدار و عادلانه است. در واقع، سازمان ملل متحد بستری فراهم کرده است تا دولتها بتوانند اختلافات خود را در چارچوب قواعد حقوق بینالملل و از طریق سازوکارهای مسالمتآمیز حلوفصل کنند و به جای تقابل، مسیر تعامل و همگرایی را برگزینند. ساختار نهادی این سازمان نیز به گونهای طراحی شده که طیف گستردهای از مسائل جهانی را در بر گیرد؛ از امنیت و خلع سلاح گرفته تا توسعه پایدار، حقوق بشر و همکاریهای انساندوستانه و در این میان، مجمع عمومی به عنوان یکی از فراگیرترین ارکان سازمان ملل متحد، جایگاهی ویژه در نظام تصمیمگیری بینالمللی دارد. این مجمع را میتوان نمادی از اصل برابری حاکمیتی دولتها دانست. فضایی که در آن همه کشورها، فارغ از وسعت سرزمینی، قدرت اقتصادی یا توان نظامی، فرصت دارند دیدگاههای خود را بیان کنند و در روند شکلگیری هنجارهای بینالمللی مشارکت داشته باشند. گرچه بسیاری از قطعنامههای این رکن از…
…در چنین وضعیتی، هر ساعت کار مفید نوعی تلاش ملی برای حفظ زندگی مردم و آینده اقتصادی میهن است. اما وقتی ادارات ـ که باید ستون خدمات عمومی باشند ـ نیمهفعالاند، چگونه میتوان از بخش خصوصی انتظار داشت اقتصاد را زنده نگه دارد؟بخش خصوصی بدون صدور مجوز، بدون طی شدن مراحل اداری، بدون تأییدیهها و مدارک، بدون خدمات دولتی نمیتواند فعالیت کند. وقتی این چرخه مختل شود، اقتصاد نیز مختل میشود. و این دقیقاً همان اتفاقی است که امروز در هرمزگان و بسیاری از استانها رخ میدهد.امروز مردم معطلاند؛ فردا کشور معطل خواهد شدپیش از این هم بوروکراسی اداری یکی از نقاط ضعف بزرگ کشور بود. سیستم اداری نه سریع بود، نه چابک، نه پاسخگو. اکنون اما همین سیستم، با نصف نیروی نصفهحاضر، دوچندان ناکارآمد شده است. مردم ساعتها پشت در اتاقهایی انتظار میکشند که مسئولانش حضور ندارند. پروندهها نیمهتمام میمانند، امضاها عقب میافتند، پیگیریها از یک روز به روز دیگر منتقل میشود.این یادداشت برای سرزنش کارمندان دولت که خود نیز قربانی همین سیستم اقتصادی هستند، نوشته نشده، بلکه برای هشدار درباره روندی است که اگر ادامه یابد، به «ابر بحران» تبدیل خواهد شد. بحرانی که ریشهاش نه فقط اقتصادی، بلکه ناشی از رابطه دشوار مردم با…
…همسایگان نیز شکلی از مقاومت مدنی است.در روزهای اخیر، بسیاری از شهروندان، با وجود نگرانیها، فعالیتهای اقتصادی و اجتماعی خود را ادامه دادهاند. برخی ایرانیان مقیم خارج نیز، با وجود امکان ماندن در کشورهای امنتر، تصمیم به بازگشت گرفتهاند. این رفتار، اگرچه ممکن است از نظر آماری گسترده یا محدود باشد، اما از نظر نمادین، حامل پیامی روشن است: پیوند با وطن، صرفاً قراردادی نیست. نجابتِ بازگشت؛ اخلاق مسئولیتدر فرهنگ ایرانی، مفاهیمی چون «غیرت»، «تعهد» و «مسئولیت» جایگاهی ریشهدار دارند. بازگشت در روزهای سخت را میتوان در چارچوب «اخلاق مسئولیت» تحلیل کرد؛ اخلاقی که فرد را فراتر از منفعت شخصی به مسئولیتی جمعی پیوند میدهد.