جدید به قدیم
… ویترینهای قدیمی مناطق آزادکیش و قشم از نخستین و شناختهشدهترین مناطق آزاد ایران هستند. طی بیش از سه دهه فعالیت، این دو منطقه میزبان میلیونها گردشگر داخلی و خارجی بودهاند و حجم قابل توجهی از سرمایهگذاریهای بخش خصوصی در آنها شکل گرفته است. به اعتقاد کارشناسان، همین سابقه و زیرساختهای گسترده موجب میشود انتظار برای برخورداری بیشتر از سیاستهای توسعهای افزایش یابد. آنان معتقدند توسعه مناطق آزاد جدید اقدامی مثبت است، اما این روند نباید به قیمت کاهش توجه به مناطقی تمام شود که سالها بار اصلی سیاست مناطق آزاد کشور را بر دوش کشیدهاند. در واقع مطالبه اصلی در هرمزگان نه توقف توسعه مناطق دیگر، بلکه حرکت همزمان در دو مسیر است؛ یعنی هم حمایت از مناطق جدید و هم رفع موانع و محدودیتهای مناطق باسابقه. تهران؛ بازیگر جدید مناطق آزاد؟در همین شرایط، موضوع ایجاد منطقه آزاد در تهران نیز وارد فضای عمومی شده است. بر اساس اظهارات مسئولان شهری، هدف از این طرح تسهیل فرآیند واردات و ترخیص برخی کالاها و تجهیزات از جمله ناوگان حملونقل عمومی است. اگرچه این طرح هنوز در مراحل اولیه قرار دارد، اما مطرح شدن آن نشان میدهد مفهوم مناطق آزاد در حال عبور از الگوی سنتی خود و حرکت به…
…به نشانههایی از ضعف در بازار فیزیکی نفت در هفتههای اخیر اشاره کردهاند. از جمله این عوامل میتوان به افزایش صادرات نفت آمریکا و کاهش واردات چین اشاره کرد.طبق دادهها، واردات نفت خام چین در ماه مه حدود ۲۹ درصد کاهش یافته و به پایینترین سطح در هشت سال اخیر رسیده است. همچنین انتظار میرود بارگیری نفت عربستان برای چین در ماه ژوئیه نیز کاهش یابد.نشانههای اولیه حاکی از آن است که توافق آمریکا و ایران میتواند به بازگشایی تدریجی تنگه هرمز و تمدید آتشبس برای مدت ۶۰ روز منجر شود تا مذاکرات درباره مسائل پیچیدهتری از جمله برنامه هستهای ایران ادامه یابد.در همین حال مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، این توافق را گامی مهم در مسیر توقف درگیریها توصیف کرده اما تأکید کرده است که توافق نهایی برای برقراری آتشبس پایدار هنوز حاصل نشده است.برخی تحلیلگران انرژی نیز معتقدند مرحله نخست توافق که شامل تمدید آتشبس است نسبتاً ساده بوده، اما مرحله بعدی که شامل بازگشایی تدریجی تنگه هرمز و پایان محدودیتهای دریایی علیه ایران است، میتواند تأثیر بیشتری بر بازار نفت داشته باشد.کارشناسان هشدار میدهند در صورت بازگشایی تدریجی و نه همزمان مسیرهای صادراتی، احتمال ادامه نوسانات در بازار جهانی نفت وجود خواهد داشت.
…فروش بنزین در برخی شهرها نیز به گوش میرسد. این وضعیت علاوه بر تحمیل هزینه بیشتر به شهروندان، میتواند مخاطرات ایمنی و اقتصادی متعددی به همراه داشته باشد. در کنار موارد گفته شده باید اشاره کرد که هر سال با آغاز فصل گرما، افزایش سفرها و رشد مصرف سوخت در استانهای جنوبی قابل پیشبینی است، بسیاری از شهروندان معتقدند تمهیدات لازم برای مدیریت شرایط تابستان و تأمین نیاز مردم متناسب با شرایط خاص هرمزگان پیشبینی نشده است. استانی که هم از نظر وسعت جغرافیایی و هم به دلیل ضعف حملونقل عمومی، بیش از بسیاری از مناطق کشور به دسترسی پایدار به سوخت وابسته است. صفهای چند ساعته بنزین در هرمزگان امروز به یکی از مهمترین دغدغههای شهروندان تبدیل شده است. کاهش سهمیه سوخت، محدودیت استفاده از کارت جایگاه، وابستگی گسترده مردم به خودروهای شخصی، فاصله زیاد شهرها، مشکلات جابهجایی بیماران، قاچاق سوخت و شکلگیری بازار غیررسمی بنزین، مجموعه عواملی هستند که شرایط فعلی را رقم زدهاند. ادامه این روند در روزهای گرم پیش رو میتواند فشار بیشتری بر زندگی مردم، حملونقل، فعالیتهای اقتصادی و دسترسی شهروندان به خدمات ضروری وارد کند؛ موضوعی که نیازمند توجه و تدابیر فوری برای کاهش مشکلات و پاسخگویی به نیازهای واقعی مردم استان هرمزگان است.
