جدید به قدیم
واقعیت آن است که درک عمومی و حتی بخشی از نگاه مدیریتی کشور هنوز تحت تأثیر این تصور نادرست قرار دارد که بارشهای پراکنده یا افزایش مقطعی بارندگی میتواند بخش قابلتوجهی از بحران ساختاری آب را تعدیل کند؛ حال آنکه ادبیات علمی آبخیزداری و هیدرولوژی تصریح دارد که بارشهای شدید اما کوتاهمدت در مناطق با خاک فرسایشپذیر، پوشش گیاهی آسیبدیده و نفوذپذیری پایین، نهتنها نقش احیایی ندارند، بلکه سبب افزایش رواناب، تخریب رسوبات، و تشدید سیلابهای ناگهانی میشوند. نخستین بارش پاییزی که امسال با تأخیری ۷۰ روزه در برخی مناطق کشور رخ داد، هرچند از منظر اجتماعی «نمادی از آغاز پاییز» تلقی شد، اما از منظر علمی «نشانهای از تغییرات عمیق در چرخههای طبیعی بارش» است. این تأخیر طولانی در وقوع نخستین بارندگی، بیانگر جابهجایی زمانی و مکانی الگوهای بارش در ایران است؛ تغییری که در دهههای اخیر بارها مورد تأیید پژوهشهای دانشگاهی داخلی و بینالمللی قرار گرفته است.همزمان با این تغییرات، منابع آبی کشور در وضعیت بحرانی قرار دارند. آمارهای منتشرشده درباره حجم ذخیره سدها، افت تراز آب زیرزمینی، کاهش دبی رودخانهها و خشکیدگی تدریجی دریاچهها و تالابها، تصویری نگرانکننده و پایدار از وضعیت هیدرولوژیک کشور ارائه میدهند. دریاچههای بزرگ ایران مانند دریاچه ارومیه، بختگان، هامون و…
… چرا هرمزگان نه؟در حالی که استانهای جنوبی مانند بوشهر در طرح بارورسازی قرار دارند، نام هرمزگان استانی با اقلیم نیمهخشک، کوهستانهای بلند و ابرهای مستعد در فهرست دیده نمیشود.این موضوع هم در میان کارشناسان و هم در فضای رسانهای، واکنشهایی را برانگیخته است.کارشناسان محلی معتقدند که غالب ابرهای استان قابلیت بارورسازی را ندارند؛ فقط ابرهایی دارای پتانسیل بارش هستند که مقدار کافی رطوبت و رشد عمودی داشته باشند و مشاهدهی این نوع ابرها تنها در فصول و مناطق خاصی از استان امکانپذیر است.به گفتهی یکی از پژوهشگران اقلیمشناسی استان: «ابرهای ارتفاع پایین در هرمزگان معمولاً رطوبت بالایی دارند، اما به دلیل نبود سامانهی صعودی قوی، به بارش نمیانجامند.با بارورسازی علمی و هدفمند میتوان از این ظرفیت طبیعی بهره گرفت.»با وجود این پتانسیل، منابع وزارت نیرو هنوز دلیل روشنی برای حذف هرمزگان از فهرست طرح امسال ارائه نکردهاند.برخی کارشناسان احتمال میدهند علت این تصمیم، نبود زیرساختهای هوایی مناسب یا ضعف شبکهی دادههای ابری در این استان باشد.دیگران میگویند تمرکز فعلی وزارت نیرو بر حوضههای آبریز مرکزی و زاگرس بوده است، نه مناطق جنوبی.دیدگاههای متفاوت دربارهی اثربخشی طرحمنتقدان بارورسازی میگویند این پروژه نمیتواند جایگزین مدیریت پایدار منابع آب شود.به گفتهی یکی از…
…امور خارجه، وزرای ارشد و دیگر مقامات عالی رتبه همراهی کردند.دو کشور روز یکشنبه ۱۲ توافقنامه و یادداشت تفاهم برای ارتقای همکاریهای دوجانبه در زمینههای مختلف مبادله کردند. این توافقنامهها و یادداشتهای تفاهم شامل همکاری در زمینه حفاظت از گیاهان و قرنطینه گیاهی، استفاده مشترک از دروازه مرزی میرجاوه-تفتان، همکاری در زمینه علم، فناوری و نوآوری، همکاری در فناوری اطلاعات و ارتباطات بود. توافقنامهها و یادداشتهای تفاهمی نیز برای ارتقای فرهنگ، هنر، گردشگری، جوانان، رسانههای جمعی و صادرات و همکاری در زمینه هواشناسی، اقلیمشناسی و خطرات مرتبط مبادله شد. همچنین یادداشتهای تفاهمی در زمینه ایمنی دریایی و آتشنشانی، کمک قضایی در امور کیفری، یادداشت تفاهم تکمیلی یادداشت تفاهم سال ۲۰۱۳ مربوط به توافقنامه خدمات هوایی نیز امضا شد.