جدید به قدیم
تشدید نابرابری تجاری میان کشورها در سالهای اخیر، بیش از هر زمان دیگری به یکی از شاخصهای بارز تحول نظم اقتصادی جهانی تبدیل شده است؛ نظمی که دیگر صرفاً بر اساس مزیت نسبی کلاسیک و روابط دوجانبه ساده قابل توضیح نیست، بلکه متاثر از مجموعهای پیچیده از عوامل شامل رقابتهای ژئواقتصادی، تغییرات ساختاری در زنجیرههای تولید و تأمین، تحولات فناورانه، سیاستهای صنعتی و نقش فعال دولتها در مدیریت اقتصاد جهانی شکل گرفته است. در این چارچوب، رشد خیرهکننده صادرات ویتنام به ایالات متحده و ثبت رکوردهای تازه در مازاد تجاری این کشور با بزرگترین اقتصاد جهان، بیش از آنکه صرفاً یک رخداد آماری باشد، نمادی روشن از بازتوزیع قدرت در اقتصاد جهانی است. همزمانی این جهش صادراتی با مذاکرات تعرفهای میان واشنگتن و هانوی، اهمیت مسأله را دوچندان کرده و آن را به نقطهای حساس در تحلیلهای اقتصادی و سیاستگذاری تجاری بدل ساخته است. این رخداد نشان میدهد که کشورهایی که تا چند دهه پیش در زمره اقتصادهای نوظهور و کمدرآمد قرار داشتند، اکنون توانستهاند در زنجیره ارزش جهانی نقشآفرین شوند و از تحولات ناشی از تنشهای ژئوپلیتیک سود ببرند.
نشست سه جانبه ایران، عربستان سعودی و چین را میتوان یکی از معنادارترین تحولات دیپلماتیک سالهای اخیر در غرب آسیا دانست؛ نشستی که فراتر از احیای روابط دوجانبه تهران و ریاض، نشانههایی از بازتعریف موازنههای منطقهای و تلاش برای شکلدهی به ساز وکارهای جدید مدیریت تنش در بستر رقابتهای ژئوپلیتیکی جهانی را در خود دارد. کمیته سه جانبه ایران، عربستان سعودی و جمهوری خلق چین برای پیگیری توافقنامه پکن که در تاریخ ۱۸ آذر ۱۴۰۴ در تهران برگزار شد، به مثابه گام عملی در مسیر نهادسازی حداقلی برای مدیریت تنشها و تثبیت کانال گفتگو در غرب آسیا تلقی میشود. این نشست علاوه بر کارکرد دو جانبه آن در چارچوب روابط تهران-ریاض که در بخش دوم گفتوگو به آن میپردازیم، بازتابدهنده تلاش چین برای تثبیت نقش خود به عنوان یک میانجی فعال و کنشگر سیاسی در منطقه است که ثبات آن با منافع راهبردی پکن به ویژه در حوزه انرژی، حفاظت از سرمایهگذاری خارجی و برندسازی دیپلماتیک به عنوان بدیل الگوی مداخلهگری غرب پیوندی مستقیم دارد. ورود فعال چین به این فرایند، پرسش های مهمی را درباره آینده نظم امنیتی منطقه، میزان پایداری این مسیر و پیامدهای آن برای نقشآفرینی بازیگران سنتی در غرب آسیا پیش روی تحلیلگران قرار داده است. در بخش اول گفتگو با مهرداد علیپور، کارشناس مسائل بینالملل به ارزیابی این نشستهای سه جانبه جهت پیگیری توافقنامه پکن، پیامدهای نقش چین بهعنوان میانجی برای نظم منطقهای و منافع راهبردی در حفظ و توسعه روابط ایران و عربستان پرداختهایم.
بارندگیهای شدید اخیر در شهرستان بندرخمیر استان هرمزگان موجب سیلاب، مسدود شدن راههای اصلی و فرعی، آسیب به زیرساختها و مشکلات جدی برای ساکنان منطقه شد.
