جدید به قدیم
…این نوع استخدامها، اگرچه از دید برخی مدیران ابزاری برای کنترل هزینهها و انعطافپذیری در شرایط رکود اقتصادی محسوب میشود، اما در عمل تبعات گستردهای برای جامعه و اقتصاد محلی دارد. بیثباتی شغلی، احساس ناامنی روانی، کاهش بهرهوری و بیاعتمادی به آینده، از مهمترین پیامدهای این نوع قراردادهاست.در بسیاری از موارد، شرکتهای پیمانکار فعال در صنایع نفت و فولاد، نبود اطمینان از تمدید قرارداد با شرکتهای اصلی را علت این وضعیت میدانند. به گفتهی برخی از مدیران، در صورت پایان همکاری با شرکت مادر، امکان پرداخت حقوق و بیمهی نیروهای انسانی وجود ندارد و به همین دلیل ترجیح میدهند قراردادهای کوتاهمدت منعقد کنند تا از تعهدات سنگین در شرایط بحرانی اجتناب شود.یکی از نمونههای مهم در این زمینه، شرکت پالایش نفت آفتاب است؛ مجموعهای که در سالهای آغاز فعالیت خود با رشد سریع در تولید مشتقات نفتی، روغنها و صادرات، بهعنوان یکی از واحدهای موفق صنعتی استان شناخته میشد. اما در سال گذشته، این شرکت با چالش جدی تأمین خوراک تولید روبهرو شد. محدودیت در دسترسی به مواد اولیه و مشکلات ناشی از تأمین نفت خام از شرکتهای بالادستی، روند تولید را کند کرد و در نهایت، بخشی از نیروها را در معرض تعدیل قرار داد.با این…
…ضمانت امنیتی واقعی، آتشبس در خاورمیانه همواره شکننده و موقت خواهد بود.سومین مانع، عدم توجه به مسئله حاکمیت سیاسی واحد در سرزمینهای فلسطینی است. در حالیکه بسیاری از کارشناسان و حتی برخی کشورهای عربی تأکید دارند که صلح واقعی زمانی ممکن است که کرانه باختری و نوار غزه تحت یک دولت ملی واحد اداره شوند، در نشست شرمالشیخ صرفاً بر بازسازی غزه و کمکهای اقتصادی تمرکز شد. این رویکرد باعث میشود که عملاً دو ساختار مجزا در فلسطین باقی بماند: یکی حکومت خودگردان در رامالله و دیگری مدیریت حماس در غزه. تداوم این دوگانگی نهتنها مانع از تشکیل دولت مستقل فلسطین میشود، بلکه دست اسرائیل را برای ایجاد اختلاف داخلی و کنترل غیرمستقیم تحولات باز میگذارد. مرور تاریخ نشان میدهد که تقریباً همه نشستهای صلح خاورمیانه، از مادرید ۱۹۹۱ تا شرمالشیخ ۲۰۲۵، از سه ضعف مشترک نادیده گرفتن بازیگران میدانی و تکیه بر رهبران سیاسی مطلوب غرب، نبود ضمانت اجرایی و بیاعتنایی به حقوق بینالملل، و نگاه اقتصادی و بازسازیمحور بدون حل ریشههای سیاسی بحران. همین تکرار تاریخی سبب شده بسیاری از تحلیلگران عرب بگویند که دیپلماسی خاورمیانه گرفتار «چرخه نشستها» شده است؛ نشستهایی که هرچند پرزرقوبرق و رسانهایاند، اما دستاوردی واقعی برای مردم فلسطین ندارند.روزنامه صبح ساحل
…از سوی دیگر، شیلات و دولت هم در سالهای اخیر بودجهای برای لایروبی یا توسعه آنها اختصاص ندادهاند.یکی از کارشناسان محلی حوزه شیلات میگوید: «این اسکلهها بدون مطالعات دقیق ساخته شدند. بیشترشان در نقاطی احداث شدهاند که دچار رسوب بالا میشوند. در واقع، طراحی و موقعیتسنجی نادرست باعث شد که بهجای کمک به صیادان، حالا به معضلی برای آنها تبدیل شود.»