جدید به قدیم
سازمان ملل متحد در عرصه روابط بینالملل نمادی برجسته از تلاش مشترک ملتها برای ایجاد نظمی مبتنی بر همکاری، گفتوگو و احترام متقابل به شمار میآید. این سازمان که در پی تجربههای تلخ منازعات جهانی و ویرانیهای گسترده شکل گرفت، تنها یک نهاد بینالدولی نیست، بلکه بازتابی از آرمان جمعی بشریت برای دستیابی به صلحی پایدار و عادلانه است. در واقع، سازمان ملل متحد بستری فراهم کرده است تا دولتها بتوانند اختلافات خود را در چارچوب قواعد حقوق بینالملل و از طریق سازوکارهای مسالمتآمیز حلوفصل کنند و به جای تقابل، مسیر تعامل و همگرایی را برگزینند. ساختار نهادی این سازمان نیز به گونهای طراحی شده که طیف گستردهای از مسائل جهانی را در بر گیرد؛ از امنیت و خلع سلاح گرفته تا توسعه پایدار، حقوق بشر و همکاریهای انساندوستانه و در این میان، مجمع عمومی به عنوان یکی از فراگیرترین ارکان سازمان ملل متحد، جایگاهی ویژه در نظام تصمیمگیری بینالمللی دارد. این مجمع را میتوان نمادی از اصل برابری حاکمیتی دولتها دانست. فضایی که در آن همه کشورها، فارغ از وسعت سرزمینی، قدرت اقتصادی یا توان نظامی، فرصت دارند دیدگاههای خود را بیان کنند و در روند شکلگیری هنجارهای بینالمللی مشارکت داشته باشند. گرچه بسیاری از قطعنامههای این رکن از…
…که در دوران سختی، کشورها نه با توقف بلکه با افزایش کار و تلاش توانستند بمانند. در جنگ جهانی دوم، آلمانیها کارخانهها را به زیرزمین منتقل کردند اما حتی یک ساعت تولید را متوقف نکردند. در لندن، زنان و حتی کودکان برای پشتیبانی امور وارد چرخه کار شدند تا چرخ جامعه نخوابد. اینها در زمانی بود که جنگ واقعی در قلب شهرها جریان داشت؛ انفجارها، آوار، دود و خرابهها هر روز دیده میشد. در همین دوران، جنبشهای گسترده حضور زنان در ادارات و سازمانها نیز شکل گرفت. بسیاری از دولتها برای جبران کمبود نیروی انسانی، زنان را وارد ساختار اداری کردند و همین حضور گسترده بعدها به یکی از پایههای اصلی مشارکت زنان در بازار کار تبدیل شد. این حرکتها در عمل به دولتها کمک کرد تا حتی در شرایط جنگی، خدمات عمومی و اداری را متوقف نکنند.اما امروز در جنگ اخیر میهن، با وجود آنکه شهرها کمترین آسیب فیزیکی را دیدهاند، شاهد تعطیلی یا نیمهتعطیلی گستردهای هستیم که توجیه منطقی ندارد. گویی بخشی از بدنه دولتی تصور میکند در شرایط سخت، اولین گروهی که باید از کار معاف شوند، خود ادارات هستند. این تصور نه تنها نادرست بلکه برای آینده کشور خطرناک است.اقتصاد فرسوده؛ نیازمند حرکت…
…دوران معاصر، هشت سال دفاع مقدس. در بسیاری از این مقاطع، اگرچه خسارتها سنگین بوده، اما «بقای هویت ملی» استمرار یافته است.یکی از ویژگیهای برجسته تاریخ ایران، تداوم فرهنگی در عین تغییرات سیاسی است. زبان، ادبیات، آیینها و حافظه جمعی، پیوندی عمیق میان نسلها برقرار کردهاند. شاهنامه فردوسی، نه فقط یک اثر ادبی، بلکه سندی از پاسداشت هویت در برابر تهاجم است. همین حافظه تاریخی، نوعی «حس مسئولیت بیننسلی» ایجاد کرده است؛ گویی هر نسل خود را امانتدار سرزمینی میداند که از پیشینیان به ارث برده است.