جدید به قدیم
…اضطراب مرگ را از تهدیدی فلجکننده به فرصتی برای بازنگری در ارزشها و اولویتها بدل میسازد. سالمندی در این صورت مرحلهای برای جمعبندی و انسجام یافتن تجربهها خواهد بود، نه صرفاً انتظار برای پایان. آنچه اهمیت دارد این است که فرآیند معناجویی بهطور خودبهخودی رخ نمیدهد، بلکه نیازمند بسترهای روانی و اجتماعی است که به سالمندان امکان دهد روایت زندگی خویش را بازگو کنند، از ارزشمندی خود آگاه شوند و احساس کنند هنوز میتوانند اثرگذار باشند. تنها در چنین شرایطی است که مرگاندیشی، بهجای آنکه منبع اضطراب باشد، به جرقهای برای زیستنی اصیل و پربار در واپسین سالهای زندگی بدل می شود. راهکارهای مواجهه با مرگاندیشیمواجهه با مرگاندیشی در سالمندی تنها وظیفه رواندرمانگر نیست، بلکه نیازمند همکاری خانواده، خود سالمند و ساختار اجتماعی است. از دیدگاه روانشناختی، گفتگوی صریح و بدون قضاوت درباره مرگ نخستین گام مهم است خانوادهها میتوانند با پرهیز از انکار یا تابوسازی، به سالمند اجازه دهند احساسات خود را آزادانه بیان کند. در سطح فردی، سالمندان با بهرهگیری از روشهایی مانند ذهنآگاهی و مدیتیشن میتوانند اضطراب ناشی از آینده را کاهش داده و توجه خود را به لحظهی حال معطوف کنند. روایتنویسی، نوشتن خاطرات یا بازگویی تجربههای زندگی نیز ابزاری ارزشمند است که هم به سالمند…
فرافکنی چیست؟مگله در همان ابتدای کتاب به ریشههای روانکاوانهی مفهوم فرافکنی اشاره میکند. فروید این سازوکار را در تحلیل بیمارانش مشاهده کرد: هنگامی که بیمار نمیتوانست تمایلات یا احساسات دردناک خود را بپذیرد، آنها را به دیگری نسبت میداد. برای مثال، فردی که در ناخودآگاه خود میل به پرخاشگری دارد، ممکن است دیگران را خشمگین یا تهدیدکننده تصور کند. اما مگله از تکرار صرف نظریهها فراتر میرود. او نشان میدهد که فرافکنی چگونه در روابط روزمره عمل میکند: در سوءتفاهمهای خانوادگی، در رقابتهای کاری، در دوستیها و حتی در عرصهی سیاست و رسانه. به بیان او، ما اغلب تصویری که از دیگری داریم، بازتابی از خودمان است. جهان بیرونی به آینهای بدل میشود که چهرهی پنهان ما را برمیگرداند. ساختار کتابکتاب فرافکنی اثر ویرژینی مگله با ساختاری منسجم و در عین حال ساده طراحی شده تا خواننده بتواند بهتدریج با مفهوم پیچیدهای همچون فرافکنی آشنا شود. مگله کتاب را به سه محور اصلی تقسیم کرده است که هر یک به سطحی متفاوت از تجربهی انسانی میپردازد: فردی، میانفردی و اجتماعی. در بخش نخست، نویسنده به فرافکنی در سطح فردی میپردازد. او توضیح میدهد که چگونه هر انسان برای مواجهه با بخشهای ناخوشایند شخصیت خود، آنها را بر دیگری میافکند…
…مسیر موفقیت تحصیلی را برای فرزندانشان هموار میکنند. در این میان، نوجوانانی از خانواده های کم برخوردار زیر بار انتظاراتی قرار میگیرند که امکان تحققشان محدود است. از این زاویه، فشار والدین نه فقط محصول نگرانیهای فردی، بلکه بازتابی از رقابتی نابرابر در ساختار اجتماعی است رقابتی که فرزندان را به میدان مسابقهای بیپایان میکشاند، بی آنکه همیشه تضمینی برای رفاه یا رضایت در آینده وجود داشته باشد.