این نجابت، به معنای انکار مشکلات یا نادیده گرفتن چالشها نیست. جامعه ایران، همچون هر جامعه دیگری، با مسائل اقتصادی و اجتماعی دست به گریبان است. اما تفاوت در اینجاست که در بزنگاههای امنیتی، نوعی همگرایی بر محور «حفظ سرزمین» شکل میگیرد. پیام به جهان: ملتها چگونه سنجیده میشوند؟رفتار جمعیت در بحران، یکی از شاخصهای مهم در تحلیلهای ژئوپلیتیک است. کشوری که مردمش در روزهای تهدید، پراکنده شوند، با چالشهای مضاعف روبهرو خواهد شد. در مقابل، جامعهای که انسجام نسبی خود را حفظ کند، از قدرت بازدارندگی نرم برخوردار است.آماری که از…
این چارچوب، بازتاب نیاز ساختاری اقتصاد جهانی به جریان آزاد انرژی و تجارت است. در حالت دوم، اگر هرمز بهعنوان بخشی از قلمرو حاکمیتی تلقی شود، منطق به سمت کنترل، انحصار و حتی انسداد به ویژه در شرایط جنگی حرکت میکند. اما واقعیت ۲۰۲۶ این دوگانه را فرو میریزد. از یکسو، رژیم حقوقی عبور آزاد عملاً تضعیف شده و امنیت مسیر بهشدت کاهش یافته است. از سوی دیگر، ایران نیز با وجود برتری جغرافیایی، کنترل مطلق کلاسیک بر این تنگه ندارد، زیرا حضور نظامی قدرتهای فرامنطقهای و شکلگیری نوعی محاصره متقابل، این فضا را به یک میدان رقابتی تبدیل کرده است. در نتیجه، هرمز دیگر نه یک گذرگاه صرف است و نه یک قلمرو کامل، بلکه به «میدانی برای اعمال قدرت از طریق تنظیم» بدل شده است. در نگاه نخست، ممکن است تصور شود که ایران از ابزار کلاسیک «انسداد» استفاده کرده است، ابزاری که در تاریخ نیز سابقه دارد، از جمله در جنگ نفتکشها در دهه ۱۹۸۰. در آن دوره، هدف اصلی مختل کردن جریان انرژی و افزایش هزینه برای طرف مقابل بود. اما تفاوت مهم وضعیت کنونی در این است که انسداد کامل نهتنها پایدار نیست، بلکه حتی مطلوب نیز نیست. دادههای میدانی نشان میدهد که عبور بهطور…
در این میان، بخش قابل توجهی از اختلافات، ناشی از عدم رعایت حقوق ارتفاقی و مشاعی مالکان و همچنین تخطی از تعهدات قانونی مقرر در قبال سایر ساکنین است. برای مثال، دعاوی مربوط به امتناع از پرداخت هزینههای مشترک (شارژ)، تصرف یا استفاده غیرمجاز از قسمتهای مشترک، ایجاد مزاحمت (اعم از مادی و معنوی)، و انجام تغییرات اساسی در ملک بدون اخذ مجوزهای قانونی، از شایعترین مصادیق اختلافات محسوب میشوند.از منظر حقوقی، هزینههای مشترک ساختمان جنبه الزامی داشته و مطابق مقررات، در صورت استنکاف مالک یا استفادهکننده، مدیر یا هیئتمدیره ساختمان میتواند از طریق مراجع صالح قضایی یا صدور اجرائیه نسبت به وصول مطالبات اقدام نماید. همچنین، هرگونه تصرف در مشاعات بدون اذن سایر مالکین، میتواند مصداق «تصرف عدوانی» یا «مزاحمت» تلقی شده و قابلیت پیگیری حقوقی و حتی کیفری داشته باشد.نکته قابل توجه دیگر، مسئولیت مدیر یا مدیران ساختمان است که به موجب قانون، دارای سمت نمایندگی از سوی مالکان بوده و مکلف به اداره امور مشترک، حفظ و نگهداری از مشاعات، و اجرای تصمیمات مجمع عمومی میباشند. قصور در انجام این وظایف، میتواند منجر به مسئولیت مدنی ایشان گردد.در عین حال، باید تأکید کرد که اصل حاکم بر روابط ساکنین، «لزوم رعایت حقوق متقابل…
