جدید به قدیم
از انتخابات تا پاستور؛ اختلافی که ادامه یافتاختلاف میان مسعود پزشکیان و صدا و سیما به ماههای پیش از آغاز ریاستجمهوری او و رقابتهای انتخابات ریاستجمهوری بازمیگردد. در آن مقطع نیز انتقادهایی نسبت به نحوه پوشش اخبار، ترکیب کارشناسان و جهتگیری برخی برنامههای سیاسی رسانه ملی مطرح بود. مدیریت صدا و سیما در سالهای اخیر عمدتاً در اختیار چهرههایی قرار داشته که به جریان سیاسی نزدیک به سعید جلیلی و طیف پایداری نزدیک بودهاند؛ موضوعی که در رویکرد بسیاری از برنامههای سیاسی و خبری این سازمان نیز بازتاب یافته است.این وضعیت محدود به دولت پزشکیان نیست. در دوران ریاستجمهوری «حسن روحانی» نیز بارها اختلافاتی میان دولت و رسانه ملی بروز پیدا کرد. با این حال، این شکاف پس از استقرار دولت چهاردهم وارد مرحله تازهای شده است. در بسیاری از برنامههای سیاسی و اقتصادی، کارشناسان و تحلیلگرانی حضور دارند که دیدگاههایشان با رویکردهای دولت فاصله قابل توجهی دارد و در تحلیلهای خود عملکرد دولت را در حوزههای مختلف به چالش میکشند.یکی از مهمترین محورهای اختلاف میان دو طرف، سیاست خارجی است؛ حوزهای که از ابتدای فعالیت دولت پزشکیان به یکی از اصلیترین میدانهای مناقشه تبدیل شده است. دولت بر کاهش تنشهای خارجی، گسترش تعاملات بینالمللی و استفاده از…
…همین دلیل روایت رسمی واشنگتن تلاش میکند هر توافق احتمالی را نه عقبنشینی، بلکه نتیجه اعمال فشار و مدیریت بحران معرفی کند.در سوی دیگر، ایران نیز با شرایط خاص خود مواجه است. پس از ماهها تنش، فشار اقتصادی و فضای حساس منطقهای، هرگونه توافق نیازمند آن است که در داخل کشور به عنوان نتیجه ایستادگی و حفظ منافع ملی تفسیر شود؛ نه به عنوان پذیرش فشار خارجی. به همین دلیل است که در کنار خبرهای مثبت از مذاکرات، همچنان بر «عدم نهایی شدن تصمیم» و «پایبندی به خطوط قرمز» تأکید میشود.اما شاید مهمتر از متن توافق، اثرات روانی و رسانهای آن باشد. بازارها معمولاً زودتر از سیاستمداران واکنش نشان میدهند. انتشار خبرهای نزدیک شدن به توافق، حتی پیش از امضای رسمی، باعث تغییر انتظارات در بازار انرژی و کاهش بخشی از نگرانیها شده است. معاملهگران معمولاً روی برداشت خود از آینده معامله میکنند، نه صرفاً واقعیت امروز.در چنین شرایطی رسانهها نیز به بازیگران اصلی تبدیل میشوند. هر خبر، هر نقل قول و هر متن غیررسمی میتواند بخشی از پازل جنگ روایتها باشد. انتشار نسخههای مختلف از مفاد احتمالی توافق، تکذیبها، اصلاح مواضع و اظهارنظرهای متناقض همگی نشانه آن هستند که هنوز مذاکره فقط پشت درهای بسته جریان…
…۲۴ میلیارد دلار برآورد میشود؛ رقمی که تنها شامل پولهای بلوکهشده بوده و اموال مصادرهشده توسط دادگاهها یا موارد مشابه را در بر نمیگیرد. در جریان مذاکرات، ایران پیشنهاد کرده بود که نیمی از این منابع در مراحل اولیه مذاکرات و نیم دیگر در توافق نهایی آزاد شود، اما این پیشنهاد از سوی طرف آمریکایی پذیرفته نشد. در ادامه و برای رفع بنبست ایجاد شده، قطر طرحی را ارائه کرد که بر اساس آن ۱۲ میلیارد دلار در اختیار ایران قرار گیرد؛ شامل آزادسازی ۶ میلیارد دلار از داراییهای بلوکهشده ایران در قطر و ۶ میلیارد دلار دیگر در