نبود راه دسترسی؛ مانع توسعه و نجاتمشکل دیگر، نبود راه دسترسی مناسب به اسکلههاست. بسیاری از روستاهای ساحلی منطقه جاسک از جمله آبکوهی، هنوز جادهای آسفالته یا استاندارد ندارند و صیادان ناچارند از مسیرهای خاکی یا حتی مالرو برای رسیدن به اسکله استفاده کنند. این وضعیت نه تنها حملونقل تجهیزات صیادی را دشوار کرده، بلکه در مواقع اضطراری مانند طوفان، بیماری یا آتشسوزی جان مردم را به خطر میاندازد.به گفته یکی از اعضای تعاونی صیادان، «ما بارها از اداره راه و فرمانداری درخواست کردهایم حداقل مسیر اسکله را آسفالت کنند، اما پاسخ همیشه این بوده که بودجه نیست. وقتی دسترسی نباشد، هیچ سرمایهگذاری هم رغبت نمیکند در این منطقه کار کند.» توسعه دریامحور در حرف؛ بیتوسعه در عملنکتهای که بیش از همه مورد انتقاد صیادان و کارشناسان قرار دارد، تناقض میان شعار «توسعه دریامحور» و واقعیت میدانی…
در بسیاری از روستاهای هرمزگان، کلاسها هنوز در مدارس فرسوده و حتی کانکس برگزار میشوند؛ برخی دانشآموزان کیلومترها راه را برای رسیدن به مدرسه طی میکنند و عدهای دیگر، زیرفشار نیاز مالی، ناچارند درس را رها کرده و به کار روی آورند. اما در سالهای اخیر، پدیدهای دیگر نیز به این زنجیره تلخ افزوده شده است: قاچاق سوخت. در مناطق ساحلی و مرزی هرمزگان، وسوسهی پولهای سریع و بادآورده، برخی نوجوانان را از پشت میز درس به سمت جادههای خطر و سوختبری کشانده است.وقتی نوجوانی میبیند همسنوسالانش در مدت کوتاهی، درآمدی چند برابر دستمزد ماهانه یک کارگر به دست میآورند، درس و مدرسه برایش معنای خود را از دست میدهد. این واقعیت تلخ، نشان میدهد که فقر تنها عامل ترکتحصیل نیست؛ بیعدالتی اقتصادی و نبود فرصتهای شغلی سالم نیز انگیزه تحصیل را در میان جوانان و نوجوانان فرسوده است. در چنین شرایطی، نقش شورای آموزش و پرورش استان و در رأس آن استاندار و مسئولین آموزش و پرورش هرمزگان بیش از پیش اهمیت دارد. این شورا میتواند با برنامهریزی هدفمند، نظارت مستمر و بسیج ظرفیتهای استانی، گامهای مؤثری در کاهش نرخ ترکتحصیل بردارد. هرچند اقدامات ارزشمندی همچون ساخت ۲۴۵ مدرسه جدید در هرمزگان آغاز شده و امیدی تازه به…
…از سوی برخی به عنوان علتالعلل سقوط ریال نسبت داده میشود تحریمهای ظالمانه و سنگین بینالمللیست اما به اعتقاد کارشناسان اگر چه این عامل بسیار مهم است اما علتهای بزرگتر و مهمتری در این رخداد تلخ موثرند. مثلا کشوری مثل روسیه هم تحت تاثیر شدیدترین تحریمها از سوی غرب قرار گرفته اما با تدبیر مناسب توانسته از سقوط ارزش روبل یعنی واحد پولی این کشور جلوگیری کند.از این رو بنابر نظر همین کارشناسان مقصر اصلی این فاجعه تنها بانک مرکزی نیست بلکه اشکال اصلی از روند حکمرانی اقتصادی کشور است که باید در آن اصلاحات اساسی صورت گیرد. بنا بر نظر کارشناسان باید این اصلاحات فراگیر و شامل طیفی گسترده در زمینههای پولی، مالی و بودجهای همینطور در شاکلهی اصلی اقتصاد سیاسی کشور صورت گیرد. علم اقتصاد راهکارهای مشخصی برای این معضل اندیشیده و کم نیستند متخصصان توانمند و دلسوز ایرانی که با تحلیلهای دقیق، توان طراحی و تدوین برنامههای مناسب برای حل این معضل بزرگ را دارند اما همهی این توان بالای بدنهی کارشناسی کشور تا به کار گرفته نشود حلال مشکلات کشور نخواهد بود. به نظر میآید در این روند شاهد موانع بزرگی هستیم که علی رغم هشدارهای اقتصاددانان خبرهی کشور اقدام عملی موثری صورت نگرفته است…
