جدید به قدیم
لحظه بیدار شدن تا پیش از خواب از صفحه تلفن همراه، شبکههای اجتماعی، پیام رسانها، تبلیغات، خبرها و حتی گفتگوهای روزمره وارد ذهن ما میشوند. در ظاهر داشتن دسترسی نامحدود به دادهها میتواند نشانه پیشرفت باشد، اما در عمل بسیاری از ما با حالتی مداوم از خستگی، بیحوصلگی و پریشانی مواجهیم حالتی که نه ناشی از کار زیاد، بلکه حاصل انباشتن بیوقفه ورودیهای ذهنی است. مغز انسان برخلاف تصور رایج، ظرفیت پردازش بیانتها ندارد و همان طور که بدن در برابر بار اضافی فرسوده میشود، ذهن نیز زیر فشار مداوم اطلاعات کارکرد طبیعی خود را از دست میدهد. افزونگی اطلاعات تنها یک مسئله فردی نیست تاثیر آن در روابط خانوادگی، محیطهای کاری و حتی رفتار اجتماعی نیز دیده میشود. خستگی ذهنی ناشی از این حجم عظیم دادهها، آستانه تحمل را کاهش میدهد، تمرکز را مختل میکند و واکنشهای هیجانی را تشدید میسازد. در نتیجه، جامعهای شکل میگیرد که در آن افراد بیشتر از گذشته حساس، زودرنج و میل به پرخاشگری دارند. وقتی ذهن فرصت پردازش، توقف و بازسازی پیدا نمیکند، رفتار اجتماعی نیز آشفته و ناپایدار میشود گویی جمعیت بزرگی از انسانها همواره در آستانه انفجار هیجانی قرار گرفتهاند.
چهار دهه پیش، در روزگاری که رسانه در هرمزگان هنوز در آغاز راه بود، نهالی کاشته شد که امروز قامتش از سقف زمان گذشته است. صبح ساحل در آن روزهای ساده و بیامکانات متولد شد؛ اما از همان ابتدا پیداست که قرار نیست تنها یک نشریه باشد. این رسانه با تکیه بر اندیشهای روشن و همتی پیگیر، از یک کاغذ چاپشده فراتر رفت و به جریانسازترین رسانه جنوب کشور بدل شد.
بهروزرسانی اخیر پلتفرم ایکس، ناخواسته پرده از واقعیتی برداشت که سالها پنهان مانده بود: وجود دو نوع اینترنت در کشور؛ یکی برای عموم مردم و دیگری برای گروهی محدود که بدون فیلتر به جهان آنلاین متصلاند. قابلیتی که در جهان برای امنیت و شفافیت طراحی شده، در ایران به ابزار افشای تبعیض بدل شد.
سرزمینی که روزگاری با نوای دهل، نیانبان و رقصهای آیینی شناخته میشد، امروز چهرهای تازه به خود گرفته است. استانی که توسعهی اقتصادی، گسترش صنایع و موج مهاجرت، هرچند به رونق و رشد آن کمک کرده، اما آرامآرام سیمای فرهنگیاش را نیز دگرگون ساخته است.
در برخی جوامع امروز به ویژه در کشورهایی که دچار بحرانهای سیاسی و اجتماعی پیچیده هستند، سه پدیدهی سرخوردگی سیاسی، ترس اجتماعی و سکوت عمومی شکل گرفتهاست که وضعیت جامعه را به شکل چشمگیری تحت تأثیر خود قرار میدهند. این سه مورد، هم نشاندهنده وضعیت کنونی جامعه و هم عواملی هستند که فرآیندهای سیاسی و اجتماعی را پیچیدهتر کرده و بر بحرانها میافزایند.
در سالهای اخیر، استفاده از لامپهای زنون و هایلایت در خودروها، بهویژه در میان برخی رانندگان جوان، به پدیدهای نگرانکننده در جادهها و شهرها بدل شده است.
بیانیه اخیر جبهه اصلاحات ایران، بیش از هر چیز حامل یک پیام روشن است اینکه بدون گفتوگوی ملی، آشتی ملی ممکن نیست. جامعه امروز ایران نیازمند بازسازی اعتماد میان مردم و نهادهای حکومتی است و این بازسازی تنها از مسیر شنیده شدن صداها و احترام به آزادی بیان امکانپذیر است.
رژیم صهیونیستی بعد از عملیات طوفان الاقصی در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و رویارویی مستقیم و طولانی مدت با محور مقاومت در وضعیتی بیسابقه از نظر شکنندگی داخلی و فشار بیرونی قرار گرفته است. این بحران فقط نظامی یا اقتصادی نیست بلکه یک بحران چندضلعی است که اضلاع امنیتی، اقتصادی، سیاسی، جمعیتی و روانی-اجتماعی آن به هم پیوسته و هر کدام دیگری را تشدید میکند.
