جدید به قدیم
با اقدام سه کشور اروپایی باقیمانده در برجام، آنها فرآیندی که اصطلاحا به مکانیزم ماشه معروف است را به جریان انداختند. با این اقدام 6 قطعنامه تحریمی قبلی، بعد از حدود 10 سال مجددا بازگشته و کشورمان ذیل فصل هفتم منشور ملل متحد قرار میگیرد. این یعنی آنکه تحت تاثیر نظم جهانی برگرفته از نظرات و منافع قدرتهای پیروز جنگ دوم جهانی، ایران به عنوان تهدید صلح و امنیت بینالمللی شناخته شده و در چارچوب جنبههای امنیتی، حقوقی، سیاسی و اقتصادی این عمل، زمینه را برای اقدامات خصمانه برعلیه کشورمان هموارتر می سازد. اما آنچه که بیش از هرچیز مهم است ادراک صحیح مقامات، همینطور سیاسیون صاحب نظر و تریبون از این اتفاق و منطق قدرت در عرصهی بینالمللیست.
در تکاپو برای فعال شدن مکانیسم ماشه و فشارها بر ایران از سوی کشورهای اروپایی و آمریکا چند نکته را میتوان بیان کرد؛ نکته نخست اینکه آمریکا همه ظرفیتهای سیاسی و اقتصادی خود را به کار خواهد گرفت تا مانع از شکلگیری ایران واحد در منطقه و جهان شود. استراتژی اول آمریکا دگرگونی اوضاع داخلی ایران است. مکانیسم ماشه به تعبیر جالب یعنی عدم ورود به جنگ جهانی سوم با ایران و فشارهای اقتصادی شدید همراه با ائتلاف اروپایی و غربی علیه ایران در مقابل شانگهای.
برجام بهعنوان یکی از مهمترین توافقهای چندجانبه در سالهای اخیر، سازوکاری ویژه به نام مکانیسم ماشه را در خود جای داده است. این مکانیسم به اعضای توافق اجازه میدهد در صورت ادعای عدم پایبندی اساسی طرف مقابل، روندی را آغاز کنند که در نهایت میتواند به بازگشت تحریمهای بینالمللی منجر شود.
در رابطه با حمله رژیم صهیونیستی به محل سران حماس در قطر که تا حدودی در ترور مسئولان بلند پایه حماس بی نتیجه ماند میتوان به چند نکته اشاره کرد.
سید عباس عراقچی وزیر امورخارجه کشورمان خبر تفاهم نامه میان ایران و آژانس بین المللی انرژی اتمی را روز چهارشنبه مصادف با نوزدهم شهریورماه، اعلام کرد. این دیدار که به میزبانی کشور مصر صورت پذیرفت در حالی منجر به توافق میان ایران و آژانس شد که روابط میان این دو پس از جنگ ۱۲ روزه دچار دگرگونی شده بود. همکاری میان ایران و آژانس بین المللی انرژی اتمی و بازدید بازرسان این آژانس پس از حمله 12 روزه رژیم صهیونیستی به کشورمان که با چراغ سبز ایالات متحده آمریکا صورت گرفت و با نقض تمامیت ارضی ایران خسارات فراوانی به تاسیسات هستهای کشورمان فراهم آورد، با توجه به رویکرد آژانس در قبال اقدامات تجاوزکارانه رژیم صهیونیستی و عدم محکومیت آن از سوی این نهاد و شخص رافائل گروسی، وارد دور جدیدی شد به گونهای که بازرسان این سازمان خاک ایران را ترک کردند. تا جایی که با تصویب مجلس، روابط با آژانس به شورای عالی امنیت ملی سپرده و بازگشت بازرسان منوط به تصویب این نهاد شد.
یکی از اهداف چهارگانه سازمان ملل متحد، ((توسعه روابط دوستانه میان ملل است.)) بر این اساس موضوع گفتگو، مذاکره و تعامل، شعارهایی است که آمریکا و کشورهای غربی به صورت مکرر در سخنرانیها و اظهارنظرهای خود مطرح میکنند. ولی درخواست برای مذاکره نیز مانند موضوعاتی همچون «حقوق بشر، دموکراسی و آزادی» صرفا ابزاری برای تحمیل نظر خود به طرف مقابل و گرفتن امتیاز بیش از حقشان است. امروزه مقوله مذاکره به سلاحی جهت انحراف افکار عمومی تبدیل شده است. آمریکا و کشورهای اروپایی به این وسیله میخواهند خود را اهل تعامل، گفتگو و همزیستی مسالمت آمیزنشان دهند. آنها با کشورهایی که مخالف سلطهجویی آمریکا و دول غربی هستند و از پایگاه مردمی بالایی برخوردار میباشند، موضوع مذاکره را برای توجیه کار خودشان استفاده میکنند.
در روابط معاملاتی اقتصادی تجاری ممکن است بنا به دلایلی اختلافاتی حقوقی بروز نماید که نیازمند حل فصل فوری آن میباشد یکی از خصیصههای اصلی تجارت سرعت عمل در معاملات و دست یافتن به اهداف تجاری و اقتصادی در معاملات است.
بیانیه اخیر جبهه اصلاحات ایران، بیش از هر چیز حامل یک پیام روشن است اینکه بدون گفتوگوی ملی، آشتی ملی ممکن نیست. جامعه امروز ایران نیازمند بازسازی اعتماد میان مردم و نهادهای حکومتی است و این بازسازی تنها از مسیر شنیده شدن صداها و احترام به آزادی بیان امکانپذیر است.