فشار تحصیلی و سلامت روانی نوجوانانشواهد علمی نشان میدهد فشار بیش از حد والدین پیامدهای جدی بر سلامت روان نوجوانان دارد. پژوهشهای متعدد در ایران و جهان حاکی از آن است که نوجوانانی که والدینشان انتظارات افراطی دارند، سطح بالاتری از اضطراب، افسردگی و حتی افکار خودآسیب رسانی را تجربه می کنند. فرسودگی تحصیلی اصطلاحی است که روانشناسان برای توصیف حالتی بهکار میبرند که نوجوان در آن احساس میکند تلاشهایش بیمعناست و انرژی روانیاش تحلیل رفته است. نشانههای بالینی فشار بیش از حد شامل بی خوابی، کاهش تمرکز، شکایتهای جسمانی (مانند سردرد و معدهدرد)، و افت عملکرد تحصیلی است. به بیان دیگر، همان فشاری که والدین با نیت ارتقای عملکرد اعمال میکنند، میتواند نتیجهای معکوس داشته باشد. از منظر رفتاری نیز، نوجوانان ممکن است به پرخاشگری، دروغگویی یا حتی ترک تحصیل روی…
…پیوندهای بنیادی با جهان از هم گسسته میشود. روانشناسان این فرآیند را از دست دادن خود توصیف میکنند. بیمار ممکن است لحظههایی از هوشیاری را تجربه کند و ناگهان متوجه فراموشیهای مکرر خود شود این تجربه غالبا با اضطراب، خشم و احساس بیکفایتی همراه است. از سوی دیگر، خانواده شاهد افول تدریجی شخصی است که دوستش دارد. این وضع نوعی سوگ مبهم ایجاد میکند، فرد هنوز حضور فیزیکی دارد، اما هویت روانیاش رو به محو شدن است. چنین سوگی نه آغاز مشخصی دارد و نه پایانی روشن و همین ویژگی باعث میشود خانواده در چرخهای از سردرگمی و اندوه مداوم گرفتار شود.بار عاطفی و روانی خانوادههابر اساس یافتههای روانشناسی مراقبان بیماران آلزایمر در معرض فشار روانی و فرسودگی عاطفی شدیدی هستند. همسران اغلب نقش والد دوم را بر عهده میگیرند و ناچار میشوند کنترل امور روزمره، مراقبت جسمانی و تصمیمات حیاتی را به تنهایی به دوش بکشند. فرزندان نیز علاوه بر مسئولیتهای زندگی شخصی، با احساس گناه دائمی دستبهگریباناند: یا بهاندازه کافی برای والد بیمار وقت نمیگذارند یا درگیر خشم پنهان از بار سنگین مراقبت میشوند. این فشارها اغلب به علائم افسردگی، اضطراب و اختلالات روانتنی در خانواده منجر میشود. تحقیقات نشان میدهد که مراقبان بیماران آلزایمر…
…خشونت خانگی، آزار جنسی یا بی ثباتی عاطفی داشتهاند. اعتیاد برای آنان، اغلب نه از سر تفریح، بلکه به عنوان مکانیزمی برای رهایی موقت از درد روانی آغاز میشود. یکی از روانپزشکان بالینی در تهران در مصاحبهای اشاره کرده بود که حدود ۶۰ درصد بیماران زن وابسته به مواد سابقه مستقیم یا غیرمستقیم خشونت خانگی داشتهاند. این موضوع نشان میدهد اعتیاد زنان را نمیتوان صرفا یک «انتخاب شخصی» دانست، بلکه باید آن را در زمینه روانی-اجتماعی وسیعتری فهمید.از نظر درمانی، کار با زنان معتاد نیازمند حساسیت بالینی بیشتری است. برای مثال، وقتی زنی با سابقه سوءاستفاده جنسی وارد مرکز ترک اعتیاد میشود، احتمال بازتروما (بازفعالشدن خاطرات آسیبزا) در طول فرآیند درمان بسیار بالاست. این یعنی درمانگران باید همزمان رویکردی دوگانه داشته باشند: درمان اعتیاد و مداخلات رواندرمانی برای ترومای گذشته. نادیده گرفتن این وجه، احتمال عود مصرف را بهطور چشمگیری بالا میبرد. انگ اجتماعی و تابوی جنسیتیاگر مردی معتاد باشد، جامعه هرچند او را نکوهش میکند، اما اغلب درک میکند که: مرد است و لغزیده. اما برای زن، ماجرا متفاوت است. جامعه مصرف مواد را نه تنها خطای فردی، بلکه «شکست نقش جنسیتی» میداند. زن قرار است مادر، همسر یا مراقب باشد وقتی از این نقش فاصله میگیرد،…
