جدید به قدیم
رصد آسمان شهرهای ابوظبی و دوبی از توقف پروازها در فرودگاه این ۲ شهر حکایت دارد.ساعاتی پیش وزارت دفاع امارات از شلیک موشک به سمت این کشور خبر داده بود.بنادر جبلعلی، فجیره، میادین نفتی حبشان و تعدادی کارخانه آلومینیوم از جمله مناطقی بودند که پس از اصابت موشک و پهپاد در جنگ، آسیب جدی دیدند.
…در سوی دیگر، بسیاری از کارکنان دولت با وجود تعطیلیهای کمسابقه ـ حدود ۴۰ روز تعطیلی یا نیمهتعطیلی ـ حقوق خود را بهموقع و بدون وقفه دریافت کردهاند. این مسئله یک دوگانگی روشن ایجاد میکند:مردم و بخش خصوصی زیر فشار اقتصادی خم میشوند؛ ادارات اما نیمهتعطیل میمانند و بدون آسیب جدی مالی کار میکنند.سؤال مهم اینجاست:آیا فقط کارکنان دولت باید در حالت «پناهگاه اداری» قرار بگیرند و با شیفتهای محدود حاضر شوند، در حالیکه مردم برای انجام کوچکترین کار، بار اصلی مشکلات را تحمل میکنند؟تجربه تاریخ: کشورها با کار زنده ماندند، نه با تعطیلینگاهی به تاریخ نشان میدهد که در دوران سختی، کشورها نه با توقف بلکه با افزایش کار و تلاش توانستند بمانند. در جنگ جهانی دوم، آلمانیها کارخانهها را به زیرزمین منتقل کردند اما حتی یک ساعت تولید را متوقف نکردند. در لندن، زنان و حتی کودکان برای پشتیبانی امور وارد چرخه کار شدند تا چرخ جامعه نخوابد. اینها در زمانی بود که جنگ واقعی در قلب شهرها جریان داشت؛ انفجارها، آوار، دود و خرابهها هر روز دیده میشد. در همین دوران، جنبشهای گسترده حضور زنان در ادارات و سازمانها نیز شکل گرفت. بسیاری از دولتها برای جبران کمبود نیروی انسانی، زنان را…
وقتی آمار به روایت تبدیل میشوددر ادبیات جامعهشناسی بحران، رفتار جمعیت در مواجهه با تهدیدهای جنگی یکی از شاخصهای مهم سنجش «اعتماد عمومی» و «تابآوری اجتماعی» به شمار میرود. معمولاً با افزایش سطح ناامنی، نخستین واکنش بخشی از جامعه، تلاش برای خروج از منطقه درگیری است. تجربههای دهه اخیر در خاورمیانه و اروپای شرقی این الگو را تأیید میکند.در جنگ داخلی سوریه که از سال ۲۰۱۱ آغاز شد، طی چند سال نخست بیش از پنج میلیون نفر از جمعیت این کشور به خارج مهاجرت کردند و میلیونها نفر نیز در داخل آواره شدند. در اوکراین نیز پس از آغاز درگیری گسترده در سال ۲۰۲۲، میلیونها شهروند به کشورهای اروپایی پناه بردند. در هر دو مورد، شدت درگیریهای میدانی، تخریب زیرساختها و ناامنی گسترده شهری، خروج جمعیت را به واکنشی طبیعی و گسترده تبدیل کرد.در چنین بستری، انتشار آماری که از پیشی گرفتن «ورود» بر «خروج» در مرزهای ایران حکایت دارد، واجد معنای اجتماعی ویژهای است. حتی اگر این داده صرفاً نسبت ترددهای ثبتشده باشد و نه شاخص کامل مهاجرت دائمی، باز هم در فضای ذهنی جامعه، به نمادی از «ماندن» و حتی «بازگشت» تعبیر می شود. تفاوت بسترها: مقایسهای محتاطانه با سوریه و اوکراینمقایسه علمی ایجاب میکند…
