جدید به قدیم
در سالهای اخیر، سینمای اجتماعی ایران بارها کوشیده است زخمهای روانی و اجتماعی جامعه را با زبانی استعاری به تصویر بکشد. پیرپسر، ساختهی اکتای براهنی، یکی از آن آثار تلخ و جسورانهایست که تصویری دقیق و بیپروا از سیطرهی شر و زوال خیر در بستر خانواده و جامعه ارائه میدهد؛ فیلمی که میتوان آن را شرح تصویری مفهوم «شر قوی و خیر ضعیف» دانست.در پیرپسر، خانوادهای فروپاشیده و پر از تضاد، صحنهی اصلی روایت است. شخصیت اصلی - یک مرد میانسال روانپریش - بهظاهر بیمار است، اما در واقع حامل صدای وجدان و نیکیِ سرکوبشده در جامعهایست که شر با چهرهای آشنا و مشروع بر آن سلطه دارد. مادر مستبد، پدر فراری از حقیقت و اعضای دیگر خانواده، هریک بخشی از شبکهی تاریک دروغ، انکار، خشونت و تحقیر را تشکیل میدهند؛ ساختاری که بیش از آنکه خانواده باشد، تمثیلیست از نظم کلان سیاسی-اجتماعی.در این فیلم، شر قدرت دارد، چون سازمانیافته است؛ چون روایت را در اختیار دارد و گذشته را تحریف میکند. در برابر آن، خیر تنها، ساکت، منزوی و ناتوان است؛ نه به دلیل ضعف جوهری، بلکه بهخاطر بیپناهی و انزوای ساختاری.اکتای براهنی، با زبانی نمادین و گاه تکاندهنده، وضعیت نسلی را به تصویر میکشد که نه…
در سالهای اخیر، بسیاری از کشورهای جهان شاهد رشد و قدرتگیری احزاب و جریانهای راستگرای افراطی بودهاند؛ از پیروزی ترامپ در آمریکا گرفته تا اوجگیری راستها در آلمان و فرانسه. این نوشتار با تمرکز بر سه عامل کلیدی بحران هویت، واکنش به افراط فرهنگی و نارضایتی از جهانیسازی سعی دارد نشان دهد که چرا این موج، برخلاف تصور، اتفاقی گذرا نیست و ریشه در ساختار عمیق جوامع مدرن دارد.چیزی در جهان امروز در حال تغییر است، اما نه در مسیر پیشرفت همگرا، بلکه بیشتر شبیه بازگشت به گذشتهای آشناست؛ گذشتهای که تصور میکردیم از آن عبور کردهایم. احزاب و گروههایی با شعارهای ملیگرایانه، ضد مهاجرت، مدافع خانواده سنتی و منتقد نظم جهانی، حالا دوباره به مرکز توجه آمدهاند. دیگر نهتنها در حاشیه، بلکه در دل قدرت سیاسی.از پیروزی دونالد ترامپ در ایالات متحده گرفته تا رشد فزاینده جریانهای راستگرا در آلمان، فرانسه، مجارستان، ایتالیا، هلند و حتی سوئد، میتوان نشانههایی از این بازگشت دید. بازگشتی که نه فقط سیاسی، بلکه اجتماعی، فرهنگی و روانی است.چرا مردم جهان، در عصر ارتباطات و جهانیسازی، به سمت افکار و جریانهایی بازمیگردند که پیشتر موجب بحرانها و حتی جنگها شدهاند؟ برای پاسخ به این سؤال، میتوان سه دلیل اصلی…
با دستور استاندار هرمزگان، روز چهارشنبه اول مرداد، ادارات دولتی استان تعطیل اعلام شد. تصمیمی که در ظاهر با هدف کاهش مصرف برق و کمک به پایداری شبکه گرفته شد. اما این تصمیم، واکنشهای متفاوتی در میان شهروندان بههمراه داشت؛ چراکه همزمان با تعطیلی ادارات، خاموشیهای خانگی و قطعیهای چندباره در مناطق مسکونی و تجاری همچنان ادامه یافت. اینجاست که پرسشی اساسی در ذهن مردم شکل میگیرد: آیا تعطیلی ادارات واقعاً تأثیری در مدیریت بار شبکه داشته است؟