در دوران هشت سال دفاع مقدس دهه شصت نیز، علیرغم شرایط دشوار اقتصادی و نظامی، موج گستردهای از مشارکت داوطلبانه شکل گرفت. این تجربه تاریخی، در ناخودآگاه جمعی ایرانیان، تصویری از «ایستادگی ممکن» ثبت کرده است. شجاعتِ ماندن؛ فراتر از شعارشجاعت در جامعهشناسی صرفاً به معنای کنش نظامی نیست. گاه شجاعت یعنی ادامه دادن زندگی عادی در شرایط تهدید، حفظ تولید، آموزش، درمان و خدمات عمومی. ماندن در شهر، مراقبت از خانواده و کمک به همسایگان نیز شکلی از مقاومت مدنی است.در روزهای اخیر، بسیاری از شهروندان، با وجود نگرانیها، فعالیتهای اقتصادی و اجتماعی خود را ادامه دادهاند. برخی ایرانیان مقیم خارج نیز، با وجود امکان ماندن در کشورهای امنتر، تصمیم…
…از عدم درک هدف زیستی آنهاست. ترنتون با زبانی ساده اما غیرکودکانه توضیح میدهد که مغز ما برای بقا طراحی شده، نه برای شاد بودن. به همین دلیل، ذهن تمایل طبیعی به بزرگنمایی خطرها دارد. این تمایل در انسان اولیه یک مزیت تکاملی بود کسی که به جای تحسین غروب آفتاب، مدام گوشش به صداهای مشکوک بود، شانس بیشتری برای زنده ماندن داشت. اما در دنیای امروز همان ساز و کار بقا تبدیل به منبع اصلی اضطراب و استرس مزمن شده است. نویسنده در این بخش دقیقا نشان میدهد که چرا مغز ما به دردهای روانی واکنش فیزیکی نشان میدهد و چرا نمیتوانیم فقط با گفتن "بیخیال شو" از شر نگرانی خلاص شویم. مترجم نیز توانسته اصطلاحات تخصصی علوم اعصاب مانند آمیگدال و قشر پیشانی را به زبانی روان، اما غیررسمی و حرفهای به مخاطب فارسی منتقل کند. آنچه در پایان این بخش نصیب خواننده میشود، یک نقشه راه ساده است: هیجان را نه به عنوان یک فاجعه، بلکه به عنوان یک داده در نظر بگیر. آناتومی یک طوفان فکری نویسنده در دومین گام، با دقت نشان میدهد که بیشاندیشی چگونه به یک عادت ناخودآگاه تبدیل میشود. ترنتون معتقد است که بسیاری از استرسهای ما، حاصل تحریفهای شناختی هستند مانند…
…عزیزان من پر نکشیدند؛ بلکه لبخند و امنیت از نگاه تمام دختران و پسران این دیار رخت بربست. از آن روز غمانگیز، هر صدای بلندی قلب کودکان ما را میلرزاند و هر سایهای، یادآور آن هجمهی وحشتناک است. گرچه سیل تسلیتها و محکومیتها از سراسر جهان به سوی میناب جاری شد و نگاهها به سوی مظلومیت ما چرخید، اما یک حقیقت تلخ در این میان مغفول مانده است: روحِ مجروحِ کودکانِ زنده در میان ما.مسئولان عزیز شهرستان میناب و مدیران ارشد استانی؛ ساختن مدرسه و بازسازی کلاسهای درس، تکلیفی است که به جای خود ارزشمند است، اما آنچه امروز فرزندانِ ترسخوردهی ما به آن نیاز مبرم دارند، بازگشت «روحیه و نشاط» است. هانی و حامدِ من، مثل هزاران کودک دیگرِ این شهر، آرزوهای کوچکی داشتند که زیر آوارِ دشمنیها ناتمام ماند. یکی از بزرگترین آرزوهای آنها و همکلاسیهایشان، داشتن فضایی برای تخلیه هیجان، برای خندیدن از ته دل و برای فراموش کردن کابوسها بود. من از شما میپرسم؛ سهم کودکان میناب از شادی و تفریح کجاست؟ آلام و استرسهای پس از فاجعه، با دیوارهای سنگی درمان نمیشود. این نسلِ داغدیده، نیازمند فضایی مفرح و شاد است. احداث یک شهربازی بزرگ و در شأن کودکان میناب، کمترین کاری است…
