جدید به قدیم
دیپلماتهای وزارت امور خارجه کشورهای فرانسه، عربستان سعودی و آمریکا اعلام کردند که مقامات کشورهای مذکور روز پنجشنبه در پاریس با رئیس ارتش لبنان مذاکراتی را با هدف نهایی کردن نقشه راهبردی و ایجاد مکانیسمی برای خلع سلاح گروه حزبالله انجام دادند.
در ۴ دسامبر، دولت دونالد ترامپ استراتژی امنیت ملی (NSS) جدیدی را با تمرکز بر تقویت حضور نظامی بیشتر در نیمکره غربی، ایجاد تعادل در تجارت جهانی، تشدید امنیت مرزی و پیروزی در جنگ فرهنگی با اروپا منتشر کرد. دومین سند راهبردی امنیت ملی ترامپ، چه از نظر محتوا و چه از نظر لحن، یک تغییر اساسی از استراتژیهای گذشته است، از جمله سند راهبردی امنیت ملی که هشت سال پیش در اولین دوره ریاست جمهوری خود منتشر کرد.
در سال ۲۰۱۷، به ابتکار عشقآباد، مجمع عمومی سازمان ملل متحد قطعنامهای را تصویب کرد که به دنبال آن، ۱۲ دسامبر به عنوان روز بینالمللی بیطرفی نامگذاری شد.
تحریمها، بیثباتی و دخالتهای خارجی، یک سال پس از سقوط اسد، هنوز هم برای احمد الشرع مشکلساز هستند و سوریه تجزیهشده برای فرار از چرخه خشونت تلاش میکند. اگر حضور در همه جا و دست دادن تنها معیارهای موفقیت بودند، احمد الشرع میتوانست دیپلمات سال باشد؛ چراکه او از زمان به قدرت رسیدن ناگهانیاش، یک حمله دیپلماتیک جذاب را آغاز کرده و روابط خود را با کشورهای غربی و عربی که از اسد دوری میکردند و زمانی الشرع را تروریست میدانستند، تقویت کرده است. از زمانی که الشرع رسماً در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۵ رئیس جمهور سوریه شد، در مجموع ۲۱ سفر بینالمللی عمومی به ۱۳ کشور انجام داده است. این سفرها شامل بازدید از مجمع عمومی سازمان ملل، کنفرانس تغییرات اقلیمی در برزیل و اجلاسهای متعدد عربی میشود. در جبهه سرمایهگذاری، وعدههای خارجی در حال افزایش است. عربستان قول سرمایهگذاریهایی به ارزش بیش از 6 میلیارد دلار را داده است. قطر به احیای صنعت نفت و گاز کمک میکند و احتمالاً مجموعه نهایی تحریمهای ایالات متحده در رأیگیری قبل از کریسمس لغو خواهد شد. اما آنچه واضح است این است که سوریه پس از تبدیل شدن به زمین بازی بازیگران خارجی، با تنشهای شدید داخلی و خارجی روبرو است.
به دنبال اقدام فدراسیون جهانی تکواندو در تغییر ناگهانی قانون قرعه کشی مسابقات زیر ۲۱ سال قهرمانی جهان، روژان گودرزی در وزن ۴۹- کیلوگرم به دلیل همگروهی با ورزشکار رژیم صهیونیستی از مسابقات کناره گیری کرد.
تهران روز یکشنبه ۳۰ نوامبر شاهد تحرکات دیپلماتیک سطح بالایی بود؛ سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه، در یک روز فشرده ابتدا میزبان سعود بن محمد الساطی، معاون سیاسی وزارت خارجه عربستان و سپس پذیرای هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، بود. این دیدارهای همزمان، در راستای سیاست «همسایگی اول» ایران انجام شد و بر تقویت روابط دوجانبه، رایزنی درباره تحولات کلیدی منطقهای و تلاش برای ایجاد یک معماری جدید در خاورمیانه متمرکز بود. هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، در دیدار با عباس عراقچی، همتای ایرانی خود، پس از مذاکرات سطح بالا در پایتخت ایران، تأکید کرد که آنکارا و تهران به دنبال گسترش قابل توجه همکاری در زمینه تجارت، انرژی، مدیریت مرزها و امنیت منطقهای هستند.
این نخستین سفر یک وزیر خارجه به ایران بعد از گذشت 5 ماه از جنگ 12 روزه است. در آغاز کنفرانس مطبوعاتی مشترک، وزیر امور خارجه ایران، از هاکان فیدان و هیئت همراه استقبال و خاطرنشان کرد که ایران و ترکیه «نه تنها دو کشور همسایه، بلکه دو ملت دوست و برادر با پیوندهای عمیق تاریخی، مذهبی و فرهنگی هستند». آنکارا و تهران برنامههایی را برای تقویت تجارت، ارتقای گذرگاههای مرزی، هماهنگی در مورد مهاجرت و مقابله با بحرانهای منطقهای ترسیم و در عین حال بر مخالفت مشترک خود با سیاستهای اسرائیل تأکید کردند.
در روزهای اخیر، سوریه بار دیگر به کانون توجه رسانهها و محافل سیاسی جهان تبدیل شده است؛ تنشهایی که اینبار با درگیریهای داخلی در جنوب این کشور، برخورد حکومت با جامعه دروزی و مداخلات آشکار رژیم صهیونیستی گره خوردهاند. این یادداشت، با نگاهی تحلیلی به ریشههای بحران، نقش دروزیها در ساختار مذهبی و سیاسی سوریه و اهداف صهیونیسم در بهرهبرداری از اقلیتها، به ضرورت هوشیاری منطقهای در برابر پروژههای تجزیهطلبانه میپردازد.
در دوازده روز گذشته، یکبار دیگر نام ایران و اسرائیل در صدر اخبار جهان قرار گرفت. مجموعهای از حملات، تهدیدها، واکنشهای نظامی و بیانیههای سیاسی، فضای منطقه را بهشدت ملتهب کرد. بسیاری معتقدند خاورمیانه بیش از هر زمان دیگری در آستانه یک جنگ تمامعیار قرار گرفت. اما آیا این بحران گذرا بود؟ آیا صلحی که گهگاه از آن صحبت میشود، واقعاً امکانپذیر است یا مانند شیشهای نازک، هر لحظه ممکن است بشکند؟
