جدید به قدیم
شانس این را داشتم که تقریباً از همان ماههای نخست ورودم به جزیره در سال ۱۳۸۹ ه.خ، با میراث بان بزرگ فرهنگ بومی جزیره آشنا شوم؛ «استاد محمد زبیری». دقیقتر بگویم، از طریق اقبال، پسرش که همکار ما در سازمان منطقه آزاد قشم بود، به خانهاش در روستای دیرستان [مرکز جزیره] رفتم. البته وقتی دیدمش، فهمیدم خیلی بیشتر از آن چیزی است که دربارهاش شنیده بودم.با دلخوری، همه وسایل موزهاش را در یکی از اتاقهای خانه انبار کرده بود. او نه موزهداری خوانده بود و نه ادعایی داشت؛ اما عمر خود را صرف جمعآوری وسایل اجدادش کرده بود.کنارش ایستادم و با دقت یادداشت برمیداشتم و عکس میگرفتم. وسایلی را که با سختی و در طول عمرش جمع کرده بود، برایم توضیح میداد. انگار برایم یک کارگاه آموزشی برگزار کرده باشد. از «هاش» یا آسیاب دستی تا «لینگار» (لنگر) و انواع «منجل» (دیگ و قابلمه) آشنا شدم. همچنین با انواع دستبافتهای تولید شده از «پیش مغ»( برگ درخت خرما) به گویش محلی آشنا شدم. البته بعد از آن کارگاه آموزشی صمیمانه، بارها از ایشان درباره نام بومی وسایلی که یاد گرفتنشان برایم سخت بود، پرسیدم.هر مدیری که به جزیره میآمد، باید می نشستم و برایش…
از سه سال پیش که او را در موزه مردم شناسی روستای دیرستان قشم ملاقات کردم شیفته نگاه و فلسفه او به زندگی شدم. استاد محمد زبیری برای من یک الگو است. او در میان خستگی ها و تنهایی ها توانست بخش مهمی از فرهنگ جزیره کهن قشم را که در حال فراموشی بود ثبت و زنده نگاه دارد.کتاب ارزشمند گنز بپو ( گنج پدربزرگ) به درستی گنجی است که هر چه زمان بگذرد جامعه بیشتر به اهمیت او پی می برد. این اثر شاخص حاصل سال ها عمر استاد زبیری است که خواننده در آن با تاریخ،آیین، سرگرمی ها و کلمات جزیره آشنا می شود.درباره این بزرگ مرد نوشتن برای من یک افتخار است به عنوان یک کنجکاو که در سراسر روستاهای هرمزگان قدم می زنم بی تعارف محمد زبیری یکی از تاثیرگذارترین افراد در استان هرمزگان است.من و همکارانم بعد از آشنایی با ایشان مجموعه مستندی را آغاز کردیم با نام " روستازادگان دانشمند" که نام مجوعه را از جناب سعدی بزرگ قرض گرفتیم.این مستند های کوتاه نگاهی دارند به زندگی افرادی که روستاهای خود تحول ایجاد کردند.محمد زبیری عزیز همان پدر حکیمی است که با عمل خود به ما پند می دهد…
…صیانت از این میراث، نهتنها پاسداشت گذشته، بلکه ترسیمگر مسیر توسعهای ریشهدار و هویتمحور برای نسلهای فردا خواهد بود.روز جهانی موزه و هفته میراث فرهنگی، مجالی است برای یادآوری یک مسئولیت مشترک: «صیانت از اصالت و پویایی قشم برای آیندگان». شکوه فرهنگ بومی این جزیره، قرنها بر شانههای زنان هنرمند و خالق رودوزیهای ظریف، و مردان دریاورزی که پهنه اقیانوسها را درنوردیدهاند، حفظ شده و امروز در تجلی آیینهای محلی پیش چشم ماست.