جدید به قدیم
آب سرچشمه زندگی است، اما اگر در جای نامناسب و بدون برنامه جمع شود، میتواند به عامل خطر و بیماری تبدیل شود. در سالهای اخیر، با گسترش ساختوساز در مناطق گرم و مرطوب کشور، از جمله بندرعباس، موضوع «مدیریت آب در ساختمان» به یکی از دغدغههای اصلی در حوزه ایمنی و سلامت شهری تبدیل شده است.
در چهرهی در حال رشد بندرعباس، ساختمانهای میانمرتبه بهتدریج جای خانههای حیاطدار و کمارتفاع را گرفتهاند. این تغییر، طبیعیترین واکنش کالبدی به رشد جمعیت، مهاجرت، و محدودیت زمین در یکی از متراکمترین شهرهای جنوبی ایران است. اما پرسش محوری آنجاست که آیا این بناهای چندطبقه جدید، با اقلیم، فرهنگ و نیازهای انرژی شهر سازگارند؟ یا تنها نسخهای تقلیدی از تیپهای ساختوساز در سایر مراکز شهری کشورند که بدون شناخت از شرایط سخت اقلیمی جنوب، در بندرعباس پیاده شدهاند؟
در بسیاری از حوزههای مهندسی، ساخت و بهرهبرداری از یک پروژه، دو مرحلهی تفکیکناپذیر از یک فرایند واحد محسوب میشوند. اما در کشور ما، عمده توجهها بر مرحله ساخت متمرکز است و مرحله بهرهبرداری، بهویژه در حوزه نگهداری ساختمان، عموماً مورد غفلت قرار میگیرد. این در حالی است که مبحث ۲۲ مقررات ملی ساختمان صراحتاً بر مسئولیت مالکین و بهرهبرداران در نگهداری ساختمان تأکید دارد.
وقتی از حقوق شهروندی سخن میگوییم، ذهن بسیاری به موضوعاتی چون آزادیهای اجتماعی یا دسترسی به خدمات عمومی میرود، اما یکی از بنیادیترین حقوق که کمتر مورد توجه قرار گرفته، حق برخورداری از خانهای ایمن و شهری منظم و زیستپذیر است. خانه، کوچکترین سلول شهر است و شهری که خانههای ناایمن داشته باشد، در برابر حوادث و بحرانها نیز شهری ناایمن خواهد بود. به همین دلیل در قوانین کشور، چه در قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان و چه در قانون شهرداریها، بر رعایت اصول فنی و شهرسازی در ساختوسازها بهعنوان یک تکلیف قانونی و اخلاقی تأکید شده است.
مسعود مصفا، رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان استان هرمزگان، با اشاره به اهمیت مقررات ملی ساختمان، آن را نه صرفاً مجموعهای فنی برای مهندسان، بلکه تضمینی برای سلامت، ایمنی و رفاه شهروندان دانست و بر نقش حیاتی این مقررات در ساختوساز ایمن شهری تأکید کرد.
مسکن علاوه بر اینکه به عنوان مهمترین و با ارزشترین کالای هر خانوار محسوب میشود از سوی دیگر باید به آن به عنوان یک سرمایهی ملی هم نگریست. از این رو عدم کنترلها و مراقبتهای لازم پس از ساخت آن خسارتهای جبران ناپذیری بر اقتصاد خانوار و بالطبع کشور وارد میکند.
جفت زلزله ی شدید 23 آبان فین که یکی به بزرگای 6.4 ودیگری 6.3 ریشتر وبه فاصله ی زمانی 1 دقیقه و34 ثانیه از هم رخ داد علاوه بر رعب و وحشت سنگینی که در گستره ی جغرافیایی پیرامون کانون اصلی آن ایجاد کرد، گمان آن می رفت با این شدت و بزرگی، خسارات فراوانی هم به بار بیاورد که خوشبختانه چنین نشد و خطر بسیار بزرگی از پیش روی اهالی این مناطق گذشت.
قانون نظام مهندسی ساختمان که از سال 1375 ابلاغ آن صورت گرفت به قانونی مبدل شد که شامل اجزایی چون ضوابط و مقررات، افراد متخصص، ودرپی آن در چهارچوب مقررات ملی ساختمانبا تکنولوژی و فناوری، مواد و مصالح استانداردو عوامل کنترلی و نظارتی در مقوله ی ساخت وساز کشورتلقی شد. این قانون که با آغاز روندی در کشور پس ازجنگ که به دوران سازندگی معروف شد به نقشه ی راه فنی وقانونی ساخت وساز کشور برای بهره مندی بهتر ازخدمات حرفه مندان به شغل مهندسی ساختمان قلمدادشد؛ اما این قانون علی رغم ارزشمندیش به مرور ایرادات وابهاماتش عیان گردید وبر خلاف نیت طراحان اولیه اش حتی دچار انحرافاتی از مسیر مدنظر گرفته برآن شد. ابتدا آنکه سازمانی که خودرا غیردولتی می پنداشت به موجودی وابسته به وزارت راه وشهرسازی مبدل شد ودیگر آنکه اگرچه پسوند کنترل ساختمان هم بدان اضافه شد اما به معنای واقعیش نقش کنترلی ساختمان را به خود نگرفت. چه آنکه بر اساس جدیدترین تفسیر معاونت حقوقی رئیس جمهور در ماده (30) قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان، شهرداریها مسئول کنترل و نظارت بر احداث ساختمان شناخته شده و امکان استفاده از اشخاص دارای پروانه برای انجام فعالیتهای کنترل و نظارت مورد حکم قرار گرفته است. در ماده (34) نیز شهرداری به عنوان مرجع کنترل و نظارت بر اجرای ساختمان و شهرسازی شناخته شده و از طرف دیگر، در ذیل این ماده تصریح شده که شهرداری ها مکلف به رعایت مقررات ملی ساختمان گردیده و عدم رعایت آن و نیز عدم رعایت ضوابط و مقررات شهرسازی تخلف محسوب شده است. روشن است که یک محور اساسی رعایت مقررات ملی ساختمان، حصول اطمینان از رعایت و ایفای نقش نظارتی و کنترل نسبت به مهندسان ناظر میباشد.
یکی از قوانین مشهور در شهرسازی، ماده ۱۰۰ شهرداری است که اجرای آن مشکلات زیادی بر ساختوساز فنی ساختمان ایجاد نموده و رفع این مشکل، باعث جلوگیری از به هدر رفتن سرمایههای ملی کشور میشود.
آخرین وضعیت اختلال خدمات در ۴ بانک