بررسی عملکرد شوراها نشان میدهد که شوراهای روستاها و شهرهای کوچک عموماً موفقتر عمل کردهاند. نزدیکی اعضای شورا به مردم، شناخت دقیق مشکلات منطقه و ارتباط مستقیم با مطالبات واقعی، موجب شده این شوراها بهویژه در حوزه پیگیری مسائل عمرانی، زیرساختی و خدماتی و انتقال آنها به مسئولان اجرایی نقش مؤثرتری داشته باشند. در کنار این نقاط قوت، شوراها با چالشهایی نیز روبهرو بودهاند. یکی از مهمترین ضعفها، نظارت ناکافی بر شهرداریها و دهیاریهاست؛ در حالی که این موضوع، اصلیترین وظیفه قانونی شوراها محسوب میشود. بخشی از این ضعف به عدم آشنایی کافی برخی اعضای شورا با قوانین، اختیارات و ابزارهای نظارتی بازمیگردد که باعث کاهش اثرگذاری شوراها در ایفای نقش نظارتی شده است.نکته قابل تأمل دیگر آن است که متأسفانه بسیاری از افراد توانمند، متخصص و آشنا به قوانین که میتوانند در رفع نواقص و کمبودهای شهری و تقویت نظارت مؤثر نقشآفرین باشند، تمایل چندانی به حضور در انتخابات شوراها ندارند. این مسئله دلایل مختلفی دارد؛ از جمله رد صلاحیت برخی افراد توانمند به دلایل مختلف.همچنین سیاسی و جناحی شدن برخی شوراها در سالهای گذشته موجب شده این نهاد مردمی در مواردی از وظایف اصلی خود فاصله بگیرد و انگیزه نیروهای مستقل و متخصص برای ورود به…
… زبانی و هویتی مردمی است که از این مسیر بارها و بارها عبور کردهاند. یک تغییر نام، بدون پشتوانهی تاریخی و بدون احترام به حقیقت، بیشتر شبیه جابهجایی تابلو است تا تغییر واقعیت. شاید بعضیها بگویند نام مهم نیست اما نام، بیاهمیت نیست چون نام، حافظه است. هر واژهای که روی نقشه ثبت میشود، بخشی از نگاه جهان به ما را شکل میدهد. وقتی دشمنان سعی میکنند نام هرمز را حذف کنند، در عمل میکوشند جایگاه ایران و نقش تاریخی آن در خلیج فارس و دریانوردی را کمرنگ نمایند. انگار به ما میگویند شما حق ندارید خودتان را آنطور که هستید صدا کنید و این دقیقاً همان چیزی است که جامعهی ایرانی را آزرده میکند.ایرانیان در طول تاریخ برای حفظ خاک سرخ رنگ جزیره هرمز و تعلق ابدی آن به سرزمین مادری، خون سرخ خود وجان شیرین خودرا فدا کرده اند. جنگی که در آن، هرمز توسط امامقلی خان از دست قدرتهای مهاجم اشغالگر بیرون آمد و نام و جایگاه آن دوباره به عنوان بخشی از اراده و توان ایران زنده شد. و این یک درس روشنی به ما میدهد که قدرت واقعی، با مقاومت و توان سرزمینی ساخته میشود و نه با تغییر نامها.اگر هرمز در تاریخ…
چراکه ایران اعلام کرد که کشورهای همسو و حامی متجاوزان به ایران اجازه عبور از تنگه هرمز ندارند و برای دیگر کشتیها نیز عوارض عبور وضع کرد. در این راستا درست چند روز پیش پلیتیکو به نقل از دیپلماتهای اروپایی و یک مقام آمریکایی ادعا کرد که کاخ سفید فهرستی از اعضای مطیع و سرکش تهیه کرده است. براساس این گزارش دولت ترامپ در حال بررسی راههایی برای مجازات متحدانی است که از حمایت او در جنگ خودداری کردند. اسپانیا در لیست تنبیه ترامپبه دنبال آن خبرهایی مبنی بر تعلیق عضویت اسپانیا در ناتو توسط پنتاگون به دلیل حمایت نکردن از جنگ آمریکا علیه ایران منتشر شد و تنشهای میان مادرید و واشنگتن بالاگرفت. مارگاریتا روبلس وزیر دفاع