در روزگاری که توسعه بسیاری از استانها درگیر بروکراسی و کمبود منابع است، هرمزگان نمونهای روشن از تأثیرگذاری بخش خصوصی را پیش چشم دارد؛ نمونهای به نام اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی هرمزگان. نهادی که در سالهای اخیر نه تنها به وظایف اقتصادی خود وفادار مانده، بلکه پا را فراتر گذاشته و در نقش یک بازوی اجتماعی، آموزشی و عمرانی ظاهر شده است.
نیاز به تایید شدن از سوی دیگران، تجربهای آشنا و تقریبا همگانی است تجربهای که از نخستین لحظات زندگی آغاز میشود و تا پیچیدهترین روابط بزرگسالی ادامه مییابد. انسان از همان بدو تولد، نه تنها به مراقبت جسمانی، بلکه به دیده شدن، پاسخگرفتن و معنا یافتن در نگاه دیگری وابسته است. نوزادی که گریه میکند، در واقع تنها گرسنگی یا ناراحتی خود را بیان نمیکند او در پی این است که مطمئن شود «کسی آنجا هست» و واکنشی به حضور او نشان می دهد. این پاسخ، نخستین شکل تایید است؛ تاییدی که به کودک میگوید وجودش بیاثر و نامرئی نیست. با این حال، در فرهنگ عمومی، نیاز به تایید اغلب با مفاهیمی چون ضعف، وابستگی یا کمبود اعتماد به نفس گره میخورد. گویی انسان بالغ باید به نقطهای برسد که از نگاه و قضاوت دیگران بینیاز شود. این تصور، اگرچه جذاب بهنظر میرسد، اما از منظر روانشناسی و به ویژه روانکاوی، سادهانگارانه است. سوژهی انسانی هرگز به طور کامل مستقل و خودبسنده شکل نمیگیرد او همواره در پیوند با دیگری، در زبان، رابطه و ساختارهای اجتماعی قوام مییابد. پرسش اساسی این مقاله این نیست که چگونه از نیاز به تایید رها شویم، بلکه این است که چرا چنین نیازی تا این اندازه ریشهدار و پایدار است. روانکاوی به ما نشان میدهد که نیاز به تایید، صرفا یک عادت رفتاری یا الگوی تربیتی نیست، بلکه با چگونگی شکلگیری خود، تجربهی عشق، اضطراب طرد و حتی مناسبات قدرت در جامعه پیوندی عمیق دارد. در این نوشتار تلاش میکنیم با تکیه بر مفاهیم روانکاوانه، این نیاز انسانی را نه بهعنوان نقص بلکه به مثابه نشانهای معنادار از وضعیت روانی و تاریخی سوژهی معاصر بررسی کنیم.
از غروب که دستگاهها روشن میشوند تا حوالی سه بامداد، حق بدیهی نفس کشیدن و استراحت شبانه برای ساکنان و کسبه ورودی بندرعباس و اطراف مرکز حملونقل کامیونهای قدیمی شهر عملاً سلب شده است. بویی تند، خفهکننده و ماندگار که به گفته اهالی، خانهها، تالارهای عروسی، واحدهای صنفی و خوابگاه رانندگان کامیون را درگیر کرده و آرامش شبانه منطقه را بهطور کامل بر هم زده است. منشأ این آلودگی بوی شدید، فعالیت شبانه یک کارخانه پودر ماهی عنوان میشود، واحدی صنعتی که بدون استفاده از دستگاه تهویه یا سیستم کنترل آلودگی فعالیت میکند و با وجود اعتراضهای مکرر مردمی و وعدههای رسمی، همچنان به فعالیت بدون دستگاههای تصفیه هوا ادامه میدهد.