…عزیز شهرستان میناب و مدیران ارشد استانی؛ ساختن مدرسه و بازسازی کلاسهای درس، تکلیفی است که به جای خود ارزشمند است، اما آنچه امروز فرزندانِ ترسخوردهی ما به آن نیاز مبرم دارند، بازگشت «روحیه و نشاط» است. هانی و حامدِ من، مثل هزاران کودک دیگرِ این شهر، آرزوهای کوچکی داشتند که زیر آوارِ دشمنیها ناتمام ماند. یکی از بزرگترین آرزوهای آنها و همکلاسیهایشان، داشتن فضایی برای تخلیه هیجان، برای خندیدن از ته دل و برای فراموش کردن کابوسها بود. من از شما میپرسم؛ سهم کودکان میناب از شادی و تفریح کجاست؟ آلام و استرسهای پس از فاجعه، با دیوارهای سنگی درمان نمیشود. این نسلِ داغدیده، نیازمند فضایی مفرح و شاد است. احداث یک شهربازی بزرگ و در شأن کودکان میناب، کمترین کاری است که میتوان برای کاهش رنجهای این فرشتگان زمینی انجام داد. بیایید با ایجاد فضایی سرشار از هیجانِ مثبت و بازی، رنگِ خاکستریِ ترس را از دنیای کودکانهشان پاک کنیم. من یقین دارم روح هانی و حامد عزیزم و تمام شهدای دانشآموز این شهر، با دیدن لبخند همبازیهای قدیمیشان در یک شهربازیِ پر از نور و شادی، شادمان خواهد شد. اجازه ندهید آرزوی داشتن یک شهربازی، مثل آرزوهای فرزندان من به زیر خاک برود. مینابِ عزیز ما…
…داشتند با وجود گزینههای متعدد بومی و مدیران كاربلد و مجرب در بدنهی سازمان و در ترکیب هیات مدیره، فرصت تجربهای بینظیر را با انتصاب یک مدیرعامل آشنا به امورات جزیره خلق کند تا بلکه بخشی از مطالبات مردم از ریاست جمهوری محقق شود. در شرایطی که وضعیت اقتصادی و تجاری فعالان این حوزه چندان رضایتبخش نیست، تصمیماتی در تغییرات مدیریتی کلان این منطقه آزاد صورت گرفت که مدیرعامل پرحاشیه اما «نسبتا» فعالی که حداقل بر تمام زیر و بمهای اقتصادی، تجاری، صنعتی، عمرانی، گردشگری و اجتماعی قشم اشراف داشت، جایش را به مدیرعاملی داد که با الفبای مناسبات اجتماعی در جامعهای همچون قشم ناآشنا بود.مدیر شهریِ کلانشهری چون مشهد، در حالی بر کرسی پرطمطراق سازمان منطقه آزاد تجاری، صنعتی و گردشگری قشم تکیه زد که چشمانداز اقتصادی و تجاری و گردشگری جزیره تحت تاثیر شرایطی ناخواسته، در هالهای از ابهام فرو رفته بود.در حالی که در چنین مقطعی، قشم به مدیری توانمند و آشنا به جریانهای اقتصادی و صنعتی و گردشگری نیاز داشت، مدیری با عدم شناخت لازم از بسترهای اجتماعی و اقتصادی جزیره، ناخدای کشتی شد که لرزان بر موجهای دریا سوار بود، و او نه تنها این کشتی را به ساحل نرساند، با ناكارامدی…