قالب وام یا خط اعتباری. در همین چارچوب، در جریان سفر قالیباف و عراقچی به دوحه، دو یادداشت تفاهم میان ایران و قطر پاراف شده است که هنوز به امضا نرسیدهاند. اجرای این تفاهمها نیز به نهایی شدن توافق میان ایران و آمریکا در چارچوب توافق اسلامآباد وابسته است. بر اساس توافق سال ۲۰۲۳ (۱۴۰۲) میان ایران و آمریکا (در زمان دولت شهید رئیسی)، ۶ میلیارد دلار از داراییهای ایران در قطر باید صرف امور بشردوستانه شود. همچنین مقرر شده است که نحوه هزینهکرد این منابع همچنان تابع همان چارچوب توافق قبلی باشد. بخش دوم این بسته مالی، شامل ۶ میلیارد…
… بلکه به وجدان بشریت حمله کرده است. حمله به منابع آب آشامیدنی سیریک و بندر کوهستک از سوی ارتش جنایتکار آمریکا، اقدامی هولناک و تکاندهنده است. محروم کردن مردم از آب سالم، هدف قرار دادن ابتداییترین حق انسانی یعنی حق حیات است. آب، سلاح جنگی نیست؛ بلکه یک حق انسانی است. کسانی که منابع حیاتی یک جامعه را نشانه میروند، در واقع کودکان، سالمندان، بیماران و خانوادههای بیدفاع را هدف قرار دادهاند. این رفتاری است که با هیچ معیار اخلاقی و انسانی سازگار نیست. همین آمریکای پرادعایی که شعار آزادی خواهی وحقوق بشرش گوش عالم را کرکرده است چند ماه قبل با حمله به مدرسه شجره طیبه میناب، زخمی عمیق بر پیکر جامعه برجای گذاشت. مدرسه باید مکانی برای آموختن، رشد کردن و رؤیا ساختن باشد، نه جایی برای ترس، اضطراب و ناامنی. وقتی محیط آموزشی مورد تعرض قرار میگیرد، امید یک نسل مورد حمله قرار میگیرد. کودکان نباید قربانی خشونت، نفرت و بیمسئولیتی شوند. علاوه بر آن حمله به سالن ورزشی لامرد و به خاک و خون کشیدن تعدادی دیگر از هموطنانمان در همین چارچوب، نگرانیهای جدی درباره امنیت غیرنظامیان و احترام به اصول انسانی ایجاد کرد. هر اقدامی که جان، سلامت و آرامش مردم عادی را تهدید کند…
…بودند که در جریان این درگیریها مستقیم یا غیرمستقیم آسیب دیدند. طبق گزارشهای رسمی و تأیید رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، بیمارستان کودکان حکیم در شب ۲۴ خرداد تحت تأثیر انفجارهای نزدیک قرار گرفت. قطع ناگهانی برق ناشی از موج انفجار و لرزش شدید ساختمان، بخش مراقبتهای ویژه نوزادان را در شرایط بسیار خطرناکی قرار داد. پزشکان و پرستاران در تاریکی مطلق و زیر صدای آژیرهای ممتد، با دستهای لرزان نوزادان نارس و بیماران را به پناهگاههای زیرزمینی منتقل کردند. این حادثه هولناک بیماران خردسال را در معرض خطر جدی قرار داد و فشار روانی سنگینی بر کادر درمان وارد کرد.در سطح گستردهتر، در طول ۱۲ روز جنگ، هفت مرکز درمانی در نقاط مختلف کشور هدف قرار گرفتند یا تحت تأثیر موج انفجارها آسیب دیدند. در مجموع ۱۸ نفر از کادر پزشکی و پرستاری و ۹ نفر از امدادگران هلالاحمر در حین انجام وظیفه شهید شدند. همچنین ۱۱ دستگاه آمبولانس در حال انتقال مجروحان منهدم شد. این حملات، نقض آشکار ماده ۱۸ کنوانسیون چهارم ژنو (مصونیت مراکز درمانی و کادر پزشکی در زمان جنگ) محسوب میشود. آنچه این بخش از جنگ را هولناکتر میکند، این است که بسیاری از قربانیان کسانی بودند که در همان لحظات برای نجات…