…هرمز عبور کرده است. نفتکشها با خاموش کردن سامانههای ردیابی خود، جریان عرضه را حفظ کردند.۲. استفاده از مسیرهای جایگزین: تولیدکنندگان خلیجفارس به سرعت با شرایط سازگار شدند. در حالی که عراق، کویت و امارات با نفتکشهای چراغخاموش به صادرات ادامه دادند، عربستان سعودی حجم عظیمی از نفت خود را از طریق پایانه ینبع در ساحل دریای سرخ صادر کرد تا از کانون بحران فاصله بگیرد.۳. بزرگنمایی در برآوردهای اولیه: محاسبات بعدی شرکتهای تجاری بزرگ نشان داد که افت واقعی عرضه جهانی نه ۱۴ میلیون بشکه، بلکه تنها بین ۵ تا ۶ میلیون بشکه در روز بوده است. این تفاوت فاحش، فشار روانی را از روی بازار برداشت.۴. افزایش صادرات نفت آمریکا: ایالات متحده به عنوان یکی از تولیدکنندگان بزرگ، با افزایش صادرات خود بخش مهمی از خلأ ناشی از کاهش عرضه در خاورمیانه را پر کرد و مانع از تشدید بحران شد.۵. آزادسازی گسترده ذخایر راهبردی: کشورهای مصرفکننده با تزریق حدود ۴۰۰ میلیون بشکه نفت از ذخایر اضطراری و استراتژیک خود به بازار، یک ضربهگیر تاریخی ایجاد کردند و مانع شکلگیری موج خرید هیجانی شدند.۶. کاهش رشد تقاضای چین: در سمت تقاضا، افت فعالیتهای پالایشگاهی و واردات کمتر از انتظار چین، به عنوان موتور…
در روزهای اخیر، اخبار متعددی از نزدیک شدن تهران و واشنگتن به یک چارچوب توافق منتشر شده است. از یک سو مقامهای ایرانی از پیشرفت مذاکرات و نزدیک بودن رسیدن به نتیجه سخن گفتهاند و از سوی دیگر مقامهای آمریکایی نیز نشانههایی از امکان دستیابی به توافق را مطرح کردهاند؛ اما نکته جالب اینجاست که هر دو طرف تقریباً از دو توافق متفاوت حرف میزنند.در روایت آمریکایی، آنچه در حال شکلگیری است توافقی است که اهداف اصلی واشنگتن را تأمین میکند؛ محدود شدن برنامه هستهای ایران، ایجاد سازوکارهای نظارتی، بازگشت ثبات به مسیرهای انرژی و شکلگیری ترتیبات امنیتی جدید در منطقه. در این روایت، فشار نظامی و اقتصادی در نهایت تهران را به سمت مذاکره سوق داده و آمریکا توانسته از موضع قدرت وارد گفتوگو شود. اما در روایت ایرانی، تصویر کاملاً متفاوت است. تهران تلاش کرده این پیام را منتقل کند که اگر توافقی شکل بگیرد، نتیجه مقاومت، حفظ خطوط قرمز و جلوگیری از تحمیل کامل خواستههای طرف مقابل بوده است. در برخی روایتهای منتشرشده از سوی رسانههای نزدیک به ایران، بر موضوعاتی مانند کاهش فشارهای اقتصادی، رفع محدودیتها، آزادسازی منابع مالی و حفظ برخی ظرفیتهای راهبردی تأکید شده است. همزمان مقامهای رسمی نیز تأکید کردهاند هنوز تصمیم…