…است که شخصیت اصلی دوباره مجال ظهور یافته است. البته مانند هر داروی دیگری، ضدافسردگیها هم ممکن است عوارض جانبی موقتی ایجاد کنند.از تغییر در اشتها و خواب گرفته تا کاهش میل جنسی. اما این عوارض با تنظیم دوز و انتخاب داروی مناسب اغلب برطرف میشوند. آنچه باقی میماند، همان فردی است که افسردگی پیش تر او را خاموش کرده بود. بنابراین، باید دیدگاه رایج را اصلاح کرد: دارو شخصیت را تغییر نمی دهد، بلکه شخصیت را از زیر آوار افسردگی بیرون میکشد. دارو و رواندرمانی هرچند داروهای ضدافسردگی میتوانند علائم بیماری را کاهش دهند، اما بهترین نتایج زمانی بهدست میآید که دارودرمانی با رواندرمانی همراه شود. دلیل این امر روشن است: افسردگی نهفقط تعادل شیمیایی مغز، بلکه الگوهای فکری و روابط فرد را نیز درگیر میکند. دارو میتواند سطح انرژی و توان ذهنی را بازگرداند، اما تغییر پایدار در سبک زندگی و شیوهی اندیشیدن نیازمند رواندرمانی است. بسیاری رواندرمانگران تاکید میکنند که بیماران در اوج افسردگی توانایی کافی برای کار روی خود ندارند. جلسات درمانی وقتی کارآمد است که فرد بتواند با درمانگر گفتگو کند، تکالیف درمانی را انجام دهد و در برابر چالشهای ذهنی مقاومت نشان دهد. دارو در اینجا بهمثابه پلی عمل میکند که…
…پژمان شاهرخی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، با بیان اینکه گسترش بیماری تب دنگی ناشی از گزش پشه آئدس در استان به مرحله خطرناکی رسیده است، اظهار داشت: آمار مبتلایان رو به افزایش است و نشان از یک همهگیری دارد؛ بهگونهای که هر دو هفته یک موج جدید ابتلا در استان مشاهده میشود.وی با اشاره به شناسایی 29 بیمار مبتلا به تب دنگی در هرمزگان افزود: به دلیل نهفتگی علائم در برخی افراد، تعداد واقعی مبتلایان دستکم سه برابر این رقم برآورد میشود.شاهرخی همچنین از شناسایی ویروس در پشههای مناطق مختلف بندرعباس خبر داد و تصریح کرد: این موضوع نشاندهنده فعال بودن چرخه انتقال بیماری در سطح شهر است و کنترل آن نیازمند اقدام فوری است.رئیس دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان مهمترین راهکار برای مقابله با این بیماری را پیشگیری و آموزش شهروندان دانست و گفت: مدیریت پسماندها و روانآبها، جمعآوری منظم زباله، جلوگیری از ایجاد آبهای راکد، تقویت بهداشت محیطی و اجرای منظم عملیات سمپاشی از جمله اقدامات اساسی برای مهار این بیماری به شمار میرود.وی با تأکید بر اینکه زنجیره خطر باید قبل از شکلگیری الگوی انتقال قطع شود، افزود: سیر ابتلا در استان صعودی است و تنها راه جلوگیری از شیوع گستردهتر، تبدیل…
