جدید به قدیم
سال ۲۰۲۵ بهعنوان یکی از پرآشوبترین مقاطع تاریخ معاصر، در حافظه جهانیان باقی خواهد ماند. این سال نه تنها پایان یک دوره بلکه آغاز مرحلهای تازه از بازآرایی نظم بینالملل بود؛ مرحلهای که در آن بحرانهای سیاسی، اقتصادی، نظامی و اقلیمی در هم تنیدند و تصویری از جهانی شکننده و ناپایدار را پیش چشم ناظران قرار دادند. بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید، بهمثابه ماشهای بود که قواعد بازی جهانی را دگرگون کرد. فرمانهای اجرایی او علیه بوروکراسی فدرال و آغاز جنگ تجاری جدید با کانادا، مکزیک و چین، شریانهای تجارت جهانی را به لرزه درآورد و بار دیگر نشان داد که اقتصاد بینالملل تا چه اندازه در برابر تصمیمات سیاسی آسیبپذیر است. این رویکرد، در کنار احیای سیاست فشار حداکثری علیه ایران، دیپلماسی خاورمیانه را به نقطه جوش رساند و زمینهساز یکی از پرتنشترین دورههای نظامی-سیاسی در سالهای اخیر شد.
روز شنبه 13 دسامبر، اسرائیل رائد سعد، معاون فرمانده شاخه نظامی حماس و یکی از طراحان حملات ادعایی ۷ اکتبر را کشت. این حمله در شهر غزه در مجموع چهار کشته برجای گذاشت.
در ۴ دسامبر، دولت دونالد ترامپ استراتژی امنیت ملی (NSS) جدیدی را با تمرکز بر تقویت حضور نظامی بیشتر در نیمکره غربی، ایجاد تعادل در تجارت جهانی، تشدید امنیت مرزی و پیروزی در جنگ فرهنگی با اروپا منتشر کرد. دومین سند راهبردی امنیت ملی ترامپ، چه از نظر محتوا و چه از نظر لحن، یک تغییر اساسی از استراتژیهای گذشته است، از جمله سند راهبردی امنیت ملی که هشت سال پیش در اولین دوره ریاست جمهوری خود منتشر کرد.
تحریمها، بیثباتی و دخالتهای خارجی، یک سال پس از سقوط اسد، هنوز هم برای احمد الشرع مشکلساز هستند و سوریه تجزیهشده برای فرار از چرخه خشونت تلاش میکند. اگر حضور در همه جا و دست دادن تنها معیارهای موفقیت بودند، احمد الشرع میتوانست دیپلمات سال باشد؛ چراکه او از زمان به قدرت رسیدن ناگهانیاش، یک حمله دیپلماتیک جذاب را آغاز کرده و روابط خود را با کشورهای غربی و عربی که از اسد دوری میکردند و زمانی الشرع را تروریست میدانستند، تقویت کرده است. از زمانی که الشرع رسماً در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۵ رئیس جمهور سوریه شد، در مجموع ۲۱ سفر بینالمللی عمومی به ۱۳ کشور انجام داده است. این سفرها شامل بازدید از مجمع عمومی سازمان ملل، کنفرانس تغییرات اقلیمی در برزیل و اجلاسهای متعدد عربی میشود. در جبهه سرمایهگذاری، وعدههای خارجی در حال افزایش است. عربستان قول سرمایهگذاریهایی به ارزش بیش از 6 میلیارد دلار را داده است. قطر به احیای صنعت نفت و گاز کمک میکند و احتمالاً مجموعه نهایی تحریمهای ایالات متحده در رأیگیری قبل از کریسمس لغو خواهد شد. اما آنچه واضح است این است که سوریه پس از تبدیل شدن به زمین بازی بازیگران خارجی، با تنشهای شدید داخلی و خارجی روبرو است.
از اوایل سپتامبر ۲۰۲۵، ارتش آمریکا، تحت ریاست جمهوری ترامپ، مجموعهای از حملات مرگبار را علیه قایقهای کوچک غیرنظامی که در آبهای ونزوئلا یا نزدیک آن فعالیت میکردند، انجام داده است. تا پایان نوامبر، حداقل 21 مورد از این عملیات گزارش شده است که منجر به حداقل ۸۳ کشته شده است. این در حالی است که رئیس جمهور آمریکا در جریان یک جلسه پرسش و پاسخ در کاخ سفید اظهار داشت که حملات نظامی به اهداف زمینی در داخل ونزوئلا، که او آن را به تروریسم مواد مخدر متهم کرده است، «خیلی زود آغاز خواهد شد». این تبادل نظر با خبرنگاران پس از یک جلسه طولانی کابینه انجام شد که در آن ترامپ و پیت هگست، وزیر جنگ، مسئولیت قتل فراقضایی دو بازمانده حمله به یک قایق قاچاق مواد مخدر در ماه سپتامبر را به یک دریاسالار نیروی دریایی واگذار کردند.
از طرفی ترامپ در پاسخ به این سوال که آیا فقط ونزوئلا در تیررس پنتاگون قرار دارد، گفت که حملات زمینی لزوماً به ونزوئلا محدود نخواهد شد.
او گفت هر کشوری که مواد مخدر غیرقانونی در آن تولید یا قاچاق میشود «در معرض حمله قرار دارد» و به طور خاص به کشور همسایه، کلمبیا، اشاره کرد که آمریکا آن را به عدم کنترل تجارت مواد مخدر متهم کرده است. با وجود این ترامپ به طور قطعی نگفت که چه زمانی یا کجا ممکن است حملات زمینی احتمالی انجام شود.