چرا حزبالله برای ایران اینقدر اهمیت دارد؟ آیا این رابطه صرفا ایدئولوژیک است یا جنبههای امنیتی و ژئوپلتیک هم دارد؟شاید در دهه اول انقلاب مسئله حزبالله یا مقاومت اساسا یک مسئله ایدئولوژیک بود. اما حالا، به نظر من، این مسئله به یک مسئله ایدئولوژیک_ژئوپلتیک_امنیتی تبیدل شده است. حزبالله از هر سه منظر برای ایران اهمیت ویژهای دارد.از منظر ایدئولوژیک حزبالله به عنوان یکی از ارکان مهم محور مقاومت، دارای یک هویت سیاسی و دینی مشخصی است. این جریان، ایران را صرفا به عنوان یک کشور عادی در منطقه نمیبیند، بلکه آن را بازیگری فعال و مقاوم در برابر اسرائیل تلقی میکند. همین مولفه ایدئولوژیک، ریشه بخش مهمی از اهمیت حزبالله برای ایران است.از منظر امنیتی باید گفت حزبالله برای ایران نقش«بازدارندگی بیرونی» ایفا میکند. به بیان دیگر، ما صرفا با مرزهای فیزیکی مواجه نیستیم، بلکه با مرزهای امنیتی نیز سروکار داریم. حزبالله به ابزاری برای اعمال فشار غیرمستقیم در نزدیکترین جغرافیای امنیتی اسرائیل تبدیل شده است.در چارچوب مباحث مربوط به «جنگهای خاکستری» نیز دقیقا از همین ظرفیت نیروهای نیابتی استفاده میشود؛ نیروهایی که البته مختص ایران نیستند و پیش از انقلاب نیز در مناسبات بینالمللی وجود داشتهاند، اما امروز به شکلی موثرتر…
… همبستگی خود را بازسازی کنند. در نگاه کسانی که از این حضورها حمایت میکنند، عبور از شب صدم را باید در چارچوب مسیر دوم فهمید؛ مسیری که در آن اختلافنظرها کنار گذاشته نمیشوند اما اولویت با حفظ وحدت و تقویت توان ملی است.در ادبیات سیاسی جمهوری اسلامی، مفهوم وحدت ملی همواره یکی از مفاهیم کلیدی بوده است. وحدت به معنای یکسان شدن نگاهها نیست؛ بلکه به معنای حفظ همدلی و جلوگیری از تبدیل تفاوتها به شکافهای فرساینده است. هر جامعهای که بتواند در شرایط دشوار سرمایه اجتماعی خود را حفظ کند، امکان بیشتری برای عبور از بحرانها خواهد داشت.از همین منظر، استمرار حضور مردم طی بیش از صد شب، برای حامیان آن نشانهای از تداوم احساس مسئولیت اجتماعی تلقی میشود. آنان معتقدند کشور در شرایط حساس بیش از هر زمان دیگری به اعتماد عمومی، مشارکت و حفظ انسجام نیاز دارد و حضور اجتماعی یکی از راههای نشان دادن این همبستگی است.همزمان، مسئله تبعیت از رهبری نیز در این دوره بار دیگر مورد توجه قرار گرفته است. در نگاه حامیان این رویکرد، پس از شهادت رهبر فقید انقلاب و در شرایطی که کشور با تحولات منطقهای و بینالمللی روبهروست، حفظ آرامش و تقویت انسجام تصمیمگیری اهمیت بیشتری پیدا…
نخستین ترکش، از جنس قطع یا اختلالات شدید اینترنت بود. در عصری که آموزش آنلاین دیگر یک انتخاب لوکس نبود، بلکه ضرورتی حیاتی برای تداوم یادگیری محسوب میشد، ناگهان شریان اصلی ارتباط دانشآموزان با معلمان و محتوای درسی مسدود گشت. پلتفرم «شاد» که سالها با فراز و فرودهای فنی سعی در جایگزینی کلاسهای فیزیکی داشت، یکباره به جزیرهای تبدیل شد که موجهای اختلال، باراندازهایش را یکی پس از دیگری تخریب میکرد. اما مصیبت از آنجا تشدید یافت که این تاریکی برای همگان یکسان نبود. دانشآموزانی که در شهرهای بزرگ و خانوادههای برخوردار از اینترنت پایدار و چندین دستگاه هوشمند زندگی میکردند، توانستند با استفاده از مسیرهای جایگزین و