جدید به قدیم
نشست شرمالشیخ در اکتبر ۲۰۲۵ با شعار «آغاز بازسازی و صلح برای غزه» برگزار شد؛ اجلاسی که به میزبانی مصر و با حضور سرانی از آمریکا، ترکیه، قطر و اتحادیه اروپا شکل گرفت و هدف آن تثبیت آتشبس میان اسرائیل و حماس، آغاز روند بازسازی و تعیین چارچوبی برای آینده سیاسی غزه بود. اما در حالیکه رسانههای غربی آن را گامی در جهت صلح پایدار توصیف کردند، کارشناسان منطقهای معتقدند که این نشست نیز همچون نمونههای پیشین در شرمالشیخ و سایر پایتختهای عربی، درگیر همان مشکلات ساختاری و سیاسی است که طی سه دهه گذشته مانع از تحقق یک صلح واقعی میان فلسطینیان و اسرائیل شده است.شهر ساحلی شرمالشیخ در مصر، از دهه ۱۹۹۰ به یکی از مراکز اصلی دیپلماسی خاورمیانه تبدیل شده است. نخستین نشست مهم این شهر در سال ۱۹۹۶ با حضور رهبران عرب و غربی برای مقابله با خشونتها پس از توافق اسلو برگزار شد. در سال ۲۰۰۵ نیز نشست دیگری در همین شهر با محوریت آتشبس میان محمود عباس و آریل شارون تشکیل شد که آن زمان نیز وعده پایان درگیریها را داد. اما هیچکدام از این نشستها نتوانستند عملاً مسیر صلح را تثبیت کنند؛ زیرا همواره میان تعهدات سیاسی در میز مذاکره و واقعیتهای…
در این میان، ژئوپارک جهانی قشم نمونه موفق در حفاظت از میراث فرهنگی ناملموس جامعه محلی است. میراث ناملموس، آداب و رسوم، آیینها، موسیقی، زبان و گویشها، بازیها، ادبیات شفاهی و مهارتها که هویت یک جامعه را شکل میدهند، شامل میشود. در اقصی نقاط جزیره قشم بهویژه در روستاهای همجوار ژئوسایتها، این میراثها زندهاند؛ از نواهای محلی تا آداب و رسوم سنتی در ازدواج و اعیاد مذهبی و...، مهارتهای بومی در صیادی، ساخت لنجهای سنتی، خوراک محلی هرکدام نمایانگر همزیستی عمیق انسان با محیط طبیعی و فرهنگی جزیره است که باید از مشارکت جامعه محلی در حفاظت و اشاعه آن قدردانی کرد.این آیینها هویت جمعی جامعه محلی را شکل میدهند؛ در برهه زمانی که «بیهویتی» در جامعه امروز تهدیدی جدی است تلاشها و اقدامات، برای آشتی، آشنایی و پیوند جامعه امروز با گنجینههای ناملموسی که در قلب روستاهای جزیره میتپد، حرکتی ارزشمند است. ژئوپارک جهانی قشم در سالهای اخیر کوشیده است این میراث را در روستاها زنده نگه دارد.در این مسیر، برنامهها و ابتکارات متعددی از جمله برگزاری جشنوارههای متنوع و مرتبط با میراث ناملموس و برنامههای فرهنگی طراحی شده که نمونهی شاخص آن، برگزاری فستیوال «عیش جزیرتی» در روستای گردشگری دهخدا با همکاری دهیاری، شورا، جامعه محلی…
…شهر باشند. نه فشرده و سنگین چون برجها، نه پراکنده و ناکارآمد چون خانههای تکواحدی. این تیپ ساختمانی، بهترین فرصت برای افزایش تراکم هوشمند در شهر است؛ اما در هرمزگان، مشکل آنجاست که اغلب این بناها بر اساس منطق اقتصادی کوتاهمدت ساخته میشوند، نه منطق انرژی و کیفیت سکونت. وجه اقلیمی بندرعباس، یعنی گرمای شدید، رطوبت بالا و تابش آفتاب مستقیم، ایجاب میکند فرم معماری، مصالح، و جزئیات ساختمانی بر پایه کاهش مصرف انرژی طراحی شوند؛ اما واقعیت این است که بسیاری از این ساختمانها به منبع اتلاف انرژی تبدیل شدهاند.