…از نیازهای کشور را نیز مرتفع کنیم.وی افزود: البته موقعیت جغرافیایی و ژئوپلیتیک خراسان رضوی، موجب شد که قادر باشیم بخش زیادی از کالاهای اساسی را از مرزهای شرقی و شمال شرقی خود و بخشی را از طریق پاکستان وارد کنیم. این امکان بسیار خوبی بود. کالاهای اساسی، نهادههای دامی و حتی مواد اولیه موردنیازِ بسیاری از واحدهای تولیدی را نیز توانستیم از مرزهای شمال شرقی و از کشورهای حوزه آسیای میانه و البته چین تأمین کنیم که بخش زیادی از مشکلات استان را حل کرد و البته به استانهای دیگر نیز کمک کرد.استاندار خراسان رضوی گفت:اگر این اختیارات نبود، به یک معنا دستمان بسته بود و امکان واردات را از این مرزها با آن فرمولهای قبلی نداشتیم.مظفری با اشاره به اقدامات صورت گرفته برای مدیریت استان در طول دوران جنگ افزود: اختیاراتِ واگذارشده به استانداران، کارآمدی سیستم را افزایش داد. طبیعتاً ارتباط ما در ایام جنگ با مرکز کمتر است و باید نیازهایمان را از طریق همافزایی بین استان و البته تأمین از خارج کشور برطرف میکردیم که این امر در استان خراسان تجربه خوبی بود و امیدوار هستم که بتوانیم کماکان اختیارات بیشتری را در مباحث مدیریتی نیز داشته باشیم.
…instituDE) مستقر در بروکسل؛ تجربه قزاقستان از سال ۲۰۲۲ نشان میدهد که چگونه درگیریها میتواند تصمیمات مربوط به مسیر انرژی را تغییر دهد. پیش از حمله روسیه به اوکراین، تقریباً ۸۰ درصد از صادرات نفت قزاقستان از طریق خاک روسیه و از طریق خط لوله کنسرسیوم خط لوله خزر (CPC) به بندر دریای سیاه در نووروسیسک میرسید که اکنون، این مسیر با چالش مواجه شده است. حملات پهپادی و دریایی اوکراین برای هدف گرفتن زیرساختهای انرژی روسیه، در چندین مورد مستقیماً بر پایانه CPC تأثیر گذاشته است. در نوامبر ۲۰۲۵، پهپادهای اوکراینی به واحد پهلوگیری CPC حمله و خسارات جدی وارد و بارگیری نفت را به طور کامل متوقف کردند. در آوریل ۲۰۲۶، پهپادهای اوکراینی دوباره به زیرساختهای صادرات انرژی در اطراف نووروسیسک حمله کردند. قزاقستان رسماً به کیف اعتراض و این حملات را اقدامات تجاوزکارانه علیه تأسیسات غیرنظامی خواند. با این وجود، آسیبپذیری این مسیر همچنان پابرجاست. واکنش قزاقستان در راستای صادرات نفت از طریق دریای خزر با تانکر به آذربایجان و سپس به سمت غرب از طریق خط لوله BTC به جیحان بوده است. در نتیجه، حجم صادرات از این مسیر از صفر در سال ۲۰۲۲ به ۱.۰۶ میلیون تن در سال ۲۰۲۳ افزایش یافت، در سال…
…کاهش فشارهای تراز پرداختها، به سمت افزایش مالیات بر واردات طلا حرکت کرده است.جریان سرمایهگذاری در صندوقهای سرمایهگذاری قابل معامله در بورس (ETF) طلا نیز کاهش یافته است، به طوری که جریان ورودی ۶۲ تن در سه ماهه اول، ۷۳ درصد نسبت به سه ماهه مشابه در سال ۲۰۲۵ کاهش یافته است.به طور کلی، کل تقاضای طلا در سه ماهه اول سال ۲۰۲۶ با ۹ درصد کاهش به ۱۱۹۵.۹ تن رسید که از ۱۳۱۵.۶ تن در مدت مشابه سال گذشته کمتر است.این امر باعث میشود که کاهش نسبتا متوسط قیمت طلا از زمان اوج ژانویه، عملکرد خوبی به نظر برسد.مشکل سرمایهگذاران طلا این است که قیمت در حال حاضر بیشتر توسط انتظارات سیاست پولی هدایت میشود تا عوامل معمول.