دو طرف همچنین یادداشتهای تفاهمی در زمینه به رسمیت شناختن گواهینامه محصول، بازرسی و آزمایش، همکاری گردشگری برای سالهای ۲۰۲۵-۲۰۲۷ و بیانیه مشترک وزیران در مورد قصد نهایی کردن توافقنامه تجارت آزاد مبادله کردند.طبق بیانیهای از وزارت بازرگانی، جام کمال، وزیر بازرگانی و محمد اتابک، وزیر صنعت، معدن و تجارت ایران، روز یکشنبه توافق کردند تجارت را تسریع کنند، موانع مرزی را از بین ببرند و مشارکتهای مبتنی بر اعتماد را در بخشهای دارای اولویت ایجاد کنند. در…
…نوین گردشگری ضروری است. «گردشگری بازآفریننده» با هدف احیای اکوسیستمها و جوامع محلی، الگوی مناسبی است که در کشورهایی مانند مالدیو و فیجی موفق بوده و میتواند در هرمزگان نیز کارآمد باشد. انرژیهای تجدیدپذیر؛ راه رهایی از دام نفتبر اساس اصول ترمودینامیک و قانون بقای انرژی، انتقال به منابع انرژی تجدیدپذیر نظیر باد، خورشید و امواج نه تنها با کاهش وابستگی به سوخت های فسیلی و تنوع بخشی به سبد انرژی، بلکه با بهره گیری از جریان های طبیعی انرژی، به افزایش بهره وری اکولوژیکی سیستمهای انرژی منجر میگردد. مطالعات اقلیمشناسی نشان میدهند که استان هرمزگان با قرارگیری در کمربند پرفشار جنب حاره ای و مجاورت با سیستم های جوی موسمی، از تابش بالای خورشیدی و وزش بادهای منظم برخوردار بوده، که مبنای علمی پتانسیل بالای انرژی تجدیدپذیر در این منطقه را تایید میکند. سرمایه گذاری در این بخش، بر اساس مدلهای اقتصاد کلان مبتنی بر انرژی های تجدیدپذیر، میتواند منجر به ایجاد اثرات فزاینده در رشد اقتصادی، کاهش انتشار گازهای گلخانهای و ارتقاء امنیت انرژی در مقیاس استانی و ملی گردد. رویکردی جامع به توسعه پایدارتبدیل هرمزگان به الگوی توسعه آبی پایدار نیازمند یک رویکرد جامع و یکپارچه است که ترکیبی از راهکارهای فناورانه، نهادی، اقتصادی و…
پژوهشکده اقلیمشناسی اعلام کرد از نیمه خرداد تا نیمه تیرماه، میانگین دمای هوا در شمال غرب، استانهای واقع در کوههای زاگرس و دامنه شرقی آن و دامنه جنوبی البرز غربی و بخش محدودی از شرق کشور یک تا ۲ درجه بیش از نرمال، در بخش محدودی از زاگرس شمالی بیش از ۲ درجه و در سایر مناطق، نیم تا یک درجه بیشتر از نرمال خواهد بود. فروردین و اردیهبشت پربارش امسال که با سیلاب و آب گرفتگی در برخی از شهرهای کشور همراه شد روی دیگری هم داشت و آن هم پرشدن برخی از سدهای بزرگ کشور و خارج شدن ۱۰ استان از تنش آبی است اما هنوز کم بارشی و خالی بودن سدهای ۱۱ استان کشور دغدغه بزرگ روزهای گرم تابستان پیش رو است. به گزارش صبح ساحل، فروردین و اردیهبشت پربارش امسال که با سیلاب و آب گرفتگی در برخی از شهرهای کشور همراه شد روی دیگری هم داشت و آن هم پرشدن برخی از سدهای بزرگ کشور و خارج شدن ۱۰ استان از تنش آبی است اما هنوز کم بارشی و خالی بودن سدهای ۱۱ استان کشور دغدغه بزرگ روزهای گرم تابستان پیش رو است. روزهای پاییز سال گذشته و اولین ماه زمستان که با بارش…