برای فهم جایگاه امروز خلیج فارس، بازگشت به تاریخ ضروری است. در سال ۱۶۲۲ میلادی، با فرمان شاه عباس اول و به فرماندهی امامقلیخان، پایان سلطه پرتغالیها بر هرمز رقم خورد؛ رخدادی که تنها یک پیروزی نظامی نبود، بلکه نشانهای از تثبیت این اصل بود که امنیت خلیج فارس باید بر پایه اراده نیروهای بومی شکل بگیرد. این منطق تاریخی بعدها در اشکال مختلف ادامه یافت و در دورههای بعد نیز بهعنوان یک الگوی رفتاری در مواجهه با تهدیدات خارجی تکرار شد.در دوره معاصر، این پیوست تاریخی را میتوان در تجربههای با شکوه و غرورآفرین مقاومت منطقهای نیز مشاهده کرد. چهرههایی مانند رئیسعلی دلواری، از رهبران مقاومت جنوب ایران در برابر نیروهای خارجی در دوره قاجار، نمادی از ایستادگی مردمی در برابر مداخلات بیرونی استعمارگران طماع محسوب میشود؛ مقاومتی که نشان داد امنیت در این جغرافیا همواره با نقشآفرینی مردم و نیروهای محلی پیوند خورده است. این روند تاریخی در عصر جدید نیز در قالب ساختارهای رسمیتر ادامه یافته و در حوزه دفاع دریایی و مرزبانی از آبهای نیلگون خلیج فارس تجلی یافته است.در ساختار نظامی معاصر ایران، نقش فرماندهانی مانند شهید والامقام دریادار «علیرضا تنگسیری»، فرمانده شجاع، فهیم و ایران دوست نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب…
…از بازماندگان، یک احساس گذرا نیست، یک مسئولیت دائمی است. رسیدگی به وضعیت معیشتی، درمانی و روحی خانوادهها و ثبت شهادت جانباختگان حادثه شهید رجایی باید در دستور کار جدی نهادهای مسئول قرار گیرد. هر بار که نام حادثه اسکله شهید رجایی را میآوریم، باید یادمان باشد که پشت این نام، خانوادههایی هستند که چشم امیدشان به توجه و همراهی جامعه و مسئولان است.در این حادثه تلخ، یک ملت همدلانه در کنار هم قرار گرفتند و ایران یکپارچه بغض شد. در جریان این حادثه تلخ، همه مسئولان از رئیس جمهور گرفته تا وزرا و از استاندار گرفته تا نمایندگان مردم پای کار بودند تا اندکی از آلام خانوادههای حادثهدیدگان کاسته شود. قوه قضائیه و دادگستری هرمزگان در قلب بحران حضور داشتند و از دقایق اول پیگیر علت حادثه و برخورد با مقصرین و همچنین پیگیر دیه و خسارت جانباختگان و حادثهدیدگان بودند و خوشبختانه بندر شهید رجایی با تلاش جمعی همه مسئولان خیلی سریع به چرخه فعالیت بازگشت.حادثه اسکله شهید رجایی، بار دیگر یک حقیقت را ثابت کرد: مردم ایران و هرمزگان در روزهای سخت، یکی میشوند. از لحظات نخست انتشار خبر حادثه، موجی از همدردی، کمک و همیاری سراسر کشور را فرا گرفت. مردم، کسبه، خیرین،…
…چنانکه «ندیم کوتیچ»، روزنامهنگار مشهور لبنانی، تحلیل واقعبینانه و موضعگیری روشنگرانهی «محمد باقر قالیباف»- رئیس گروه مذاکرهکننده- را تحسین کرده است؛ او با ستایش نگرش انعطافپذیر قالیباف، مذاکرهی امروز را از موضع قدرت، بهتر از مذاکرهی آینده از موضع ضعف میداند؛ چرا که آمار، اعداد و منابع دو کشور، گویای همه چیز هستند. این البته به این معنا نیست که تا زمانی که حداکثر امتیاز برای فردای پس از جنگ گرفته نشده، توافق امری عقلانی و منطقی است؛ بلکه به این معناست که عقلانیت و واقعگرایی حکم میکند در زمانی مذاکره شکل بگیرد و به نتیحه برسد که ایران در بهترین موضع خود قرار گرفته باشد. قالیباف نیز به این موضوع به خوبی آگاه و واقف است. اشراف او بر مسائل نظامی باعث میشود او از کارتهای میدان به خوبی در میز مذاکره استفاده کند و به خوبی بداند در کدام مسائل امکان امتیازگیری وجود دارد و در کدام مسائل باید به ضعفها هوشمندانه نگاه کرد.