در روزهایی که شرجی بندرعباس و دیگر مناطق استان به بالای ۶۰ و حتی ۷۰ درصد میرسد و دمای هوا عددی فراتر از تحمل انسان را نشان میدهد، قطع برق نهتنها یک زحمت، بلکه تهدیدی برای سلامت، امنیت و آرامش خانوادهها محسوب میشود. بسیاری از شهروندان، بهویژه سالمندان، بیماران، کودکان و زنان باردار، در این شرایط دچار مشکلات جسمی و روحی میشوند. در این میان، آنچه بیش از همه باعث نارضایتی عمومی شده، بیعدالتی در اجرای برنامههای خاموشی است.در حالی که کسبه، خانوارها و کسبوکارهای کوچک باید روزانه یک تا دو ساعت، آن هم در بدترین ساعات ممکن، بیبرقی را تحمل کنند، ادارات دولتی در ساعات کاری، کمتر مشمول خاموشی میشوند. پرسش اینجاست که چرا وقتی صحبت از صرفهجویی و مدیریت…
…به نظر میرسد رسانه ملی بیش از آنکه به دنبال پوشش همهجانبه مسائل و ارائه دیدگاههای گوناگون باشد، بر ترویج خط فکری خاصی تمرکز کرده است. این امر باعث میشود بخش قابل توجهی از جامعه، خود را در رسانه ملی نبینند و احساس کنند که صدایشان شنیده نمیشود. در جامعهای با تنوع فرهنگی، اجتماعی و سیاسی گسترده، رویکرد یکسویه، به جای ایجاد وحدت، به شکافهای موجود دامن میزند.بیطرفی و عینیت در گزارشگری، ستون فقرات اعتبار هر رسانهای است. متأسفانه، رسانه ملی در بسیاری از موارد از این اصل بنیادین فاصله گرفته است. نحوه پوشش اخبار، انتخاب مهمانان و لحن گویندگان، همگی نشان از جهتگیریهای مشخص دارد که این امر، اعتبار رسانه را نزد مخاطبان عام کاهش میدهد. مخاطب حق دارد که اخبار را بدون فیلترهای ایدئولوژیک و جناحی دریافت کند تا بتواند خود به قضاوت بنشیند.این یکسونگری، علاوه بر تأثیر منفی بر اعتماد عمومی، مانع از ارتقاء سطح آگاهی و تحلیل جامعه میشود. زمانی که رسانه، تنها یک زاویه دید را ارائه میدهد، مخاطب فرصت مقایسه و سنجش دیدگاههای مختلف را از دست میدهد. این امر میتواند منجر به شکلگیری تفکر قالبی و سطحینگری در جامعه شود و توانایی نقد سازنده و مشارکت فعال در فرآیندهای اجتماعی و…
علی اردشیرلاریجانی، مهندس فلسفه خوانده و رجل سیاسی استخوان داری که خاستگاه اولیهاش از جریان مشهور به «راست سنتی»بود با کوله باری از تجربه از سپاه پاسداران گرفته تا ریاست صداوسیما، دبیری شورای امنیت ملی و ریاست مجلس به تدریج در کورهی کنشگری سیاسی به اندازهای آب دیده شد که ضمن تعدیل برخی مواضعش حالا به عنوان سیاستمداری میانه رو و نمادی از عقلانیت در سپهر سیاسی کشور شناخته میشود. او علاوه بر این تجربیات گران سنگ به لحاظ خاستگاه خانوادگی هم جایگاهی در خور توجه دارد چه آنکه او فرزند یکی از فقیهان برجستهی شیعه است و برادرانش از فعالان سیاسی مشهور و صاحب مسئولیت بوده و هستند تا جایی که برعهده داشتن مسئولیت تا سطح ریاست یکی از قوای سه گانه در جمهوری اسلامی را در کارنامه دارند. همینطور او عنوان دامادی آیت الله مطهری یکی از برجستهترین تئورسینهای انقلاب راهم یدک میکشد. اما خصوصیت برجستهی او نه تنها در جایگاه بالای خانوادگیاش که در توانمندی های بالای اوست به گونهای که به علت همین توانمندیها اگر چه به نظر میآمد در جریان تایید صلاحیتهای انتخابات ریاست جمهوری 1400 به چهرهای فراموش شده تبدیل شده اما رویدادهای بعد نشان داد حاکمیت او را مرد روزهای حساس…