…راهاندازی سامانه هشدار و پیشبینی سیل، سامانه هشدار و پیشبینی گردوخاک برای ۲۵ کشور منطقه، سامانه پیشبینی نقطهای وضع هوا برای ایستگاههای تقلیل فشار شرکت ملی گاز ایران، سامانه پیشبینی و هشدار آتش سوزی برای عرصههای طبیعی کشور و پروژه در دست اقدام هواشناسی جادهای هوشمند سازمان راهداری و حملونقل جادهای اشاره و توضیحاتی ارائه کرد. در ادامه این نشست «محمدرضا مجیدی» رئیس پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام اظهار داشت: یکی از موضوعات مهم نظام مسائل کشور، موضوع زیستمحیطی و تغییرات اقلیمی است. وی با عنوان این موضوع که باید دهه آینده را به نام دهه بسیج زیستمحیطی نامگذاری و ابراز امیدواری کرد در آینده بتوان همکاریها و تعاملات خوبی با پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو کشور درباره موضوعات تغییر اقلیمی و محیط زیستی داشته باشیم. وی ادامهداد: در موضوع کمیسیون امور زیربنایی و تولیدی، مجمع تشخیص مصلحت نظام و همچنین موضوعات جامعه نخبگانی میتوانیم از ظرفیتهای کارشناسی و تخصصی این پژوهشگاه به نحو شایستهای بهرهمند شویم. رئیس پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام در پایان گفت: مجموعه ما یک مجموعه گفتمان ساز است به همین دلیل میتوانیم درباره گفتمانسازی پژوهشی با محوریت هواشناسی و اقلیمشناسی همکاری خوبی با پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو کشور داشته باشیم.
برآوردهای ناسا از دادههای جمعآوری شده نشان میدهد رکوردها شکسته شده و تیر-مرداد ماه امسال گرمترین ماه تاریخ زمین است. به گزارش صبح ساحل و به نوشته دیجیاتو، «گاوین اشمیت» اقلیمشناس ارشد ناسا گفت: «تیر-مرداد ماه سال 1402 (جولای 2023) احتمالا گرمترین ماه تاریخ زمین برای صدها و یا شاید هزاران سال گذشته است.» طبق اندازهگیریهای انجام شده توسط اتحادیه اروپا و دانشگاههای مختلف که در زمینه اقلیمشناسی و آب و هوا فعالیت دارند، پیشبینی میشود جولای 2023 که مصادف با تیر ماه 1402 است، رکورد روزانه دما به صورت میانگین در کره زمین شکسته میشود و تیر ماه به گرمترین ماه در کل تاریخ کره زمین تبدیل میشود. دادههای زمینی و دادههای جمعآوری شده توسط ماهوارهها نیز این مسئله را تائید میکنند. اشمیت در یک نشست توجیهی که توسط ناسا برگزار شد، به خبرنگاران گفت: «اگر چه میزان افزایش دما در این بازه زمانی تفاوت اندکی با رکوردهای پیشین دارد، اما روند افزایش گرما در سراسر کره زمین غیرقابل انکار است. احتمالا در گزارشهایی که در ماههای آینده از مراجع مختلف منتشر میشود و به کمک دادههای بیشتری که در این زمینه جمعآوری میشوند، میتوانیم نرخ افزایش دما را تخمین بزنیم.» وی افزود: «ما شاهد تغییرات بیسابقه…
…امسال ازلحاظ دمایی بهار چه تغییراتی خواهد داشت؟ هرچند تغییرات وضعیت دمایی استان در بهار 1402 در مقایسه با شرایط نرمال بین 5/0 + تا 5/0- درجه سلسیوس پیشبینیشده است، اما طی خردادماه وقوع دماهای بیش از نرمال در نقاطی از استان محتمل خواهد بود. هرمزگان در سال 1402 ازلحاظ فنی و تجهیزات جه تغییراتی خواهد کرد؟ مطابق با برنامه عملیاتی 1402، احداث 4 ایستگاه بارانسنجی شمال هنگویه و کوهیج در شهرستان بستک، رمیله در شهرستان بندرلنگه، ایستگاه بارانسنجی جزیره هرمز و یک ایستگاه اقلیمشناسی شهر هشت بندی در دستور کار این اداره کل قرار دارد. صحبت پایانی بسیاری از مردمباور ندارند ممکن است در تابستان هم سیل رخ دهد. به یاد داشته باشید جایی که یکبار از آن آب آمده احتمال اینکه بازهم ازآنجا آب بیاید بسیار زیاد است؛ بنابراین جایی که مسیل است احتمال جاری شدن سیل هم هست. مخصوصاً در بهار و تابستان. در زمستان باران آرامآرام میبارد و به همین دلیل آمادگی بیشتری وجود دارد؛ اما در بهار و تابستان باران بهیکباره میبارد و ممکن است در بعضی مناطق وقوع یک رگبار منجر به بروز سیل شود. و در پایان اینکه در بهار و تابستان هرگز در مسیلها اتراق نکنید و تأکید میشود جایی…
…بر اساس خبرهای رسیده، در بهاری که گذشت، دهها هکتار از مزارع و باغات هرمزگان به دلیل افزایش ناگهانی دما، دچارحریق شدند. دیدن باران در پاییز گذشته هم تبدیل به حسرتی تأسفبار برای نیمی از مردم ایران شد. کاهش بارندگی در پاییز شاید مسئله جدیدی نباشد، اما کم بارشی در پاییز سال گذشته بسیار چشمگیر بوده است. نقشه های هواشناسی حاکی از عدم تاثیر سامانه های موثر بارشی است. اقلیمشناسان با انتشار آمارها و نمودارهای مرکز پایش خشکسالی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی کشور و مقایسه آماری بارش در تمام استانها، از کاهش بارش در ۳۰ استان ایران نسبت به سالهای قبل خبر میدهند. چشم مردم و کشاورزان هم به طرحهای مدیریت آب و بحران است؛ اما درحال حاضر جز صرفهجویی چیز دیگری پیشنهاد نمیشود و مسئولان بیشتر گزینههای روی میز برای مقابله با بحران آب را غیرموجه میخوانند. از خرید و واردات آبگرفته تا طرح بارورسازی ابرها که به نقل از معاون وزیر نیرو در امور آب و آبفا، تنها یک کار مطالعاتی بوده و تأثیر چندانی در میزان بارش کشور نداشته است. در این راستا به سراغ اداره کل هواشناسی استان هرمزگان رفتیم. این اداره متشکل از یک مزکز پیش بینی، یک مرکز تحقیقات هواشناسی کاربردی و یک…
…مخاطراتی است که در دهههای گذشته ایران را با مشکلات جدی زیادی مواجه کرده است. بر همین اساس پژوهشگران با انجام یک مطالعه مدلسازی، خشکسالی آینده در نیمه جنوبی ایران را مورد بررسی قرار دادند. در این تحقیق هشت استان منطقه جنوب غربی ایران که شامل ۲۸ ایستگاه هواشناسی هستند را بررسی کردند و دادههای ۲۹ ساله دما و بارش مورد ارزیابی قرار گرفت. سپس با قرار دادن این دادهها در دو مدل شبکه عصبی، خشکسالی ۱۶ سال آینده این مناطق پیشبینی شد. نتایج این مطالعه نشان داد که ایستگاههایی مانند کرمان، یاسوج و آبادان بیشتر در معرض خشکسالی آینده قرار دارند. همچنین مشخص شد که سه ایستگاه زاهدان، آبادان و بندرعباس با مقدار (۵۳.۰۱، ۵۱.۱ و ۴۹.۰۸ سانتیگراد)، در سالهای آینده دارای بیشترین مقدار ممکن دمای حداکثری خواهند بود. در این مطالعه عنوان شد که مناطق کوهرنگ، صفاشهر و جیرفت با شدت کمتر در سالهای آینده در معرض خشکسالی خواهند بود. در انجام این تحقیق بهروز سبحانی و وحید صفریان زنگیر؛ پژوهشگران گروه جغرافیای طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی مشارکت داشتند. یافتههای این مطالعه زمستان سال جاری به صورت مقاله علمی با عنوان «بررسی و پایش خشکسالی ایستگاههای منتخب ایران» در نشریه پژوهشهای اقلیمشناسی منتشر شده است.
امتحانات حضوری زیر سایه انفجارها
