جدید به قدیم
درک چین از تحولات ژئوپلیتیک پیرامون افغانستان پس از خروج نیروهای ایالات متحده، بر پایه تحلیل دقیق خلأ قدرت و فرصتهای ناشی از آن شکل گرفت. پکن در پایان دو دهه حضور نظامی آمریکا در افغانستان، این تحول را نه تنها پایان یک موازنهسازی امنیتی پرهزینه در همسایگی خود، بلکه سرآغاز دورهای جدید برای بسط نفوذ اقتصادی، سیاسی و امنیتی در منطقه میدانست. نگاه چین به افغانستان، برخلاف رویکرد قدرتهای غربی که عمدتاً امنیتمحور یا مبتنی بر مداخله نظامی بود، بر ایده "ثبات از مسیر توسعه" استوار است؛ مفهومی که پکن آن را در قالب ابتکار کمربند و راه، توسعه زیرساختها، سرمایهگذاری در معادن و گسترش پیوندهای سیاسی تعریف کرده است. از این منظر، خلأ پساآمریکا فرصتی استراتژیک بود که به چین اجازه میداد ضمن تحکیم مرزهای غربی خود، از بروز تهدیدات مختلف، بهویژه نفوذ جریانهای افراطی به منطقه سینکیانگ جلوگیری کرده و همزمان در منابع عظیم معدنی افغانستان، همچون لیتیوم، مس و خاکهای کمیاب، دست بالا را پیدا کند. با این حال، این چشمانداز بلندپروازانه در میدان واقعیت با پیچیدگیهایی مواجه شد که توانست روایت ساده فرصتگرایانه را در چهار سال اخیر به چالشی راهبردی بدل کند.
در سال ۲۰۱۷، به ابتکار عشقآباد، مجمع عمومی سازمان ملل متحد قطعنامهای را تصویب کرد که به دنبال آن، ۱۲ دسامبر به عنوان روز بینالمللی بیطرفی نامگذاری شد.
تحریمها، بیثباتی و دخالتهای خارجی، یک سال پس از سقوط اسد، هنوز هم برای احمد الشرع مشکلساز هستند و سوریه تجزیهشده برای فرار از چرخه خشونت تلاش میکند. اگر حضور در همه جا و دست دادن تنها معیارهای موفقیت بودند، احمد الشرع میتوانست دیپلمات سال باشد؛ چراکه او از زمان به قدرت رسیدن ناگهانیاش، یک حمله دیپلماتیک جذاب را آغاز کرده و روابط خود را با کشورهای غربی و عربی که از اسد دوری میکردند و زمانی الشرع را تروریست میدانستند، تقویت کرده است. از زمانی که الشرع رسماً در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۵ رئیس جمهور سوریه شد، در مجموع ۲۱ سفر بینالمللی عمومی به ۱۳ کشور انجام داده است. این سفرها شامل بازدید از مجمع عمومی سازمان ملل، کنفرانس تغییرات اقلیمی در برزیل و اجلاسهای متعدد عربی میشود. در جبهه سرمایهگذاری، وعدههای خارجی در حال افزایش است. عربستان قول سرمایهگذاریهایی به ارزش بیش از 6 میلیارد دلار را داده است. قطر به احیای صنعت نفت و گاز کمک میکند و احتمالاً مجموعه نهایی تحریمهای ایالات متحده در رأیگیری قبل از کریسمس لغو خواهد شد. اما آنچه واضح است این است که سوریه پس از تبدیل شدن به زمین بازی بازیگران خارجی، با تنشهای شدید داخلی و خارجی روبرو است.
حضور نام ایران در لیست ۱۰ جستوجوی برتر جهانی و ایستادن در رتبه دوم اخبار نشان میدهد در سال ۲۰۲۵، ایران در کانون توجه افکار عمومی جهان بوده است.
تهران روز یکشنبه ۳۰ نوامبر شاهد تحرکات دیپلماتیک سطح بالایی بود؛ سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه، در یک روز فشرده ابتدا میزبان سعود بن محمد الساطی، معاون سیاسی وزارت خارجه عربستان و سپس پذیرای هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، بود. این دیدارهای همزمان، در راستای سیاست «همسایگی اول» ایران انجام شد و بر تقویت روابط دوجانبه، رایزنی درباره تحولات کلیدی منطقهای و تلاش برای ایجاد یک معماری جدید در خاورمیانه متمرکز بود. هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، در دیدار با عباس عراقچی، همتای ایرانی خود، پس از مذاکرات سطح بالا در پایتخت ایران، تأکید کرد که آنکارا و تهران به دنبال گسترش قابل توجه همکاری در زمینه تجارت، انرژی، مدیریت مرزها و امنیت منطقهای هستند.
این نخستین سفر یک وزیر خارجه به ایران بعد از گذشت 5 ماه از جنگ 12 روزه است. در آغاز کنفرانس مطبوعاتی مشترک، وزیر امور خارجه ایران، از هاکان فیدان و هیئت همراه استقبال و خاطرنشان کرد که ایران و ترکیه «نه تنها دو کشور همسایه، بلکه دو ملت دوست و برادر با پیوندهای عمیق تاریخی، مذهبی و فرهنگی هستند». آنکارا و تهران برنامههایی را برای تقویت تجارت، ارتقای گذرگاههای مرزی، هماهنگی در مورد مهاجرت و مقابله با بحرانهای منطقهای ترسیم و در عین حال بر مخالفت مشترک خود با سیاستهای اسرائیل تأکید کردند.
کنفرانس بینالمللی اقتصاد دریاپایه بهمیزبانی دانشگاه هرمزگان و همکاری اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی بندرعباس آغاز شد. در این کنفرانس سفیر کشورهای بنگلادش، کنیا، مالزی سر کنسول چین، هیئت دیپلماتیک هند و تایلند، پرفسور النعاس از دانشگاه قطر و دکتر نیکو از دانشگاه سلطان قابوس عمان حضور داشتند.عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام و مشاور اقتصادی مقام معظم رهبری، نمایندهولی فقیه در هرمزگان، استاندار هرمزگان، رئیس دانشگاه هرمزگان ورئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی نیز در این کنفرانس حضور یافتند.
