جدید به قدیم
مدیرکل بازرگانی خارجی راهآهن جمهوری اسلامی ایران گفت: توافقات ریلی با ۶ کشور طول مسیر چین به اروپا شامل چین، قزاقستان، ازبکستان، ایران، ترکیه و ترکمنستان، منتج به این نتیجه شده که امروز چهل و دومین قطار از چین وارد کشورمان شد.
کمیسیون پناهندگان طالبان اعلام کرد که از ایران، 53 خانواده - حدود 208 نفر - از طریق گذرگاه اسلام قلعه در استان هرات و گذرگاه جاده ابریشم در نیمروز بازگشتند.
درک چین از تحولات ژئوپلیتیک پیرامون افغانستان پس از خروج نیروهای ایالات متحده، بر پایه تحلیل دقیق خلأ قدرت و فرصتهای ناشی از آن شکل گرفت. پکن در پایان دو دهه حضور نظامی آمریکا در افغانستان، این تحول را نه تنها پایان یک موازنهسازی امنیتی پرهزینه در همسایگی خود، بلکه سرآغاز دورهای جدید برای بسط نفوذ اقتصادی، سیاسی و امنیتی در منطقه میدانست. نگاه چین به افغانستان، برخلاف رویکرد قدرتهای غربی که عمدتاً امنیتمحور یا مبتنی بر مداخله نظامی بود، بر ایده "ثبات از مسیر توسعه" استوار است؛ مفهومی که پکن آن را در قالب ابتکار کمربند و راه، توسعه زیرساختها، سرمایهگذاری در معادن و گسترش پیوندهای سیاسی تعریف کرده است. از این منظر، خلأ پساآمریکا فرصتی استراتژیک بود که به چین اجازه میداد ضمن تحکیم مرزهای غربی خود، از بروز تهدیدات مختلف، بهویژه نفوذ جریانهای افراطی به منطقه سینکیانگ جلوگیری کرده و همزمان در منابع عظیم معدنی افغانستان، همچون لیتیوم، مس و خاکهای کمیاب، دست بالا را پیدا کند. با این حال، این چشمانداز بلندپروازانه در میدان واقعیت با پیچیدگیهایی مواجه شد که توانست روایت ساده فرصتگرایانه را در چهار سال اخیر به چالشی راهبردی بدل کند.
در «حواشی هفته»، به مرور اخبار و حاشیههایی که در هفته جاری پربازدید شده و مورد توجه کاربران شبکههای اجتماعی قرار گرفتهاست، میپردازیم.
تهران روز یکشنبه ۳۰ نوامبر شاهد تحرکات دیپلماتیک سطح بالایی بود؛ سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه، در یک روز فشرده ابتدا میزبان سعود بن محمد الساطی، معاون سیاسی وزارت خارجه عربستان و سپس پذیرای هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، بود. این دیدارهای همزمان، در راستای سیاست «همسایگی اول» ایران انجام شد و بر تقویت روابط دوجانبه، رایزنی درباره تحولات کلیدی منطقهای و تلاش برای ایجاد یک معماری جدید در خاورمیانه متمرکز بود. هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، در دیدار با عباس عراقچی، همتای ایرانی خود، پس از مذاکرات سطح بالا در پایتخت ایران، تأکید کرد که آنکارا و تهران به دنبال گسترش قابل توجه همکاری در زمینه تجارت، انرژی، مدیریت مرزها و امنیت منطقهای هستند.
این نخستین سفر یک وزیر خارجه به ایران بعد از گذشت 5 ماه از جنگ 12 روزه است. در آغاز کنفرانس مطبوعاتی مشترک، وزیر امور خارجه ایران، از هاکان فیدان و هیئت همراه استقبال و خاطرنشان کرد که ایران و ترکیه «نه تنها دو کشور همسایه، بلکه دو ملت دوست و برادر با پیوندهای عمیق تاریخی، مذهبی و فرهنگی هستند». آنکارا و تهران برنامههایی را برای تقویت تجارت، ارتقای گذرگاههای مرزی، هماهنگی در مورد مهاجرت و مقابله با بحرانهای منطقهای ترسیم و در عین حال بر مخالفت مشترک خود با سیاستهای اسرائیل تأکید کردند.
با شروع آتش بس اسرائیل و حماس، موسوم به طرح ترامپ شاهد فروکش کردن هرچند شکنندهی درگیریها بین دوطرف هستیم اما با وجود رخداد این آتشبس، پویاییها و تحولات خاورمیانه نه تنها کاسته نمیشوند بلکه در قالب و فرمهای دیگری تداوم خواهند یافت. براین اساس به باور کارشناسان شاهد تغییر در موقعیت بازیگران در عرصه نظم قدرت جهانی هستیم. در این چارچوب نقش شرق در حال هرچه برجستهتر شدن است و جابجاییها در سایر مناطق هم در حال انجام است؛ از این رو تحولات در خاورمیانه و سایر نقاط جهان را در این راستا باید دید.
در حالی که تحریمهای آمریکا از ۲۹ سپتامبر بر بندر چابهار اعمال میشود؛ هند با فشار فزایندهای برای تصمیمگیری در مورد سرنوشت سرمایهگذاری ۳۷۰ میلیون دلاری خود در بندر چابهار ایران روبرو است، زیرا فرصت کافی برای انجام اقدامات لازم وجود ندارد. ایالات متحده در ۱۶ سپتامبر معافیتهای تحریمی چندینساله این پروژه راهبردی را لغو کرد و این امر دهلی را وادار به انتخاب سختی بین حفظ جاهطلبیهای اتصال منطقهای و اجتناب از مجازاتهای احتمالی آمریکا میکند که میتواند بر دسترسی شرکتهای هندی به بازارها و سیستمهای مالی ایالات متحده تأثیر بگذارد. اکنون این پرسش مطرح میشود که ایالات متحده با لغو این معافیت به دنبال چه اهدافی است؟
در تکاپو برای فعال شدن مکانیسم ماشه و فشارها بر ایران از سوی کشورهای اروپایی و آمریکا چند نکته را میتوان بیان کرد؛ نکته نخست اینکه آمریکا همه ظرفیتهای سیاسی و اقتصادی خود را به کار خواهد گرفت تا مانع از شکلگیری ایران واحد در منطقه و جهان شود. استراتژی اول آمریکا دگرگونی اوضاع داخلی ایران است. مکانیسم ماشه به تعبیر جالب یعنی عدم ورود به جنگ جهانی سوم با ایران و فشارهای اقتصادی شدید همراه با ائتلاف اروپایی و غربی علیه ایران در مقابل شانگهای.
وقتی نام قهرمان به میان میآید، معمولاً ذهن ما به سمت کسانی میرود که در میدان نبرد، سیاست، یا حتی ورزش افتخار آفریدهاند. اما در پس هر افتخاری، یک قهرمان بینام و نشان وجود دارد که به دور از هیاهو، زندگی خود را وقف دیگران کرده است. این قهرمانان، مادرانی هستند که نهتنها ستون خانواده، بلکه سنگرهای مستحکم جامعهاند. آنها، با فداکاریهای بیمنت و عشق بیپایان، نسلی از انسانهای مقاوم، خلاق، و موفق را پرورش میدهند.