مسعود پزشکیان، رییس جمهور ایران، در سفر اخیر خود به قزاقستان با اشاره به جایگاه ممتاز ایران در شبکه حمل ونقل منطقهای، آن را به صرفهترین و کارآمدترین مسیر ترانزیتی برای قزاقستان عنوان کرد و گفت: «کریدور قزاقستان- ترکمنستان- ایران ظرفیت بسیار مناسبی برای توسعه همکاریهای ترانزیتی دارد.» رئیس جمهور قزاقستان همچنین با اشاره به اهمیت ژئواستراتژیک منطقه، تأکید کرد که قزاقستان، ایران، عراق، ارمنستان و ترکمنستان میتوانند یک خط مواصلاتی مهم، حیاتی و آیندهساز ایجاد کنند. توکایف در پایان، از آمادگی ایران برای واگذاری ۱۵ هکتار زمین در بندرعباس به منظور توسعه همکاریهای مشترک استقبال کرد و این اقدام را گامی مؤثر در جهت تقویت روابط دانست. براساس اعلام مقامات، راه آهن قزاقستان-ترکمنستان-ایران فرصتهای جدیدی را برای توسعه بیشتر همکاریهای دوجانبه بین کشورها ایجاد کرده است. این خط آهن به یک کریدور حمل و نقل مهم تبدیل شده که شمال را به جنوب و شرق را به غرب متصل میکند. همچنین، برای احیای جاده ابریشم و توسعه تجارت متقابل بین کشورهای آسیای مرکزی، منطقه خزر و مناطق همسایه اهمیت راهبردی دارد. در مجموع، این خط از نظر راهبردی برای کشورهای آسیای مرکزی برای اتصال به خلیج فارس از طریق ایران، در موقعیت مناسبی قرار دارد. این راه آهن همچنین دسترسی کشورهای اروپایی به بنادر خلیج فارس را تسهیل خواهد کرد. تخمین زده میشود که این خط، ارقام تجاری را حدود ۱۰ میلیارد دلار افزایش دهد. این مسیر سه برابر کوتاهتر از مسیر کانال سوئز است و نقش مهمی در ایجاد محیطهای تجاری و اجتماعی جدید در منطقه نزدیک دریای خزر و سرزمینهای شمالی ایفا میکند.
همزمان با آغاز فصل برداشت محصولات کشاورزی در جنوب کشور و بهویژه استان هرمزگان، اجرای یک بخشنامه قدیمی با رویکردی سختگیرانه، صادرات محصولات این استان را با چالش جدی مواجه کرده است. این بخشنامه صادرکنندگان را ملزم به ارائه ضمانتنامه بانکی به ارزش یک میلیون دلار برای رتبهبندی میکند؛ اقدامی که بدون توجه به توان مالی فعالان اقتصادی، بخش بزرگی از صادرکنندگان را از چرخه صادرات حذف کرده و برخلاف مصوبه اخیر کمیسیون کشاورزی مجلس اجرا میشود.
محمود مهدیزاده، نائبرئیس انجمن تولیدکنندگان، صادرکنندگان و فرآوری محصولات کشاورزی و رئیس میز قطر اتاق بازرگانی، در گفتوگو با صبح ساحل، پیامدهای اقتصادی و اجتماعی این سیاست را تشریح میکند؛ پیامدهایی که از مزرعه آغاز و تا اسکله و بازارهای صادراتی امتداد دارد.
سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، راهی اروراسیا شد. این سفر از روز دوشنبه 24 آذر آغاز شد و با مقامات بلاروس و روسیه دیدار و رایزنیهای فشردهای داشت. سفری که از مینسک آغاز شد و در مسکو، با مذاکرات حساس پیرامون آینده برجام و تحولات قفقاز به پایان رسید. تهران در مواجهه با فشارهای غرب، کارتهای بازی خود را در بلوک شرق فعالتر میکند.
دعوتنامه تشکیل مجمع عمومی عادی بطور فوق العاده نوبت اول