… پیشنهاد میکنیم از تجربه «کوین کانترا»(Kevin Cantera)، مرد اهل شهر لاس کروسس ایالت نیومکزیکو درس بگیرید. کانترا پس از این که او و همکارانش به استفاده از «چتجیپیتی»(ChatGPT) تشویق شدند، با کمال میل این کار را پذیرفتند.پاداش کانترا برای همراهی با این خواسته پس از ۱۷ سال خدمت صادقانه در شرکت فناوری آموزشی، جایگزین شدن با یک مدل زبانی بزرگ به همراه دهها نفر از همکارانش بود. این اتفاق پس از آن رخ داد که رئیس کانترا به او اطمینان داده بود با هوش مصنوعی جایگزین نخواهد شد.طنز تلخ ماجرا این بود که کانترا - یک محقق و مورخ - واقعاً به کمک هوش مصنوعی علاقه زیادی پیدا کرده بود و در یک مصاحبه گفت: این فناوری برای من به عنوان یک نویسنده، فوقالعاده بود.کانترا تا حدودی به یک رامکننده هوش مصنوعی تبدیل شده بود و ادعا میکرد در ارائه دستورالعملهایی مهارت پیدا کرده است که به هوش مصنوعی در تولید اطلاعات دقیق و غیر توهمی کمک میکنند. او همیشه مطمئن میشد که این اطلاعات را بررسی، ویرایش و بازنویسی کند. کانترا گفت: من مدل زبانی بزرگ را به عنوان یک همکار در نظر گرفتم. بهرهوری من فوقالعاده بود.مدل زبانی بزرگ واقعاً همکار بود اما همکار…
اینکه آموزش پیشدبستانی برای همه کودکان رایگان شود و شکاف طبقاتی در دسترسی به این فرصت مهم از میان برود، بیتردید هدفی ارزشمند است. اما پرسش جدی اینجاست: آیا چنین تصمیم بزرگی بدون پشتوانه کارشناسی کافی، بدون آمادهسازی زیرساختها و بدون توجه به ملاحظات فرهنگی و روانشناختی، واقعاً میتواند آینده آموزش در ایران را روشنتر کند؟نخست، باید به بُعد روانشناختی ماجرا نگاه کرد. بر اساس آموزههای تربیتی در فرهنگ اسلامی و نیز یافتههای جدید روانشناسی رشد، کودکان تا حدود هفتسالگی نیازمند آزادی، بازی و تجربههای غیررسمی برای رشد خلاقیت و شخصیتاند. ورود به آموزش رسمی از پنجسالگی، اگر با تکالیف ساختارمند و کلاسمحور همراه شود، ممکن است بیش از آنکه به شکوفایی کمک کند، بار اضافی روانی بر کودک تحمیل کند و حتی میل به یادگیری را در سالهای بعد کاهش دهد. به بیان دیگر، خطر تبدیل پیشدبستانی به «کلاس اول زودرس» بسیار جدی است.دوم، موضوع زیرساختهاست. امروز مدارس ما با کمبود معلم متخصص، کلاسهای پرجمعیت، و کیفیت آموزشی نامتوازن روبهرو هستند. حال پرسش این است که آیا نظام آموزشی توان جذب میلیونها کودک پنجساله دیگر را دارد؟ اگر قرار باشد این طرح صرفاً روی کاغذ بماند یا با همان امکانات فرسوده فعلی اجرا شود، عدالت آموزشی نه…