بر این اساس، رسالت ما مدیران حوزه فرهنگ و سیاستگذاران صنعت گردشگری، در گام نخست، تکریم و پاسداشت «گنجینههای زنده بشری» این سرزمین است. در این میان، «استاد محمد زبیری»، موزهداری دغدغهمند و پژوهشگری نستوه، طی چند دهه اخیر همتی والا گماشت تا داراییهای فرهنگی و هویت بومی مردمان جزیره را که در آستانه فراموشی بود، در کتاب ارزشمند «گنز بپو» (گنج پدربزرگ) ثبت و ضبط نماید. ایشان با گردآوری میراث ملموس در موزه مردمشناسی دیرستان و انتشار کتاب «گماش جزیره»( گماش یعنی مروارید)، به خردورزی و شاعرانگی جامعه محلی، رنگی از اصالت و حکمت بخشید. استاد زبیری در آثار و گفتار خویش، علاوه بر رمزگشایی از سنن کهن مردمان جزیرتی، دریچهای نو به جنبههای گوناگون و ناملموس بزرگترین جزیره خلیجفارس گشوده است.در فرجام سخن…
…ایمان عمیق خود به فرهنگ، مشغول نجات دادن حافظه جزیره بود.اما اهمیت استاد محمد زبیری، تنها در پاسداری از فرهنگ بومی قشم خلاصه نمیشود. او را باید روایتگرِ پیوندهای تاریخی و فرهنگیِ جهانِ دریایی خلیج فارس، عمان و سواحل شرق آفریقا دانست؛انسانی که بهدرستی دریافت میراث فرهنگی ناملموس، نه در مرزهای سیاسی امروز، بلکه در مسیرهای تاریخی رفتوآمد انسانها، آوازهای دریانوردان، واژگان مشترک، آیینهای معیشتی، و حافظه جمعی مردمان دریا شکل گرفته است.ارزش کوششهای او تنها در گردآوری واژگان یا اشیای کهن نیست؛ بلکه در بازشناسی و بازپیوند دادن شبکهای از میراثهای زندهایست که قرنها میان بنادر، جزایر و سواحل خلیج فارس، عمان و شرق آفریقا در گردش بودهاند؛ میراثهایی مبتنی بر همزیستی، احترام متقابل، دادوستد فرهنگی، همبستگی انسانی و اخلاق دریایی.استاد زبیری بهخوبی دریافته بود که بسیاری از عناصر فرهنگی این حوزه تمدنی، حاصل گفتوگوی تاریخی ملتها هستند؛ گفتوگویی که نه بر پایه سلطه، بلکه بر بنیاد مبادله فرهنگی، مدارا، مشارکت و همزیستی شکل گرفته است.از همین منظر، کوششهای او را میتوان نمونهای ارزشمند از پاسداری مردمی از میراث فرهنگی ناملموس در خدمت صلح، پیوستگی فرهنگی و توسعه پایدار دانست.او با ثبت واژگان، روایتها، موسیقیها، آیینها و شیوههای زیست دریایی، در حقیقت از…
وقتی دشتیزاده با گویش بامزه ترکیبی بوشهری- جزیرتی خود از تمهیدات صورت گرفته برای برگزاری نخستین رویداد «میراثبان» به مناسبت روز جهانی موزه به حاج محمد خبر داد، برقی در چشمان پیرمرد درخشید که به تصورم، تمام خستگی ۷۷ سال زندگی را شست و از تنش و روحش بیرون برد. آن شعف خالصانه او، مرا به یاد «سانتیاگو» در رمان «پیرمرد و دریا» شاهکار جاودانه ارنست همینگوی انداخت. با این تفاوت که استاد محمد زبیری، برخلاف سانتیاگو، ماهی غولپیکر صید شده خود را به ساحل رسانده است و دستش خالی نیست؛ همان صید گرانبهایی که نه تنها گوشت و پوستش از دریاست، بلکه «هویت مکتوب» یک سرزمین تمدنی اما کمتر روایت شده است. اگر سانتیاگو با کوسهها جنگید تا بقایای صیدش را حفظ کند، زبیری با «کوسههای فراموشی» و «تلاطم های امواج مدرنیته» جنگیده است تا نگذارد سنت ها، آیین ها، واژگان بومی و سبک زندگی اصیل جزیرتی در اعماق زمان، غرق شوند.دیرستان برای من فقط یک روستای معمولی از فهرست حدود ۷۰ آبادی جزیره قشم نیست؛ بلکه منطقهای که در آن «نوروز زراعی» و آیینهای کهن، نه یک سوژه ژورنالیستی برای پرداختن در رسانه، بلکه نبض تپنده زندگی بر مدار اصالت و هویت بومی ساحل نشینان خلیج فارس…
