جدید به قدیم
…سیاست خارجی در خاورمیانه تبدیل شود. ازاینرو میتوان گفت دیپلماسی همراه با فشار نظامی در خاورمیانه، بیش از هر نقطه دیگری، با هدف وادارساختن بازیگران به تغییر رفتار در حوزه هستهای یا امنیتی مورد استفاده قرار گرفته است. در شرایطی که نهادهای امنیت جمعی منطقهای ضعیفاند و اعتماد متقابل وجود ندارد، قدرتهای بزرگ از ترکیب تحریم، تهدید نظامی و مذاکره برای مهار برنامههای هستهای، کنترل رفتارهای منطقهای یا پیشگیری از اشاعه فناوریهای حساس استفاده کردهاند.عامل هستهای و منطق بازدارندگی منطقهای در خاورمیانه، مسئله هستهای به نماد اصلی فشار دیپلماتیک و رقابت ژئوپلیتیکی تبدیل شده است. نمونه بارز آن را میتوان در پرونده هستهای ایران مشاهده کرد، جایی که ایالات متحده و متحدانش با استفاده از ابزارهای دیپلماتیک، تحریمهای اقتصادی و تهدید نظامی این ابزارها را برای وادار کردن ایران به محدودسازی فعالیتهای هستهای به کار گرفتند. به نظر میرسد سیاست «فشار حداکثری» آمریکا، عملاً شکل جدیدی از دیپلماسی قهری است؛ دیپلماسیای که مذاکره را در سایه احتمال اقدام نظامی شکل می دهد.در مقابل می توان گفت، ایران نیز در تمام این سال ها با بهرهگیری از قدرت بازدارندگی بومی و ظرفیتهای منطقهای خود، تلاش کرده است تا تهدید را به فرصت دیپلماتیک تبدیل کند؛ روندی که در نهایت…
به گزارش صبح ساحل، امیر روشنبخش با تاکید بر اهمیت برگزاری ایران اکسپو، در تقویت دیپلماسی تجاری کشور، گفت: ایران اکسپو بهعنوان یکی از مهمترین رویدادهای تجاری کشور، بستر مناسبی برای معرفی توانمندیهای صادراتی ایران و توسعه همکاریهای دوجانبه و چندجانبه تجاری را فراهم میکند.او با اشاره به هدف برگزاری رویداد ایران اکسپو ۱۴۰۵، گفت: هشتمین نمایشگاه توانمندیهای صادراتی ایران، با هدف توسعه صادرات غیرنفتی، معرفی ظرفیتهای تولیدی و صادراتی کشور و گسترش تعاملات تجاری با هیاتهای خارجی در سال آینده برگزار خواهد شد و ما سال آینده نیز میزبان فعالان اقتصادی، تجار و نمایندگان شرکتهای داخلی و بینالمللی خواهیم بود.این مقام مسئول در سازمان توسعه تجارت ایران در پایان زمان برگزاری رویداد ایران اکسپو ۱۴۰۵ را ۲۸ خرداد لغایت ۱ تیرماه به مدت پنج روز اعلام کرد.