در یک ساختمان میانمرتبه کارآمد، طراحی باید از سه لایهی اصلی آغاز شود: فرم کلی بنا، جهتگیری حجمی، و سازوکار تهویه و سایهاندازی طبیعی. جهتگیری ساختمان نسبت به مسیر خورشید در فصول گرم، مهمترین عامل در کنترل تابش است. در بندرعباس، محور شرقی-غربی مناسبتر است تا نماهای اصلی از تابش مستقیم در امان باشند. لبههای سایهدار، تراسهای عمیق، و استفاده از صفحات مشبک (مشربیهها و پانلهای سوراخدار سبک فلزی) میتوانند هم زیبایی معماری جنوبی را زنده نگه دارند و هم به کاهش حرارت در فضاهای داخلی کمک کنند. این عناصر، اگر با طراحی مدرن ترکیب شوند، میتوانند منطق معماری سنتی را دوباره در مقیاس جدید احیا کنند. در…
…رنج» میپیچند. به شما میگویند که اگر فقیر هستید، ذهنتان ثروت را نپذیرفته است. اگر در زندگی شکست خوردهاید، «کائنات» خواسته درسی به شما بدهد. در واقع، این افراد با برگرداندن مسئولیت اجتماعی به دوش فرد، نهتنها ساختارهای تبعیض و ناکارآمدی را پنهان میکنند، بلکه نوعی احساس گناه را هم به قربانی تزریق میکنند: تو اگر رنج میکشی، مقصر خودت هستی! در پس این گفتارهای زرد، تجارتی بزرگ جریان دارد؛ فروش دورههای چندمیلیونی «شفای درون»، «رهایی از رنج» یا «افزایش فرکانس مثبت». اما واقعیت این است که رنج اجتماعی با تغییر فرکانس ذهن حل نمیشود، بلکه با اصلاح ساختارها، عدالت، آموزش و سیاستگذاری درست درمان میشود.رنج، محتوا میشوددر بسیاری از برنامههای گفتوگومحور تلویزیونی یا پادکستهای تصویری، گفتوگو با چهرههای شناختهشده معمولاً به لحظهای احساسی درباره «زخمهای زندگی» میرسد.مجری با لحن آهسته میپرسد: «چطور از آن دوران تاریک عبور کردی؟»مهمان پاسخ میدهد: «با فلسفه، با شعر، با عشق به زندگی.»دوربین آهسته زوم میکند، موسیقی غمگین پخش میشود و میلیونها نفر در شبکههای اجتماعی این لحظه را با کپشنهایی مثل «چقدر زیبا از رنج گفت» بازنشر میکنند.اما واقعیت آن است که بیشتر این روایتها، رنج را نمایش میدهند، نه تحلیل. هیچ سخنی از چرایی آن رنج، از…
…را برای رسیدن به مدرسه طی میکنند و عدهای دیگر، زیرفشار نیاز مالی، ناچارند درس را رها کرده و به کار روی آورند. اما در سالهای اخیر، پدیدهای دیگر نیز به این زنجیره تلخ افزوده شده است: قاچاق سوخت. در مناطق ساحلی و مرزی هرمزگان، وسوسهی پولهای سریع و بادآورده، برخی نوجوانان را از پشت میز درس به سمت جادههای خطر و سوختبری کشانده است.وقتی نوجوانی میبیند همسنوسالانش در مدت کوتاهی، درآمدی چند برابر دستمزد ماهانه یک کارگر به دست میآورند، درس و مدرسه برایش معنای خود را از دست میدهد. این واقعیت تلخ، نشان میدهد که فقر تنها عامل ترکتحصیل نیست؛ بیعدالتی اقتصادی و نبود فرصتهای شغلی سالم نیز انگیزه تحصیل را در میان جوانان و نوجوانان فرسوده است. در چنین شرایطی، نقش شورای آموزش و پرورش استان و در رأس آن استاندار و مسئولین آموزش و پرورش هرمزگان بیش از پیش اهمیت دارد. این شورا میتواند با برنامهریزی هدفمند، نظارت مستمر و بسیج ظرفیتهای استانی، گامهای مؤثری در کاهش نرخ ترکتحصیل بردارد. هرچند اقدامات ارزشمندی همچون ساخت ۲۴۵ مدرسه جدید در هرمزگان آغاز شده و امیدی تازه به فضای آموزشی استان دمیده است، اما تداوم و تکمیل این طرحها، همراه با حمایت اجتماعی و فرهنگی از خانوادهها…
