جدید به قدیم
نشست سهجانبه اخیر تهران با حضور ایران، عربستان سعودی و چین را میتوان حلقهای تازه در زنجیرهای دانست که از پکن آغاز شد و پس از توقف در ریاض، اکنون وارد مرحلهای حساستر شده است؛ مرحلهای که در آن، روابط تهران و ریاض از یک آشتی سیاسی حداقلی فراتر رفته و نشانههایی از حرکت بهسوی نهادسازی و تعریف سازوکارهای نسبتاً پایدار منطقهای مشاهده میشود. با این حال، همزمان با این تحولات مثبت، واقعیتهای میدانی غرب آسیا، ماهیت رقابتی روابط ایران و عربستان، حضور بازیگران فعال منطقهای و فرامنطقهای و نیز شکنندگی موازنههای امنیتی، پرسشهایی جدی درباره میزان دوام و عمق این روند ایجاد کرده است؛ پرسشهایی که پاسخ به آنها، آینده محور تهران-ریاض-پکن و امکان شکلگیری یک نظم منطقهای نوظهور را بهطور مستقیم تحتتأثیر قرار میدهد. در گفتگو با مهرداد علیپور، کارشناس مسائل بینالملل به بررسی این موضوعات پرداختهایم.
نشست سه جانبه ایران، عربستان سعودی و چین را میتوان یکی از معنادارترین تحولات دیپلماتیک سالهای اخیر در غرب آسیا دانست؛ نشستی که فراتر از احیای روابط دوجانبه تهران و ریاض، نشانههایی از بازتعریف موازنههای منطقهای و تلاش برای شکلدهی به ساز وکارهای جدید مدیریت تنش در بستر رقابتهای ژئوپلیتیکی جهانی را در خود دارد. کمیته سه جانبه ایران، عربستان سعودی و جمهوری خلق چین برای پیگیری توافقنامه پکن که در تاریخ ۱۸ آذر ۱۴۰۴ در تهران برگزار شد، به مثابه گام عملی در مسیر نهادسازی حداقلی برای مدیریت تنشها و تثبیت کانال گفتگو در غرب آسیا تلقی میشود. این نشست علاوه بر کارکرد دو جانبه آن در چارچوب روابط تهران-ریاض که در بخش دوم گفتوگو به آن میپردازیم، بازتابدهنده تلاش چین برای تثبیت نقش خود به عنوان یک میانجی فعال و کنشگر سیاسی در منطقه است که ثبات آن با منافع راهبردی پکن به ویژه در حوزه انرژی، حفاظت از سرمایهگذاری خارجی و برندسازی دیپلماتیک به عنوان بدیل الگوی مداخلهگری غرب پیوندی مستقیم دارد. ورود فعال چین به این فرایند، پرسش های مهمی را درباره آینده نظم امنیتی منطقه، میزان پایداری این مسیر و پیامدهای آن برای نقشآفرینی بازیگران سنتی در غرب آسیا پیش روی تحلیلگران قرار داده است. در بخش اول گفتگو با مهرداد علیپور، کارشناس مسائل بینالملل به ارزیابی این نشستهای سه جانبه جهت پیگیری توافقنامه پکن، پیامدهای نقش چین بهعنوان میانجی برای نظم منطقهای و منافع راهبردی در حفظ و توسعه روابط ایران و عربستان پرداختهایم.
رکورد عجیب، قیمت دلار از ۱۵۱ هزار تومان گذشت