مسیری که طی شد و پرچمی که به او رسید!پیش از او، نقش کلیدی «تصمیمسازی» در مذاکرات برعهده «شهید علی لاریجانی» بود؛ و پیش از آن، شاید چنین نقشی برای کسی قابل تصور نبود. شاید موضوع حل مسائل مربوط به جنگ را…
طبق قانون اختیارات جنگی، رئیس جمهور آمریکا که نیروهای مسلح را بدون تایید کنگره در جنگ علیه ایران فعال کرده است، 60 روز فرصت دارد تا این عملیات را پایان دهد و طبق تقویم این تاریخ اول «می» است که طبق نظر کارشناسان میتواند توسط ترامپ این قانون دور زده شود. در دفاتر دموکراتها و همچنین معترضان ضد جنگ ایران در سراسر جهان، احتمالا تقویمی وجود دارد که تاریخ اول می را با دایره قرمز مشخص کردهاند و همگی با توجه به رفتار ضد نقیض ترامپ در هر دقیقه انتظار نادیده گرفته شدن این قانون را میکشند. طبق قانون مذکور تمدید 30 روزه جنگ بعد از 60 روز مجاز است، آن هم در صورتی که رئیسجمهور به کنگره تضمین کتبی بدهد که زمان اضافی برای تضمین خروج ایمن نیروهای آمریکایی و عدم ادامه جنگ است. شاید این اولین باگ برای خریدن فرصت برای ادامه جنگی است که با بهانه خروج و حفظ امنیت نیروها برای خروج می تواند مورد استفاده قرار گیرد بدون اینکه نیاز به خرید زمان و راههای دیگر باشد. از نظر فنی، مهلت 60 روزه 28 آوریل (8 اردیبهشت) است، اما از آنجایی که ترامپ، به عنوان رئیس جمهور آمریکا رسما در 2 مارس (11 اسفند) به…
…داراییها در صندوق ذخیره نسلهای آتی نگهداری میشوند که طبق فرمان سال ۱۹۷۶ دولت از برداشت از آن منع شده است، مگر اینکه قانون جدیدی اجازه دسترسی به آن را بدهد. کویت تنها یک بار، در طول و پس از حمله عراق در سال ۱۹۹۰، به این صندوقها دسترسی پیدا کرده است. بحران کنونی احتمالا به اندازه کافی حاد باشد که این تجربه تکرار شود. اگرچه این کشور به دنبال تأمین مالی از طریق بدهی نیز است.البته حذف درآمد حاصل از صادرات نفت و گاز بخشی از این مشکلات بزرگ است. کشورهای خلیج فارس همچنین صادرکنندگان عظیم محصولات پتروشیمی، گازهای نفتی مایع یا LPG، کود، آلومینیوم، هلیوم، گوگرد و انواع محمولههای کانتینری از جمله کالاهای تولیدی و صادرات مجدد هستند. اکنون تنها میتوان مقدار کمی از این کالاها، مانند گوگرد یا آلومینیوم بحرین، را با کامیون به بنادر جایگزین خارج از هرمز منتقل کرد. ضررهای درآمدی ناشی از قطع صادرات، ضررهای ناشی از کاهش صادرات نفت و گاز را تشدید میکند، در حالی که باعث ایجاد مشکلاتی در بین واردکنندگان میشود. آنچه این چالش را تشدید میکند، نیازهای فوری برای ترمیم خسارات فیزیکی به زیرساختهای انرژی و سایر زیرساختهای صادراتمحور است که حتی پس از بازگشایی…