… عراق و حتی ایران، نشان داده که قصد دارد با بیثباتسازی منطقه، تسلط خود را گسترش دهد. متأسفانه، برخورد منفعلانه دولت سوریه در برابر این تجاوزات، به گستاختر شدن اسرائیل انجامیده و خطر تشدید درگیریهای داخلی و تجزیه این کشور را افزایش داده است.برای درک بهتر شرایط امروز، باید نگاهی به ریشههای تاریخی و عقیدتی جامعه دروزی داشت. دروزیها در حدود هزار سال پیش از جریان شیعه اسماعیلی منشعب شدند و بهمرور با تلفیق آموزههای اسماعیلی، فلسفه یونان و عناصر مسیحیت، مکتبی مستقل با گرایش عقلگرایانه ایجاد کردند. با اینکه دروزیها در بسیاری از منابع اسلامی بهعنوان فرقهای مستقل شناخته نمیشوند، در ساختار مذهبی-اجتماعی منطقه جایگاهی خاص یافتهاند. استان سویدا، مرکز اصلی دروزیها در سوریه، در نزدیکی مرزهای جولان اشغالی قرار دارد. این موقعیت جغرافیایی باعث شده است تا رژیم صهیونیستی، که همواره در پی ایجاد مناطق حائل و جداییطلب برای تضعیف دولتهای منطقهای بوده، توجه ویژهای به این منطقه داشته باشد. دروزیهای ساکن اسرائیل نیز بهعنوان یک اقلیت عرب، حتی دارای نماینده در پارلمان هستند و ارتباطاتی تجاری و سیاسی بین آنها و رژیم صهیونیستی طی سالهای اخیر افزایش یافته است.نکته قابل تأمل، تفاوت آشکار در واکنشهای بینالمللی نسبت به برخورد دولت سوریه با اقلیتهای مذهبی…
…نطنز انجام شد؛ در زمان مذاکرات هستهای در وین، اسرائیل با تنشسازی در مرز لبنان توجه جهانی را منحرف کرد؛اخیراً نیز، اعلام آتشبس ۶۰ روزه در غزه ممکن است برای منحرف کردن نگاه جهانی از حملات احتمالی به ایران باشد.این تاکتیکها نیازمند هوشیاری بیشتر ایران در حوزه رسانه و سیاست خارجی است.ب) دیپلماسی فعال ایران؛ فرصتها و چالشهادر پاسخ به تنشها، دستگاه دیپلماسی ایران فعال شد. دیدار وزیر خارجه با مقامات بریکس، گفتوگو با کشورهای عربی و تلاش برای جلب حمایت جهانی، از جمله اقدامات مؤثر بودهاند. با این حال، چالش اصلی همچنان بیتفاوتی بسیاری از کشورهای منطقه است. برخی دولتهای عربی نهتنها موضع محکمی علیه اسرائیل نگرفتند، بلکه روابط امنیتی با آن دارند.ایران برای جلب حمایت منطقهای، باید بر منافع اقتصادی مشترک، پروژههای زیرساختی و همکاریهای فرهنگی و رسانهای تمرکز بیشتری داشته باشد. چشمانداز آیندهتحولات اخیر نشان داد که صلح در خاورمیانه همچنان شکننده است و به تعادلی ظریف میان قدرت نظامی، هوش سیاسی و اتحاد منطقهای بستگی دارد. ایران برای حفظ امنیت ملی و موازنه قوا، نیازمند اقداماتی جدی در حوزههای زیر است: نوسازی نیروی هوایی و سامانههای دفاعی، تقویت ظرفیت سایبری و آموزش نیروهای متخصص، افزایش فعالیت رسانهای و دیپلماسی عمومی، ایجاد همکاریهای…
…نگاه عاشقانهاش را بر سه نگین درخشان میاندازد: تنب کوچک، تنببزرگ و ابوموسی.این جزایر، نهتنها تکهای از خاک ایران، بلکه بخشی از جان و هویت ما هستند؛ پارههای تن ایران که از ژرفای تاریخ تا امروز، با خون دل مردمان این سرزمین پاسداری شدهاند.از روزگاران کهن، نام ایران بر آبهای خلیجفارس طنینانداز بوده است. نقشههای تاریخ، کتیبههای باستان و خاطرات دریانوردان، همگی گواهاند که جزایر سهگانه همواره در دل مام میهن میتپیدهاند. هیچ قدرتی، هیچ ادعایی و هیچ تحریفی نمیتواند پیوند ناگسستنی این جزایر را با ایران انکار کند.