…پشتوانه منافع اقتصادی پایدار، در برابر طوفانهای سیاسی آینده آسیبپذیر خواهند بود.اما این معادله، روی دیگر سکه نیز دارد. در آن سوی میز مذاکره، واشنگتن با محاسباتی پیچیدهتر و بعضاً متضاد روبرو است. در حالی که استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان ویژه رئیسجمهور، برای مذاکره به ژنو میروند، پنتاگون ناوگان نظامی خود را در منطقه تقویت کرده و دو ناو هواپیمابر را برای سناریوی شکست مذاکرات و احتمال درگیری نظامی گسترده مستقر ساخته است. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، با لحنی دوپهلو میگوید: "ترامپ دیپلماسی را ترجیح میدهد، اما تاکنون هیچکس نتوانسته با ایران به توافقی موفق دست یابد؛ ما تلاش خود را خواهیم کرد" . این دوگانگی، ریشه در تحلیلهای متفاوت از یکدیگر دارد. تحلیلگران غربی بر این باورند که ایران تصور میکند ترامپ از جنگ میهراسد و در نتیجه انگیزهای برای دادن امتیازات اساسی ندارد. در مقابل، واشنگتن معتقد است فشار حداکثری و نمایش قدرت نظامی، تهران را به سمت مصالحهای فراگیر سوق خواهد داد .در این میان، تحلیلگران مسائل ایران به چالشهای عمیقتری نیز اشاره میکنند. به گفته عبدالله رضوی، کارشناس مسائل بینالملل، مانع اصلی بر سر راه این همکاری، نبود منافع اقتصادی نیست، بلکه تقدم ملاحظات ژئوپلیتیک و ایدئولوژیک بر منطق اقتصادی در ساختار…
… دیپلماسی فعال خود را نیز حفظ کند. حضور در سازمانهای منطقهای، گسترش روابط با کشورهای همسایه، تقویت همکاریهای اقتصادی با قدرتهای نوظهور و ایفای نقش در تحولات منطقهای، همگی نشان میدهد که ایران بهدنبال تعامل سازنده با جهان است؛ تعاملی که در آن، استقلال و عزت ملی قربانی مصالح کوتاهمدت نشود.در این میان، مفهوم «قدرت ملی» نقشی کلیدی در موفقیت دیپلماسی ایفا میکند. قدرت ملی تنها به توان نظامی محدود نمیشود، بلکه مجموعهای از مؤلفهها از جمله انسجام اجتماعی، پیشرفت علمی، تابآوری اقتصادی و اعتماد عمومی را در بر میگیرد. هر اندازه این مؤلفهها تقویت شوند، قدرت چانهزنی کشور در عرصه بینالمللی نیز افزایش مییابد. تأکید رهبر انقلاب بر اتکا به ظرفیتهای داخلی و تقویت زیرساختهای کشور نیز در همین راستا قابل تحلیل است.از این منظر، مذاکرات ژنو را باید بخشی از یک راهبرد کلان دانست؛ راهبردی که تلاش میکند دیپلماسی را در کنار قدرت ملی تعریف کند، نه در تقابل با آن. حضور ایران در میز مذاکره به معنای چشمپوشی از اصول نیست، بلکه نشاندهنده اعتماد به نفس ملی و باور به توان کشور برای دفاع از منافع خود در هر عرصهای است؛ چه میدان سیاست، چه اقتصاد و چه امنیت.این رویکرد پیام مهمی برای افکار…
…توجه داشت که چشمانداز 2030 نه تنها یک طرح اصلاحات اقتصادی، بلکه یک ابزار ژئوپلیتیکی نیز است. عربستان قصد دارد با کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی، دفاع خود را در برابر آسیبپذیریهای راهبردی تقویت و استقلال حاکمیتی خود را افزایش دهد. فراتر از صنعت نفت، سعودی با سرمایهگذاری در انرژی پایدار جایگاه خود را در این غیرنفتی نیز تقویت میکند. امروزه، این کشور در حال گذار سریع از سوختهای فسیلی به انرژی پاک است. در چارچوب چشمانداز 2030، ریاض تصمیم به اجرای طرحی جسورانه برای تولید نیمی از برق خود از منابع پایدار گرفته است. این راهبرد شامل انرژی خورشیدی، باد، هیدروژن