چارچوب قانونیبر اساس «دستورالعمل حقوق مسافر در پروازهای داخلی» مصوب شورای عالی هواپیمایی کشوری، نحوه برخورد با وضعیت لغو پرواز در چارچوبی مشخص و ناظر به دو حالت کلی تعیین شده است. این تقسیمبندی، مبنای حقوقی رفتار شرکتهای هواپیمایی در مواجهه با تعهدات قراردادی خود و نیز حقوق مسافران در شرایط عادی و اضطراری محسوب میشود.نخست، در حالتی که لغو پرواز ناشی از تصمیم یا اقدام شرکت هواپیمایی باشد، اصل بر مسئولیت قراردادی ایرلاین است. در این شرایط، شرکت هواپیمایی به عنوان متعهدِ انجامِ خدمت حملونقل هوایی، به دلیل عدم اجرای تعهد، مکلف است تمام وجه بلیت را بدون هرگونه کسر مسترد کند. علاوه بر این، بسته به نوع قصور یا آثار زیانبار ناشی از لغو پرواز، امکان مطالبه خسارت از سوی مسافر نیز وجود دارد؛ چرا که عدم اجرای تعهد در این حالت مستند به اراده یا کوتاهی شرکت هواپیمایی است و بار مسئولیت بر عهده او باقی میماند. در مقابل، دسته دوم مربوط به مواردی است که لغو پرواز در نتیجه شرایط اضطراری و مصادیق قوه قهریه رخ میدهد. مواردی نظیر جنگ، شرایط جوی نامساعد، یا ملاحظات امنیتی که امکان انجام پرواز را از بین میبرد، در حقوق حملونقل هوایی در زمره حوادث غیرقابل پیشبینی و غیرقابل…
…تسهیل کنند. تاکنون بیش از ۷۰ درصد از مبالغ بلیتها به اشکال مختلف به مسافران بازگردانده شده است؛ بهگونهای که برای خریداران آنلاین، اعتبار مربوطه به حساب کاربری یا کیف پول آنان افزوده یا بهصورت نقدی مسترد شده است.شیرودی همچنین از برخورد قضایی با متخلفان خبر داده و گفته که تعدادی از شرکتهای خدمات مسافرتی که با وجود دریافت کامل وجه بلیت، اقدامی برای استرداد انجام ندادهاند، به مراجع قضایی معرفی شدهاند. علاوه بر این، به تمامی شرکتهای هواپیمایی اخطار داده شده است که حداکثر ظرف دو روز کاری نسبت به بازپرداخت کامل بلیتهای چارتری اقدام کنند؛ در غیر این صورت، پرونده آنها برای رسیدگی قضایی ارجاع خواهد شد.وی درباره شرکتهای هواپیمایی خارجی نیز گفت که این شرکتها ملزم به ارائه گزارش روزانه از بلیتهای مسترد شده هستند و در قبال عملکرد نمایندگان فروش خود مسئولیت تضامنی دارند. همچنین تسویه کامل وجوه بلیتهای فروختهشده در ایران باید پیش از هرگونه انتقال درآمد ارزی انجام شود.رئیس سازمان هواپیمایی کشوری همچنین تاکید کرده که تمامی فرآیندها باید مطابق با استانداردهای شفاف و بدون ریسکهای عملیاتی و اعتباری انجام شود و در صورت تکرار تخلف، سازمان از اختیارات قانونی خود برای اعمال محدودیتهای جدی علیه شرکتهای متخلف استفاده خواهد کرد.