به گزارش صبح ساحل؛ فرهاد عزیزی اظهار کرد: برای مدیریت این مشارکتها، سازوکاری طراحی شده تا داوطلبان بتوانند از محل مسئولیتهای اجتماعی خود در این پروژهها حضور داشته باشند. در همین راستا، یونسکو نیز برای آثار جهانی اعلام آمادگی کرده و مبلغی را برای حمایت از این فعالیتها پیشبینی کرده است.وی افزود: تاکنون بیش از ۱۷ مکاتبه با نهادهای بیناللملی، یونسکو و آسیسکو انجام دادیم تا آسیبی که به میراث وارد شده به گوش جهانیان برسد. صدای میراث فرهنگی کشور در داخل و خارج کشور شنیده شد و یونسکو اعلام کرد، به محض برقراری پروازها نماینده ای را برای بازدید از تخریبها و برآورد میزان خسارتها به ایران اعزام میکند.عزیزی ادامه داد: علاوه بر یونسکو، برخی دولتها مانند ژاپن نیز علاقهمند به ارائه کمکهای فنی و اعتباری برای بازسازی پایگاههای میراثی هستند. این کمکها شامل آموزش نیروهای متخصص و تامین تجهیزات موردنیاز نیز میشود.مدیرکل امور پایگاههای میراث ملی و جهانی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی تاکید کرد: هدف اصلی، استفاده از تمام ظرفیتهای داخلی و بینالمللی برای حفاظت و مرمت پایدار میراث فرهنگی ایران است و حضور نهادها و گروههای تخصصی مختلف در این پروژهها به عنوان میراث مشترک بشری، اهمیت ویژهای دارد.عزیزی تصریح…
در حالی که بازار گمانهزنیها درباره پیشرفت ۹۵ درصدی تفاهمنامه میان تهران و واشنگتن با اظهارات مقامات و رسانههای آمریکایی داغتر شده است، تلاشهای کاخ سفید برای جلب حمایت جمهوریخواهان و تداوم رایزنیهای منطقهای قطر و عربستان در کنار اخبار داخلی از وضعیت هشدارآمیز ذخایر سدهای کشور و برنامهریزی فدراسیون فوتبال برای حضور ملیپوشان در خاک آمریکا، مهمترین سرفصلهای خبری امروز ۴ خردادماه را تشکیل میدهند.
…دستهایشان خالی از سلاح اما دلهایشان سرشار از انسانیت بود. تصاویر منتشرشده از برخورد تحقیرآمیز با فعالان این ناوگان، افکار عمومی جهان را شوکه کرد و بسیاری این رفتار را، راهزنی دریایی و نقض آشکار حقوق بینالملل دانستند. اما آنچه درد را عمیقتر میکند، برخورد دوگانه غرب است. همان دولتهایی که برای کوچکترین رخداد در کشورهای مخالف خود، نشست اضطراری تشکیل میدهند، در برابر محاصره غزه و توقیف کشتیهای امدادرسان، سکوت کردند. اگر چنین حادثهای از سوی کشوری غیرهمسو با غرب رخ میداد، رسانههای بزرگ جهان آن را جنایت علیه بشریت مینامیدند و موجی از تحریمها آغاز میشد. اما وقتی پای اسرائیل در میان است، واژهها ناگهان تغییر میکنند؛ دفاع از خود، امنیت ملی و اقدام پیشگیرانه جای حقیقت را میگیرند.با این حال، در میان این سکوت سنگین، برخی کشورهای اروپایی این بار موضع متفاوتی گرفتند. احضار سفرای اسرائیل از سوی کشورهایی مانند اسپانیا، فرانسه و هلند و اعتراض رسمی به رفتار با فعالان ناوگان صمود از سوی برخی کشورهای دیگر، نشانهای بود از شکاف در حمایت بیقیدوشرط اروپا از سیاستهای تلآویو. همچنین تحریم برخی وزیران افراطی اسرائیلی، بهویژه چهرههایی که آشکارا به خشونت و تحقیر فلسطینیان دامن زدهاند، هرچند دیرهنگام، اما گامی مهم در جهت پاسخگو کردن سیاستمداران…