همبستگی معکوس در هفتههای اخیر با قیمت نفت خام نمونهای از این موضوع است. وقتی قیمت نفت خام در بحبوحه تجاوز آمریکایی صهیونی به ایران افزایش یافت، قیمت طلا کاهش یافت. برعکس، وقتی قیمت نفت به دلیل امید به توافق قریبالوقوع صلح کاهش مییابد، قیمت طلا تا حدودی بهبود مییابد.بر اساس گزارش رویترز، قیمت بالاتر نفت، انتظارات برای نرخ بهره بالاتر در آمریکا را تقویت میکند، در حالیکه قیمتهای پایینتر نفت، امید به کاهش…
…از خاک عراق بهطور مداوم حملاتی علیه اهداف اسرائیلی انجام دادهاند.اسرائیل در تهدیدات خود اعلام کرده است که این حملات مکرر از سوی گروههای عراقی نقض حاکمیت اسرائیل است. این تهدیدات نه تنها در راستای دفاع از مرزهای اسرائیل است، بلکه به نوعی تلاش برای تضعیف محور مقاومت در منطقه است. اسرائیل بهویژه نگران رشد قدرت این گروهها و تهدیدات گستردهای است که از طریق آنها ممکن است به اسرائیل برسد.این تهدیدات در واقع نوعی واکنش به همافزایی گروههای مقاومت در عراق و همچنین شکلگیری یک جبهه متحد منطقهای در برابر اسرائیل است.اسرائیل در نامهای که به شورای امنیت سازمان ملل فرستاده، بهطور خاص گروههای مقاومت عراقی همچون کتائب حزبالله، عصائب اهل الحق، النجباء، کتائب سید الشهداء و سازمان بدر را بهعنوان اهداف اصلی خود معرفی کرده است. این گروهها عمدتاً بهعنوان بخشی از محور مقاومت اسلامی، در چارچوب راهبرد «واحدت ساحات» (جبهه واحد) در حمایت از مردم فلسطین و لبنان و در راستای مقابله با اسرائیل، فعالیت میکنند.اسرائیل میخواهد این گروهها را از صحنه مبارزه علیه خود حذف کند و از آنجا که این گروهها بهویژه از حمایت ایران برخوردار هستند، اسرائیل معتقد است که اگر این گروهها از عراق خارج شوند…
…مسکن تبدیل شد. تورم ماهانه در آذر ۱۳۹۸ جهشی بیش از ۵ درصدی ثبت کرد. اما شگفتانگیزتر ادامهی این موج در سال ۱۳۹۹ بود؛ زمانی که کرونا به بحرانهای پیشین افزوده شد. محدودیتهای تجاری جهانی، کاهش مبادلات مرزی ایران با همسایگان و افت درآمدهای نفتی به دلیل شوک قیمتی نفت در جهان، همگی دست به دست دادند تا تورم نقطهای در بهار ۱۳۹۹ تا ۴۸ درصد بالا برود. آنچه موج سوم را از دو موج قبل متمایز میکند، این است که دیگر نه تحریم جدیدی در کار بود نه خروج از توافقی؛ بلکه فشار خارجی تداوم یافته بود و سیاست داخلی (افزایش قیمت بنزین) به عنوان محرک عمل کرد. این یعنی تورم در ایران دیگر صرفاً برونزا نبود، بلکه درونزا شده بود.موج چهارم اما از جنس دیگری بود: حذف ارز ترجیحی در اردیبهشت ۱۴۰۱. ارز ۴۲۰۰ تومانی که از ۱۳۹۷ برای واردات کالاهای اساسی مثل گندم، دارو و خوراک دام تخصیص مییافت، سالها به نمادی از دوگانگی ارزی و رانت گسترده بدل شده بود. دولت سیزدهم تصمیم گرفت این یارانهی پنهان را بردارد و ارز ترجیحی را با نرخ نیمایی (حدود ۲۸۵۰۰ تومان در آن زمان) جایگزین کند. نتیجه یک شوک قیمتی بیسابقه در ماههای بعد بود. قیمت مرغ…