…و قانونی، هنوز این مناطق بیش از آنکه مرکز تولید و صادرات باشند، به ویترین واردات و مصرف تبدیل شدهاند. ظرفیتهای طبیعی و انسانی هرمزگان کم نیست؛ از سواحل بکر و جنگلهای حرا گرفته تا موقعیت استراتژیک در قلب خلیج فارس. اما آنچه بیش از همه به چشم میآید، مدیریت جزیرهای، حاکمیت دو گانه، ضعف زیرساختها و بیتوجهی به مردم محلی است. نه بنادر توسعه یافتهاند، نه گردشگری پایدار شکل گرفته و نه سرمایهگذاری خارجی زیادی جذب شده است.در عوض، شاهد رشد بیرویه مراکز خرید و پروژههایی هستیم که اغلب منافع آن نصیب جامعه محلی نمیشود. این وضعیت علاوه بر از دست رفتن فرصتهای اقتصادی، اعتبار و جایگاه ایران در رقابت منطقهای را هم تهدید میکند. همسایگان جنوبی ما از سالها پیش با سرمایهگذاری هدفمند، بندرها و مناطق آزاد خود را به قطب تجارت جهانی بدل کردهاند، در حالی که ما همچنان درگیر آزمون و خطا هستیم. اکنون زمان آن رسیده است که سیاستگذاران به جای شعارهای تکراری، نگاه انتقادی به عملکرد گذشته داشته باشند.مناطق آزاد باید از «ویترین واردات» به «کارخانه صادرات» تبدیل شوند، و این جز با اصلاح مدیریت، تقویت زیرساختها، توجه به محیط زیست و مشارکت واقعی مردم محلی ممکن نخواهد بود.روزنامه صبح ساحل
…هرچند در ابتدای مسیر حامل پیامهایی بودند، اما به مرور زمان درگیر سهمخواهیهای جناحی، تکرار شعارهای بیاثر و جدلهای بیپایان شدند و نتیجهاش چیزی جز فرسایش اعتماد عمومی و تشدید مشکلات ساختاری کشور نبود.امروز بیش از هر زمان دیگر نیاز به گذر از این دوگانه پوسیده و ورود به عصر متخصصین عملگرا احساس میشود. کشور ما درگیر بحرانهای پیچیده اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی است و برای عبور از این گردنه تاریخی، نه شعار کافی است و نه جناحبندی. تنها راه، میدان دادن به کسانی است که با دانش، تجربه و نگاه اجرایی توان حل مسئله دارند.اما باید به یک واقعیت تلخ نیز توجه داشت: متخصصین عملگرا در ساختار فعلی حکمرانی مجال عمل ندارند. ساختاری که قدرت را در دایرهای محدود از بازیگران سیاسی و امنیتی محصور کرده و هر صدای تازهای را یا حذف میکند یا در حاشیه نگاه میدارد، عملاً امکان اصلاح جدی و راهحلهای کارآمد را از بین میبرد.بنابراین حضور واقعی متخصصین عملگرا، نه صرفاً یک انتخاب سیاسی، بلکه نیازمند تغییر در ساختار حکمرانی و پذیرش آنها از سوی هسته سخت قدرت است. بدون این تغییر، حتی اگر بهترین نیروها نیز وارد عرصه شوند، به دلیل محدودیتهای تصمیمسازی و تصمیمگیری، به ابزار توجیه وضع موجود…
نشست شورای اسلامی استان هرمزگان با حضور رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان، معاونان حوزه بهداشت و درمان برگزار شد. هدف از این جلسه بررسی وضعیت موجود و اولویتهای بهداشت و درمان استان و همچنین تبادل نظر درباره راهکارهای ارتقای خدمات درمانی در مناطق مختلف هرمزگان بود.