نوبانی، شهردار بندرعباس در آستانهی فرارسیدن سوم خرداد، سالروز آزادسازی خرمشهر، در پیامی که رنگوبویِ فرمانِ عملیاتی داشت، پیوندِ میانِ آرمانهایِ دفاع مقدس و مدیریتِ شهری را بازخوانی کرد. او با فراخواندنِ مدیران به ژرفنگری در سیره سرداران شهید، از خدمت به مردم به عنوان تنها سنگرِ باقیماندهیِ نبردِ امروز یاد کرد.خرمشهر، درسِ عبور از غیرممکنهاست.نوبانی با بازخوانیِ حماسهیِ خرمشهر و روحیه ایثارگرِ سردار دلاور شهید محمد جهانآرا، گفت: جهانآرا به ما یاد داد که شهر اگر در محاصره است، ایمان باید آزاد باشد. امروز خرمشهرِ ما، بندرعباس است؛ که با ارادهیِ مدیریتی و حضورِ میدانی مدیران آباد می شود.او با تأکید بر اینکه خدمت به شهروندان در بندرعباس دیگر یک وظیفهیِ اداری نیست، افزود:میراثِ جهانآرا، مسئولیتی بر شانهیِ ماست؛ که مدیران بیرون بیایند و با نظارت وتفکر خاکیِ میدان شوند.نوبانی در پایانِ، با اعلامِ اینکه سوم خرداد، روزِ تجدیدِ میثاق با میدانِ عمل است، دستور داد: تمامیِ سازمانها و مناطق، موظفاند سال ۱۴۰۵ را چون سوم خرداد ۱۳۶۱ سالروز آزادی خرمشهر قهرمان با خدمت بی منت به مردم سال ادایِ دین به خونِ شهیدانی بدانند که خرمشهر را با دستِ خالی آزاد کردند. بندرعباس امروز با مدیران شهری اش که عزم راسخی در دل…
…آثار تاریخی فاخر ایران به چین میگذرد چرا تاکنون این آثار به ایران بازنگشته است، توضیح داد: این نمایشگاه با مجوز یکساله دولت برگزار شد و قرار بود آثار خرداد سال گذشته به کشور بازگردند، که ایران درگیر جنگ شد. پس از جنگ دوازدهروزه دولت چین موضوع تمدید نمایشگاه را در سفر وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایع دستی به چین مطرح کرد و این پیشنهاد به دولت ارائه شد. هیات دولت هم با تمدید نمایشگاه تا ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ موافقت کرد. این آثار اکنون در ایالت خودمختار مغولستان چین بستهبندی، پلمب و آماده ارسال به کشور است و جای هیچ نگرانی وجود ندارد.معاون میراث فرهنگی تصریح کرد: این نمایشگاه در راستای تقویت روابط تاریخی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی ایران و چین برگزار شده و شهرهای چنگدو، گوانگژو و نانجینگ میزبان آثار بودهاند. پیش از این نیز نمایشگاه دیگری از آثار موزه ملی ایران در شهرهای مختلف چین با هدف تقویت روابط در حوزه گردشگری و جذب گردشگران چینی به بازار ایران برگزار شده بود.دارابی درباره هزینههای برگزاری چنین نمایشگاههایی گفت: نمایشگاههای بینالمللی به لحاظ بیمه، حمل و نقل و حفاظت، هزینههای بسیار سنگینی دارند. در کشورهای خارجی نظیر چین بانک کشاورزی مسئولیتهای اجتماعی خود را با تامین بیمه…
فرودگاههای هرمزگان تا اطلاع ثانوی تعطیل شد