و سایر فناوریهای پاک در این دوره گذار است. استقلال راهبردی در نظام چندقطبیعربستان سعودی سیاست خارجیای را دنبال میکند که هدف آن گذار از وابستگی به تنوعبخشی است. هرچند ایالات متحده همچنان یک شریک امنیتی مهم است، اما دولت ریاض روابط خود را با قدرتهای منطقهای مانند چین، روسیه و هند گسترش داده است. در این زمینه، چین اکنون شریک تجاری نزدیک سعودی است و احیای روابط ریاض و تهران در سال ۲۰۲۳ با میانجیگری پکن برقرار شد. این امر باعث شد تا تمایل ریاض برای بهرهمندی از دیپلماسی چین برای کاهش تنشهای منطقهای آشکار شود.همزمان…
…را باید نه در سطح ادبی، بلکه در سطح راهبردی خواند. در نگاه نخست این عبارت نه وعده اقدام و نه تهدید مستقیم است و نه جدول زمانی دارد، نه به گزینه خاصی اشاره میکند و همین بیتعینی، هسته اصلی قدرت آن است. در ادبیات روابط بینالملل، این شیوه بیان را میتوان در چارچوب «ابهام راهبردی» تحلیل کرد، رویکردی که در آن یک بازیگر عمداً سیاست خود را مبهم نگه میدارد تا طرف مقابل را در وضعیت عدم قطعیت قرار دهد. ابهام، در این معنا، فقدان تصمیم نیست بلکه خودِ تصمیم است. وقتی کشوری نداند دقیقاً چه اتفاقی قرار است رخ دهد، مجبور میشود همه سناریوهای ممکن را در محاسباتش لحاظ کند: از حمله محدود گرفته تا تحریمهای جدید، از عملیات سایبری تا فشار دیپلماتیک یا حتی بازگشت به میز مذاکره. این وضعیت، هزینه تصمیمگیری را برای طرف مقابل بالا میبرد. در شرایط قطعیت، دولتها میتوانند واکنش متناسب طراحی کنند، اما در شرایط ابهام ناچارند برای بدترین سناریو آماده باشند. همین آمادگی، خود نوعی بازدارندگی ایجاد میکند. نکته مهم این است که چنین جملهای، تهدیدی «بدون تعهد» است. اگر بعداً اقدامی صورت گیرد، گوینده میتواند ادعا کند که قبلاً هشدار داده بود. اگر اقدامی صورت نگیرد، هیچ وعدهای نقض نشده…
…معیشتی مردم منجر شود. کاهش تورم، ثبات بازار ارز، افزایش سرمایهگذاری و ایجاد فرصتهای شغلی از جمله پیامدهایی است که افکار عمومی به آن چشم دوخته است. هر توافقی که نتواند آثار عینی در زندگی روزمره شهروندان ایجاد کند، در داخل کشور با چالش حمایت اجتماعی روبهرو خواهد شد.در سطح کلان، مذاکرات با آمریکا برای ایران تنها یک پرونده فنی نیست، بلکه بخشی از راهبرد کلان سیاست خارجی برای مدیریت تنشها و حفظ استقلال تصمیمگیری است. تهران تلاش میکند ضمن حفظ اصول و خطوط قرمز خود، از ظرفیت دیپلماسی برای کاهش فشارها و گشودن مسیرهای جدید اقتصادی استفاده کند. این توازن میان مقاومت و مذاکره، چارچوبی است که سیاست رسمی کشور بر آن استوار شده است.در جمعبندی میتوان گفت ایران در مذاکرات با ایالات متحده سه مطالبه بنیادین دارد: نخست، لغو واقعی، پایدار و قابل راستیآزمایی تحریمها؛ دوم، به رسمیت شناخته شدن حق توسعه برنامه هستهای صلحآمیز در چارچوب مقررات بینالمللی؛ و سوم، تأکید بر اینکه توانمندی موشکی و مسائل دفاعی کشور خارج از چارچوب مذاکره است. تحقق این مطالبات میتواند زمینهساز توافقی متوازن و پایدار باشد؛ توافقی که هم نگرانیهای طرفین را کاهش دهد و هم منافع اقتصادی و امنیتی ایران را تأمین کند.روزنامه صبح ساحل