پلتفرمهای خارجی، بخشی از عقبماندگی علمی خود را جبران کنند. در نقطۀ مقابل، قشر عظیمی از کودکان مناطق محروم، روستاهای دورافتاده و حتی حومههای کلانشهرها که دستشان به حداقل زیرساخت دیجیتال نمیرسید، در خلأیی مطلق رها شدند. بدینسان، همان ابزاری که میبایست شکافهای آموزشی را ترمیم کند، بدل به بیلزنی عمیقتر برای گور نابرابری شد؛ گوری که اکنون نه بر مبنای استعداد یا تلاش، که بر پایۀ میزان دسترسی به مودم و باند اینترنت، مرز بین موفقیت و شکست تحصیلی را ترسیم میکند. درست در اوج این آشفتگی دیجیتال، ضربۀ دوم از…
…ماجرایی از فساد یا سوءمدیریت در شستا افشا میشود، مدتی فضای رسانهای داغ میشود. کمیتههای ویژه در مجلس و دولت شکل میگیرد و وعده اصلاحات ساختاری بر زبانها جاری است. اما به مرور، قضیه به بوته فراموشی سپرده میشود و مدیرانی که پیشتر باید پاسخگوی میلیاردها زیان و تصمیمات ورشکستهکننده میبودند، یا سمتهای دیگری را تصاحب میکنند یا چنان در پیچ گزارشهای متقاطع و پروندههای قضایی مسکوت گم میشوند که گویی هیچگاه خطایی رخ نداده است.در این میان، واقعیت تلخ برای کارگر و بازنشسته هیچ تغییری نمیکند. کارگری که سالها در خط تولید، کارگاه ساختمانی یا پشت فرمان خودروهای سنگین عمر خود را سپری کرده، امروز باید برای مستمری ماهانهاش نگران باشد. همان مستمری که تصور میرفت پس از دوران خستگی، تکیهگاهی مطمئن باشد، حالا خود به دغدغهای دائمی بدل شده است. بازنشستهای که یک دهه یا بیشتر حق بیمه پرداخت کرده، میبیند که قدرت خرید حقوقش سال به سال تحلیل میرود و کسری منابع صندوقهای بازنشستگی، هر روز رنگ واقعیتری به خود میگیرد. هر بار که از زبان مسئولان، نوای کمبود منابع و بحران تأمین مالی بلند میشود، انتهای این آوای ناخوشایند به جیب همین مردم عادی ختم میگردد. فشار از طرق افزایش سن بازنشستگی، کاهش نرخ جایگزینی…
…شهادت تنها با برگزاری مراسمهای مناسبتی محقق نمیشود؛ بلکه نیازمند یک جریان مستمر رسانهای و فرهنگی است که بتواند این روایت را در سطح کشور زنده نگه دارد. شکاف رسانهای میان متولیان و خبرنگاران یکی از چالشهای جدی در سالهای اخیر، ضعف ارتباط میان برخی متولیان برنامههای فرهنگی و جامعه رسانهای شهرستان بوده است. در بسیاری از برنامهها و مراسمهای مرتبط با مدرسه شجره طیبه، گلزار شهدای دانشآموز میناب و سایر رویدادهای مهم فرهنگی، اطلاعرسانی به خبرنگاران محلی به صورت کامل و منظم انجام نمیشود. این مسئله موجب شده بخشی از ظرفیت رسانهای شهرستان عملاً از چرخه پوشش رویدادها خارج بماند. رسانه زمانی میتواند نقش مؤثر خود را ایفا کند که از ابتدای برنامهریزی تا مرحله اجرا در جریان امور قرار گیرد. اطلاعرسانی دیرهنگام یا محدود به چند رسانه خاص، نه تنها به توسعه رسانهای شهرستان کمک نمیکند بلکه موجب افزایش فاصله میان خبرنگاران و متولیان فرهنگی خواهد شد.خبرنگاران پروازی و غفلت از ظرفیتهای بومی یکی از گلایههای جدی فعالان رسانهای میناب، حضور رسانهها و خبرنگاران اعزامی از مرکز استان یا حتی تهران در برخی رویدادهای مهم شهرستان است؛ در حالی که خبرنگاران بومی میناب از برگزاری همان برنامهها اطلاع کافی ندارند. این موضوع موجب شده در برخی مناسبتها…