اسپانیا در واکنش به این خبر خواستار «احترام» گذاشتن به نقش مادرید به عنوان یک شریک جدی این ائتلاف، شد و در اظهارنظری کنایهآمیز گفت: هیچ کس قرار نیست به ما درس تعهد بدهد. «پدرو سانچز» نخستوزیر اسپانیا در حاشیه نشست غیررسمی رهبران اتحادیه اروپا در قبرس ادعای مطرح شده در گزارش خبرگزاری رویترز مبنی بر این که آمریکا به دلیل اختلافات بر سر جنگ با ایران، تعلیق عضویت اسپانیا در ناتو را بررسی میکند را رد کرد. سانچز گفت: ما با…
…از تصمیمسازیهای واشنگتن. اما تجربه عراق ۲۰۰۳ برای افکار عمومی بریتانیا یک زخم باز شد؛ جنگی که هزینه سیاسی و اخلاقیاش به شدت بالا رفت و هنوز هم در حافظه عمومی و رسانهای بریتانیا زنده است. اینکه در جنگ اخیر، بریتانیا برخلاف برخی انتظارها از پیوستن به ائتلاف خودداری کرده، میتوان آن را نشانهای از همین احتیاط دانست.شکاف «لندن و واشنگتن» یا شکاف «لندن با خودش»؟یک نکته مهم این است که در انگلیس، سیاست خارجی فقط محصول رابطه دولت با آمریکا نیست؛ حاصل کشمکش داخلی میان چند جریان هم هست: جریان متمایل به همراهی کامل با آمریکا، جریان واقعگرا که دنبال فاصلهگذاری کنترلشده است، و جریانهایی که اصولاً هرگونه ورود به جنگهای خارجی را پرهزینه میدانند. بنابراین گاهی آنچه به شکل «شکاف با آمریکا» دیده میشود، در واقع بازتاب اختلاف داخلی در بریتانیاست. در چنین چارچوبی، سفر پادشاه چارلز میتواند نقش «ترمیم نمادین» داشته باشد: پادشاه به عنوان چهرهای فراتر از جناحبندیهای روزمره سیاسی، میتواند پیام تداوم رابطه را منتقل کند، بدون اینکه دولت انگلیس مجبور شود تعهد نظامی مشخصی بدهد. این دقیقاً همان هنر دیپلماسی بریتانیایی است: حفظ کانالها، خرید زمان، و نگه داشتن فضای مانور. ایران؛ متغیری که همراهی را پرهزینه میکنددر پرونده ایران، مسئله فقط…
برای فهم جایگاه امروز خلیج فارس، بازگشت به تاریخ ضروری است. در سال ۱۶۲۲ میلادی، با فرمان شاه عباس اول و به فرماندهی امامقلیخان، پایان سلطه پرتغالیها بر هرمز رقم خورد؛ رخدادی که تنها یک پیروزی نظامی نبود، بلکه نشانهای از تثبیت این اصل بود که امنیت خلیج فارس باید بر پایه اراده نیروهای بومی شکل بگیرد. این منطق تاریخی بعدها در اشکال مختلف ادامه یافت و در دورههای بعد نیز بهعنوان یک الگوی رفتاری در مواجهه با تهدیدات خارجی تکرار شد.در دوره معاصر، این پیوست تاریخی را میتوان در تجربههای با شکوه و غرورآفرین مقاومت منطقهای نیز مشاهده کرد. چهرههایی مانند رئیسعلی دلواری، از رهبران مقاومت جنوب ایران در برابر نیروهای خارجی در دوره قاجار، نمادی از ایستادگی مردمی در برابر مداخلات بیرونی استعمارگران طماع محسوب میشود؛ مقاومتی که نشان داد امنیت در این جغرافیا همواره با نقشآفرینی مردم و نیروهای محلی پیوند خورده است. این روند تاریخی در عصر جدید نیز در قالب ساختارهای رسمیتر ادامه یافته و در حوزه دفاع دریایی و مرزبانی از آبهای نیلگون خلیج فارس تجلی یافته است.در ساختار نظامی معاصر ایران، نقش فرماندهانی مانند شهید والامقام دریادار «علیرضا تنگسیری»، فرمانده شجاع، فهیم و ایران دوست نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب…