…و لغو تحریمهای آمریکا برگزار شد. به گفته کشور میانجی و طرفهای مذاکرات، این گفتوگوها پیشترفت ملموسی در زمینه تعیین مبانی کلی برای ادامه گفتوگوها داشته است اما این به معنای یک توافق قریبالوقوع نیست.«دونالد ترامپ» رئیسجمهور آمریکا که یک ناوگروه و تجهیزات نظامی اضافی ارتش آمریکا را در غرب آسیا مستقر کرده، با وجود اینکه برنامه خود را مذاکره با ایران اعلام کرده، تهدید میکند در صورت نبود یک توافق با تهران، اقدام نظامی ناگزیر خواهد بود.مقامات تهران با ابراز تمایل به دیپلماسی مبتنی بر احترام و از موضع برابر با آمریکا درباره برنامه هستهای ایران و لغو تحریمها، تاکید کردهاند ایران هیچگاه آغازگر جنگ نبوده است اما دفاع آن در برابر هرگونه تجاوزگری قاطع و فراگیر، در سطح منطقه خواهد بود.خبرگزاری روسی تاس گزارش داد که زاخارووا در این نشست خبری گفت: «تهدید و باجخواهی به موفقیت روند مذاکره کمکی نمیکند. روسیه متقاعد شده است که یافتن راهحلهای قابل قبول دوجانبه برای موضوع هستهای ایران نیازمند یک گفتوگوی برابر و محترمانه است.»سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه با گفتن اینکه هیچ جایگزین منطقی برای این گفتوگوها وجود ندارد، تاکید کرد که روسیه تنها میتواند امیدوار باشد در نتیجه مذاکرات درباره ایران، منطقه به یک ماجراجویی…
…تولید و استفاده از انرژی هستهای برای مقاصد صلحآمیز به رسمیت میشناسد. این حق ذاتی، غیرقابل مذاکره و از نظر حقوقی الزامآور است. این حق مشروط به ملاحظات سیاسی نیست و نمیتوان آن را بهصورت دلخواه تعلیق یا بازتفسیر کرد. هرگونه تلاش برای القای اینکه این حق قابل لغو یا اختیاری است، در تعارض بنیادین با نص و روح معاهده قرار دارد.وزیر امور خارجه ایران گفت: با وجود تعهد ایران به دیپلماسی و تعامل مبتنی بر حسن نیت، رفتار برخی دولتهای غربی، بهویژه ایالات متحده، بهطور جدی اعتبار روند مذاکرات را تضعیف کرده است. خروج یکجانبه آمریکا از برنامه جامع اقدام مشترک (برجام)، در نقض آشکار یک توافق مورد تأیید جامعه بینالمللی، ضربهای عمیق به اعتماد و ثبات تعهدات چندجانبه وارد کرد. این تصمیم نهتنها تعهدات چندجانبه را نادیده گرفت، بلکه پیامدهای اقتصادی و انسانی غیرموجهی بر مردم ایران تحمیل کرد.عراقچی گفت: نگرانکنندهتر از آن، توسل به تجاوز نظامی علیه ایران در ژوئن گذشته بود؛ آن هم در زمانی که ما در میانه مذاکرات قرار داشتیم. چنین اقدامی در تعارض آشکار با اصول بنیادین منشور ملل متحد و حقوق بینالملل، بهویژه بند ۴ ماده ۲ منشور، قرار دارد.وی ادامه داد: ایالات متحده با همدستی با…
به گزارش صبح ساحل، «سیدعباس عراقچی»، وزیر امور خارجه ایران بامداد روز دوشنبه در راس هیاتی متشکل از دیپلماتها و متخصصان هستهای و کارشناسان حوزه اقتصادی راهی وارد ژنو شد.وزیر امور خارجه کشورمان امروز با «رافائل گروسی»، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در چارچوب تعاملات دو جانبه و بررسی موضوعات فنی دیدار کرد.عراقچی درباره مذاکرات با آمریکا در این دور تاکید کرد که «با ابتکارات واقعی برای دستیابی به توافقی عادلانه و متوازن به ژنو آمدهام.»رئیس دستگاه دیپلماسی گفت: آنچه مطلقا در دستور کار نیست، تسلیم در برابر تهدیدهاست.عمان به عنوان کشور میانجی میان ایران و آمریکا، دور تازه گفتوگوهای هستهای میان دو طرف را اداره میکند.شایان ذکر است مذاکرات روز سهشنبه در محل سفارت عمان در ژنو و به طور غیرمستقیم بر سر موضوع هستهای و رفع ابهامات طرف آمریکایی و رفع تحریمها برگزار میشود.
