جدید به قدیم
نشست هفته گذشته شورای امنیت اولین نشست پس از انقضای قطعنامه ۲۲۳۱ به حساب میآید که پس از یک جدال لفظی میان نمایندگان موافق ایران و مخالف ایران بدون صدور قطعنامه و بدون دستاورد خاصی پایان یافت. جلسه شورای امنیت برای بحث در مورد عدم اشاعه هستهای برگزار شد. این جلسه به درخواست دانمارک، فرانسه، یونان، جمهوری کره، اسلوونی، بریتانیا و آمریکا بود و پاناما از این درخواست حمایت کرد. در قلب شکاف بین اعضای شورای امنیت، اختلاف بر سر مشروعیت برگزاری جلسات مربوط به توافق هستهای ۲۰۱۵ ایران، که رسماً برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) نامیده میشود، قرار داشت. توافقی برای محدود کردن برنامه هستهای ایران در ازای لغو تحریمها. پکن، مسکو و تهران معتقدند تمام مفاد قطعنامه 2231، همزمان با انقضای رسمی برجام به طور دائم لغو شدهاند. آنها تاکید دارند که در آن تاریخ، شورای امنیت بررسی پرونده هستهای ایران را به پایان رساند و موضوع «عدم اشاعه» از دستور کار شورا خارج شد.
از اوایل سپتامبر ۲۰۲۵، ارتش آمریکا، تحت ریاست جمهوری ترامپ، مجموعهای از حملات مرگبار را علیه قایقهای کوچک غیرنظامی که در آبهای ونزوئلا یا نزدیک آن فعالیت میکردند، انجام داده است. تا پایان نوامبر، حداقل 21 مورد از این عملیات گزارش شده است که منجر به حداقل ۸۳ کشته شده است. این در حالی است که رئیس جمهور آمریکا در جریان یک جلسه پرسش و پاسخ در کاخ سفید اظهار داشت که حملات نظامی به اهداف زمینی در داخل ونزوئلا، که او آن را به تروریسم مواد مخدر متهم کرده است، «خیلی زود آغاز خواهد شد». این تبادل نظر با خبرنگاران پس از یک جلسه طولانی کابینه انجام شد که در آن ترامپ و پیت هگست، وزیر جنگ، مسئولیت قتل فراقضایی دو بازمانده حمله به یک قایق قاچاق مواد مخدر در ماه سپتامبر را به یک دریاسالار نیروی دریایی واگذار کردند.
از طرفی ترامپ در پاسخ به این سوال که آیا فقط ونزوئلا در تیررس پنتاگون قرار دارد، گفت که حملات زمینی لزوماً به ونزوئلا محدود نخواهد شد.
او گفت هر کشوری که مواد مخدر غیرقانونی در آن تولید یا قاچاق میشود «در معرض حمله قرار دارد» و به طور خاص به کشور همسایه، کلمبیا، اشاره کرد که آمریکا آن را به عدم کنترل تجارت مواد مخدر متهم کرده است. با وجود این ترامپ به طور قطعی نگفت که چه زمانی یا کجا ممکن است حملات زمینی احتمالی انجام شود.
تهران روز یکشنبه ۳۰ نوامبر شاهد تحرکات دیپلماتیک سطح بالایی بود؛ سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه، در یک روز فشرده ابتدا میزبان سعود بن محمد الساطی، معاون سیاسی وزارت خارجه عربستان و سپس پذیرای هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، بود. این دیدارهای همزمان، در راستای سیاست «همسایگی اول» ایران انجام شد و بر تقویت روابط دوجانبه، رایزنی درباره تحولات کلیدی منطقهای و تلاش برای ایجاد یک معماری جدید در خاورمیانه متمرکز بود. هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، در دیدار با عباس عراقچی، همتای ایرانی خود، پس از مذاکرات سطح بالا در پایتخت ایران، تأکید کرد که آنکارا و تهران به دنبال گسترش قابل توجه همکاری در زمینه تجارت، انرژی، مدیریت مرزها و امنیت منطقهای هستند.
این نخستین سفر یک وزیر خارجه به ایران بعد از گذشت 5 ماه از جنگ 12 روزه است. در آغاز کنفرانس مطبوعاتی مشترک، وزیر امور خارجه ایران، از هاکان فیدان و هیئت همراه استقبال و خاطرنشان کرد که ایران و ترکیه «نه تنها دو کشور همسایه، بلکه دو ملت دوست و برادر با پیوندهای عمیق تاریخی، مذهبی و فرهنگی هستند». آنکارا و تهران برنامههایی را برای تقویت تجارت، ارتقای گذرگاههای مرزی، هماهنگی در مورد مهاجرت و مقابله با بحرانهای منطقهای ترسیم و در عین حال بر مخالفت مشترک خود با سیاستهای اسرائیل تأکید کردند.