این جزایر مرزبانان خستگیناپذیر ایران و چشمهای همیشه بیدار وطن بودهاند که از سینهی آبها نگهبانی میکردند. هر موجی که به سواحل آنها میخورد، قصهای تازه از ایستادگی و غرور ایرانی را روایت میکند. هر نسیمی که بر خاکشان میوزد، عطر غیرت و شرف مردمانی را با خود دارد که جان بر کف، در دفاع از خاک میهن ایستادهاند.جزایر سهگانه تنها سه قطعه سنگ و خاک نیستند. بلکه تجسم عزت ملی، هویت تاریخی و غرور یک ملت هستند. از عهد هخامنشیان و ساسانیان تا عصر حاضر، همواره بخشی از قلمرو ایران بودهاند. حتی در روزگار دشوار اشغال کوتاهمدت، قلب ایران برای بازگشت آنها تپیده است و فرزندان این…
…از مغضوبترین حلالها نزد خدای متعال است و در برخی موارد تنها راهحل باقیمانده برای پایان دادن به یک رابطهی سمی است، اما آنچه نگرانکننده است، روند رو به رشد و گاه بیمهابا بودن این پدیده است. گویی برخی زوجها، پیمان مقدس ازدواج را چون قراردادی موقتی تلقی میکنند که با اولین اختلاف نظر یا فشار زندگی باید آن را پاره کرد.اما در میان این طوفان جدایی، قربانیان اصلی کودکانی هستند که نه انتخاب کردهاند و نه فهم کافی برای درک این گسست دارند. آنها با خلأ عاطفی، تنهایی و اضطراب بزرگ میشوند. بسیاری از آنها در مدرسه افت تحصیلی پیدا میکنند، دچار اختلالات روانی میشوند یا بعدها خود وارد روابطی ناپایدار خواهند شد، زیرا الگوی سالمی از خانواده در ذهنشان شکل نگرفته است.افزون بر این، طلاق آثار مستقیم و غیرمستقیم اقتصادی بر جامعه دارد. زن یا مردی که پس از طلاق با مسئولیتهای مالی و روانی جدیدی روبرو میشود، ممکن است به حاشیه رانده شود یا نتواند نقش فعال خود را در جامعه حفظ کند. بهویژه برای زنان، طلاق در برخی فرهنگها هنوز با انگ اجتماعی همراه است که آنها را از بسیاری حقوق اجتماعی محروم میسازد.در چنین شرایطی، سکوت در برابر افزایش آمار طلاق…
… تداوم شدت تحریمها در دولت بایدن و رفتار کنونی دولت ترامپ با کشورمان تجلی یافته است.عملکرد دیگر دولت پزشکیان که قابل بررسی است مربوط به تجاوز 12 روزهی اخیر اسرائیل علیه کشورمان است که علی رغم ماشین تبلیغاتی قدرتمند معاند خارجی و عدهای قلیل خیانتکار داخلی هم قابل قبول است چه آنکه با وجود غافلگیری در تهاجم، دولت در اداره امور کشور، تامین مایحتاج عمومی و اقداماتی از این دست نسبتا موفق عمل کرد.البته مطالب فوق به نشانهی بی نقص بودن عملکرد این دولت نیست چه آنکه مشکلات گستردهی اقتصادی که بسیاری از آنها هم ریشهایست، فشارهای مضاعفی را بر مردم وارد میکند خصوصا که این فشارها با ناترازیهای قبلی و تبعات جنگ اخیر هم مقارن شده است. همینطور در بهبود و تلطیف فضای سیاسی و اجتماعی کشور جای کار بسیار است که همراهی و مساعدت بخشهایی غیر از دولت را هم میطلبد.از این روی به گفتهی کارشناسان دولت پزشکیان در یکی از حساسترین و پیچیده ترین مقاطع تاریخ معاصر کشور بر سر کار آمد چه از روز اول مراسم تحلیفش که شهید اسماعیل هنیه در ایران ترور شد و چه در ادامهی آن که با روی کار آمدن ترامپ شاهد تشدید فشارها و همدستیاش در…
تغییر ساعت مراسم تشییع رهبر شهید در مشهد