براساس پیشبینیها، سه ماه آخر سال بارشها در استان گسترده خواهد بود. سال زراعی 1403-1404 برای استان هرمزگان یکی از بدترین دورههای بارشی نیمقرن اخیر بود. پنج ایستگاه هواشناسی استان کمترین میزان بارش تاریخ خود را ثبت کردند؛ ابوموسی تنها 3 میلیمتر باران در 12 ماه دریافت کرد و بندرعباس نیز با 9.5 میلیمتر در وضعیتی بسیار بحرانی قرار گرفت. این اعداد تنها بخشی از واقعیت اقلیمی است که جنوب کشور را بهشدت تحت فشار قرار داده. در گفتوگوی مفصل با «مرضیه سیسیپور»، کارشناس ادارهکل هواشناسی هرمزگان، از چرایی این تغییرات، نقش بادها و دریا، امید به بارشهای زمستانی و خطرهای تغییر اقلیم سخن گفتیم؛ روایتی که نشان میدهد پیشبینی آبوهوا در هرمزگان نه یک محاسبه ساده، بلکه علمی پیچیده و سرشار از ناشناختههاست.
یکی از نخستین پیامدهای مهاجرت، فشار بر زیرساختهای شهری است. ورود جمعیت جدید به شهرهایی که پیشتر با مشکلاتی همچون کمبود زمین مسکونی، شبکههای حملونقل ناکارآمد و کمبود خدمات عمومی مواجه بودند، باعث تشدید این مشکلات شده است. در بسیاری از شهرهای هرمزگان، رشد جمعیت با توسعه متناسب زیرساختها همگام نبوده و این موضوع منجر به ایجاد سکونتگاههای غیررسمی، حاشیهنشینی و کاهش کیفیت زندگی در مناطق پرجمعیت شده است. این وضعیت نه تنها چالشهای اجتماعی مانند بیکاری و فقر را افزایش میدهد، بلکه شکاف طبقاتی میان گروههای مهاجر و اجتماع بومی را نیز عمیقتر میکند.فرهنگ بومی هرمزگان، ریشه در تاریخ طولانی تعاملات دریایی، تجارت و همزیستی اقوام مختلف دارد و از دیرباز نمونهای از پذیرش تنوع فرهنگی بوده است. با این حال، مهاجرتهای گسترده اخیر، الگوی سنتی این همزیستی را تحت فشار قرار داده است. تفاوتهای زبانی، مذهبی و سبک زندگی میان گروههای مهاجر و اجتماع محلی، گاه باعث ایجاد سوءتفاهمها، کاهش اعتماد اجتماعی و حتی شکلگیری جداییهای فضایی و فرهنگی در شهرها میشود. این روند، اگر مدیریت نشود، میتواند به کاهش سرمایه اجتماعی و انسجام اجتماع منجر شود.از سوی دیگر، مهاجران اغلب بهعنوان یک سرمایه بالقوه نادیده گرفته میشوند. بخش بزرگی از نیروی کار فعال در…