…اما از سوی دیگر، در معرض فشارهای شدیدی نیز قرار گرفته است: مقایسه دائمی با دیگران در شبکههای اجتماعی، که میتواند احساس ناکافی بودن و خودکمبینی را تشدید کند. سرعت بالای تبادل اطلاعات، که تمرکز و تحمل فرایندهای طولانیمدت را کاهش داده است. مرز باریک میان «خود واقعی» و «خود نمایشی» در فضای مجازی، که هویت شخصی را متزلزل میکند. افزایش شیوع افسردگی، اضطراب و افکار خودکشی در بازه زمانی همزمان با گسترش تلفنهای هوشمند. به همین دلیل، بحرانهای روانی در این نسل صرفا بازتاب مشکلات فردی نیستند بلکه نتیجه ساختارهایی هستند که زندگی دیجیتال روزمره آنان را شکل میدهد. چرا زبان سنتی رواندرمانی کافی نیست؟رواندرمانی سنتی، چه در قالبهای تحلیلی و چه در شکلهای شناختی-رفتاری، بر گفتگوهای رودررو، فرایندهای طولانیمدت و ساختاری منظم استوار است. این الگو زمانی کارآمد بود که ریتم زندگی کندتر و شیوه بیان احساسات خطیتر بود. اما امروز، مراجعانی از نسل زد وارد اتاق درمان میشوند که زیست روانی شان با ویدئوهای چندثانیهای، میمها و زبان تصویری شکل گرفته است. برای این نسل، مکالمهای یکساعته و جدی با درمانگر گاه خستهکننده و بیگانه جلوه میکند. فاصله زبانی و نسلی در اینجا برجسته میشود: جوانی که عواطف خود را با یک میم یا…
به گزارش صبح ساحل، سازمان هواشناسی هرمزگان اعلام کرد: امروز جمعه ۲۱ شهریور با تقویت سامانه کمفشار فصلی، شمال بندرعباس و مناطق شمالی استان تحت تأثیر ناپایداریهای جوی قرار میگیرند.بر اساس این پیشبینی، رشد ابرهای همرفتی در ساعات بعدازظهر و شب میتواند منجر به رگبار باران، رعد و برق و وزش باد شدید موقت در این مناطق شود. کارشناسان هشدار دادهاند که احتمال آبگرفتگی معابر، جاری شدن روانآب در مسیلها و اختلال در تردد جادههای کوهستانی وجود دارد.هواشناسی همچنین توصیه کرده است شهروندان در ترددهای جادهای احتیاط کرده و از توقف در حاشیه رودخانهها و مناطق مستعد سیلاب پرهیز کنند. فعالیتهای دریایی نیز در محدوده سواحل و جزایر شمالی خلیج فارس به دلیل افزایش سرعت باد، نیازمند رعایت نکات ایمنی خواهد بود.
…باشد. تغییرات در رفتار روزمره، افکار مداوم درباره رابطه از دست رفته و مشکلاتی چون بیخوابی، کاهش انگیزه و احساس پوچی از جمله آثار رایج بودند. هرچند در برخی موارد، شرکتکنندگان به تجربههایی از رشد شخصی و یادگیری درباره روابط نیز اشاره داشتند.بر این اساس، شکست عاطفی تنها یک رویداد احساسی نیست، بلکه میتواند بر جنبههای گوناگون زندگی فرد سایه بیندازد. از سوی دیگر، این نتایج بر ضرورت حمایت روانشناختی و مشاوره برای افرادی که چنین تجربهای را پشت سر میگذارند، تأکید میکنند. بهویژه در فرهنگهایی که روابط عاطفی غیررسمی با فشارهای اجتماعی و خانوادگی همراه هستند، فقدان حمایت میتواند آسیبها را تشدید کند.پژوهشگران معتقدند که آگاهیبخشی به جوانان درباره شکلگیری روابط سالم، آموزش مهارتهای ارتباطی و فراهم کردن امکان گفتوگو درباره تجربههای عاطفی میتواند نقش مهمی در کاهش پیامدهای منفی شکستهای عاطفی داشته باشد. همچنین، سیاستگذاران آموزشی و نهادهای دانشگاهی میتوانند با ایجاد مراکز مشاوره تخصصی برای دانشجویان، از آسیبهای روانی و اجتماعی این قبیل تجربهها بکاهند.نتایج این پژوهش که در فصلنامه «فرهنگ مشاوره و رواندرمانی» وابسته به دانشگاه علامه طباطبائی منتشر شدهاند، همراستا با بسیاری از مطالعات بینالمللی و داخلی بوده و میتوانند مبنای اقدامهای پیشگیرانه و درمانی در حوزه سلامت روان جوانان قرار گیرند.