…ناشی از سپردن کار به افراد غیرذیصلاح میتواند پیامدی بسیار وسیعتر و فاجعهبارتر داشته باشد؛ ساختمانی که اصول اجرای آن رعایت نشده در زمان حادثه میتواند موجب مرگ و معلولیت دستهجمعی شود. به عبارت دیگر، خطای یک فرد در حوزهای مانند پزشکی اغلب محدود به یک یا چند نفر است، اما کوتاهی در اجرای مهندسی و اجرایی میتواند امنیت جمعی، جان صدها یا هزاران نفر و زیرساختهای یک محله یا شهر را به خطر اندازد — مسئلهای که نشان میدهد رعایت صلاحیت و استاندارد در ساختوساز، یک ضرورت عمومی و زیربنایی است، نه صرفاً یک مصلحت فنی یا مالی.قانون به صراحت استفاده از مجریان ذیصلاح را الزامی کرده، اما هنوز در برخی شهرستانهای استان این قانون بهدرستی اجرا نمیشود و نظارتها کافی نیست.آینده شهرها به تصمیماتی بستگی دارد که امروز در پشت درهای بسته کارگاههای ساختمانی گرفته میشود. اگر میخواهیم شهرهایی ایمن، مقاوم و در شأن مردم داشته باشیم، باید نقش مجریان ذیصلاح را جدی بگیریم، قوانین را به دقت اجرا کنیم و مردم را نسبت به اهمیت این موضوع آگاه سازیم.ساختن هنر است، اما ساختن اصولی و درست وظیفهای حرفهای است که تنها از عهده متخصصان برمیآید. بیایید از سپردن شهرهایمان به افراد غیرمتخصص پرهیز کنیم…
ما همیشه طرفدار خنده بودهایم و عقیده داشتهایم که خنده بر هر درد بیدرمان دواست. اما از وقتی که خبری را در روزنامهای خواندهایم کمی دچار تردید شدهایم و با احتیاط عمل میکنیم. یکی از روزنامهها نوشته بود:« پیرزنی، جوانی را کُشت.» خیلی تعجب کردیم چون شنیده بودیم که جوانها، پیرزن خفه میکنند. شرح خبر را خواندیم: پیرزنی به بانک میرود تا پولی پسانداز کند، منتهی پس اندازش با دیگران فرق داشته است. روبروی باجه خم میشود تا فُرمی را بردارد و پُر کند،اما خالی میکند. به عبارت ادبی، پرندهای نواخوان از پشتش به پرواز در میآید. جوان کارمندی که پشت باجه مشغول صرف چای بوده، یک دفعه میزند زیر خنده. بر اثر همین خنده، قند توی گلویش گیر میکند و راه نفس اش را میبندد، خلاصه عمر و جوانیاش به باد میرود. بعد از آن ماجرا، باز هم خیلی از معّمرین(پیران و سالخوردگان) برای انجام دادن بعضی از کارها، بیهوا خم میشوند و ما هم احتیاطاً چایمان را بدون قند میخوریم.«کمال تعجب»
…بهرهگیری درست از مهارتها، تجربهها و شبکههای ارتباطی این گروه میتواند به توسعه اقتصادی و اجتماعی استان کمک شایانی کند. برای رسیدن به این هدف، سیاستهای شهری باید از نگاه محدودکننده به مهاجران فاصله بگیرد و بسترهایی فراهم کند تا آنها بهعنوان شهروندان مشارکتکننده و مؤثر در توسعه استان شناخته شوند.نقش شهرسازی در مدیریت چالشهای ناشی از مهاجرت بسیار کلیدی است. طراحی شهری هوشمندانه میتواند با ایجاد فضاهای عمومی فراگیر، فرصت تعامل میان گروههای مختلف را فراهم کند و از گسترش شکافهای اجتماعی جلوگیری نماید. پروژههای طراحی شهری باید به گونهای برنامهریزی شوند که محلات مختلط با دسترسی برابر به خدمات عمومی ایجاد شود. همچنین استفاده از سیاستهای مالیاتی و عوارض شهری برای تشویق سرمایهگذاری در مناطق کمتر توسعهیافته میتواند به توزیع متوازن جمعیت کمک کند.مسئله اشتغال نیز از مهمترین عوامل مهاجرت به هرمزگان است. این استان به دلیل وجود مناطق آزاد، بنادر مهمی همچون بندرعباس و صنایع نفتی و معدنی، مقصد جذابی برای جویندگان کار شده است. با این حال، اگر ظرفیت ایجاد شغل در بخشهای رسمی اقتصاد افزایش نیابد، بخش بزرگی از مهاجران در مشاغل غیررسمی یا کمدرآمد فعالیت خواهند کرد که این امر به نابرابری اجتماعی و کاهش امنیت شغلی دامن میزند. به همین دلیل…
