جدید به قدیم
پیشبینیهای اقتصادی صندوق بینالمللی پول از نرخ رشد اقتصادهای بزرگ و نوظهور جهان تا سال ۲۰۲۶، صرفاً مجموعهای از اعداد و درصدها نیست، بلکه بازتابی از تحولات عمیق ساختاری در نظم اقتصادی جهان، تغییر کانونهای قدرت تولید و سرمایه، و پیامدهای مستقیم سیاستگذاریهای داخلی و خارجی کشورهاست. این پیشبینیها تصویری نسبتاً شفاف از مسیر آینده اقتصاد جهانی ارائه میدهد؛ مسیری که در آن، برخی کشورها با شتاب در حال صعود هستند و برخی دیگر، با وجود ظرفیتهای بالقوه، در مدار رشد پایین یا ایستایی گرفتار شدهاند. در این میان، جایگاه ایران در مقایسه با اقتصادهای منطقهای و جهانی، بیش از هر زمان دیگری نیازمند واکاوی تحلیلی و سیاستمحور است.
بخشنامه سازمان توسعه تجارت ایران درخصوص اصلاحیه آیین نامه اجرایی بند ر تبصره یک ماده واحده قانون بودجه سال ۱۴۰۴ کل کشور ابلاغ شد.
تشدید نابرابری تجاری میان کشورها در سالهای اخیر، بیش از هر زمان دیگری به یکی از شاخصهای بارز تحول نظم اقتصادی جهانی تبدیل شده است؛ نظمی که دیگر صرفاً بر اساس مزیت نسبی کلاسیک و روابط دوجانبه ساده قابل توضیح نیست، بلکه متاثر از مجموعهای پیچیده از عوامل شامل رقابتهای ژئواقتصادی، تغییرات ساختاری در زنجیرههای تولید و تأمین، تحولات فناورانه، سیاستهای صنعتی و نقش فعال دولتها در مدیریت اقتصاد جهانی شکل گرفته است. در این چارچوب، رشد خیرهکننده صادرات ویتنام به ایالات متحده و ثبت رکوردهای تازه در مازاد تجاری این کشور با بزرگترین اقتصاد جهان، بیش از آنکه صرفاً یک رخداد آماری باشد، نمادی روشن از بازتوزیع قدرت در اقتصاد جهانی است. همزمانی این جهش صادراتی با مذاکرات تعرفهای میان واشنگتن و هانوی، اهمیت مسأله را دوچندان کرده و آن را به نقطهای حساس در تحلیلهای اقتصادی و سیاستگذاری تجاری بدل ساخته است. این رخداد نشان میدهد که کشورهایی که تا چند دهه پیش در زمره اقتصادهای نوظهور و کمدرآمد قرار داشتند، اکنون توانستهاند در زنجیره ارزش جهانی نقشآفرین شوند و از تحولات ناشی از تنشهای ژئوپلیتیک سود ببرند.
به گفته مدیر اداره پایش بازار ارز بانک مرکزی طی یک ماه گذشته فرآیندهای پیشبینی شده برای مدیریت کارتهای بازرگانی اجارهای عملی شده و در همین راستا، کارتهای فاقد اعتبار از سوی وزارت صمت مسدود شدهاند.
عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی تهران با انتقاد از رویکردهای سلبی در حوزه تجارت خارجی، لغو کارتهای بازرگانی غیرفعال را اقدامی نادرست دانست و گفت: بهجای ابطال کارتها باید بر هویت شرکتها و فرآیندهای تجاری نظارت مؤثر صورت گیرد، چرا که صدور بخشنامههای متعدد و بعضا متناقض، خود به یکی از موانع اصلی تجارت تبدیل شده است.
مسعود پزشکیان، رییس جمهور ایران، در سفر اخیر خود به قزاقستان با اشاره به جایگاه ممتاز ایران در شبکه حمل ونقل منطقهای، آن را به صرفهترین و کارآمدترین مسیر ترانزیتی برای قزاقستان عنوان کرد و گفت: «کریدور قزاقستان- ترکمنستان- ایران ظرفیت بسیار مناسبی برای توسعه همکاریهای ترانزیتی دارد.» رئیس جمهور قزاقستان همچنین با اشاره به اهمیت ژئواستراتژیک منطقه، تأکید کرد که قزاقستان، ایران، عراق، ارمنستان و ترکمنستان میتوانند یک خط مواصلاتی مهم، حیاتی و آیندهساز ایجاد کنند. توکایف در پایان، از آمادگی ایران برای واگذاری ۱۵ هکتار زمین در بندرعباس به منظور توسعه همکاریهای مشترک استقبال کرد و این اقدام را گامی مؤثر در جهت تقویت روابط دانست. براساس اعلام مقامات، راه آهن قزاقستان-ترکمنستان-ایران فرصتهای جدیدی را برای توسعه بیشتر همکاریهای دوجانبه بین کشورها ایجاد کرده است. این خط آهن به یک کریدور حمل و نقل مهم تبدیل شده که شمال را به جنوب و شرق را به غرب متصل میکند. همچنین، برای احیای جاده ابریشم و توسعه تجارت متقابل بین کشورهای آسیای مرکزی، منطقه خزر و مناطق همسایه اهمیت راهبردی دارد. در مجموع، این خط از نظر راهبردی برای کشورهای آسیای مرکزی برای اتصال به خلیج فارس از طریق ایران، در موقعیت مناسبی قرار دارد. این راه آهن همچنین دسترسی کشورهای اروپایی به بنادر خلیج فارس را تسهیل خواهد کرد. تخمین زده میشود که این خط، ارقام تجاری را حدود ۱۰ میلیارد دلار افزایش دهد. این مسیر سه برابر کوتاهتر از مسیر کانال سوئز است و نقش مهمی در ایجاد محیطهای تجاری و اجتماعی جدید در منطقه نزدیک دریای خزر و سرزمینهای شمالی ایفا میکند.
همزمان با آغاز فصل برداشت محصولات کشاورزی در جنوب کشور و بهویژه استان هرمزگان، اجرای یک بخشنامه قدیمی با رویکردی سختگیرانه، صادرات محصولات این استان را با چالش جدی مواجه کرده است. این بخشنامه صادرکنندگان را ملزم به ارائه ضمانتنامه بانکی به ارزش یک میلیون دلار برای رتبهبندی میکند؛ اقدامی که بدون توجه به توان مالی فعالان اقتصادی، بخش بزرگی از صادرکنندگان را از چرخه صادرات حذف کرده و برخلاف مصوبه اخیر کمیسیون کشاورزی مجلس اجرا میشود.
محمود مهدیزاده، نائبرئیس انجمن تولیدکنندگان، صادرکنندگان و فرآوری محصولات کشاورزی و رئیس میز قطر اتاق بازرگانی، در گفتوگو با صبح ساحل، پیامدهای اقتصادی و اجتماعی این سیاست را تشریح میکند؛ پیامدهایی که از مزرعه آغاز و تا اسکله و بازارهای صادراتی امتداد دارد.
رئیس سازمان غذا و دارو، از ممنوعیت صادرات داروهای مرتبط با درمان سوءمصرف مواد خبر داد.
رئیس هیأتمدیره سندیکای صنعت برق گفت: در حالی که برق یک کالاست، امروز فقط یک تا دو درصد برق کشور در بورس انرژی معامله میشود و تداوم تصدیگری دولت مانع حل ناترازی برق شده است.
