جدید به قدیم
…هزار و ۶۴۷ تومان معامله شده است؛ اعدادی که نشان میدهد حالا بانک مرکزی در مسیر همگرایی نرخها و تک نرخی شدن گامهای عملی برداشته است.رانت ترجیحی؛ به سود بدحسابها!اگرچه عدهای از کارشناسان معتقدند اقدام به حذف ارز ترجیحی، موج تورمی در سایر اقلام (غیر از کالاهایی که شامل کالابرگ نمیشود) را به دنبال خواهد داشت و همین موضوع به اعتقاد آنان، به کوچکتر شدن سفرهی مردم منجر میشود؛ اما آنچه مشخص است، شیوهی یارانهای سابق و اختصاص ارز ترجیحی به شرکتها برای واردات کالاهای اساسی و اختلاف قیمت بالا میان قیمت تالار اول و دوم، رانتی چند ده هزار میلیاردی برای چند شرکت به وجود آورده بود که گاهاً این ارزها در مسیر واقعی خود هزینه نمیشد.به گفتهی سید علی مدنیزاده، وزیر اقتصاد، از ابتدای سال جاری تا دی ماه، حدود ۱۰ میلیارد دلار ارز ترجیحی به شرکتها پرداخته شده است. عددی قابل تامل که اگر با بودجه ۴۰ میلیارد دلاری سال آینده قیاس کنیم، به معنای اختصاص یک چهارم کل بودجهی کشور به این ارز است. علاوه بر این، موضوعی که بسیار حائر اهمیت است، تفاوت مصرف در میان مردم و تشدید ناعدالتی در استفاده از این یارانه است؛ موضوعی که همواره انتقادات تندی را…
طولی نخواهد کشید که موج گرانی، تمامی کسبوکارها را تحت تاثیر قرار خواهد داد. به عبارتی دیگر؛ نظام ارز چندنرخی که در سالهای گذشته با هدف کنترل قیمت کالاهای اساسی و حمایت از مصرفکننده شکل گرفت؛ الان باعث انحراف منابع، ایجاد رانت برای برخی واردکنندگان و تحمیل هزینههای پنهان به اقتصاد شده است. البته ذکر این نکته خالی از لطف نیست که ذات حذف ارز ترجیحی در صورتی که درست پیاده شود؛ مثبت است و حتی اگر این کار زودتر انجام میشد؛ هزینه کمتری به اقتصاد وارد میکرد. از طرفی حذف ارز ترجیحی باعث کمتر شدن زمینه فساد و رانت میشود. با این وجود حذف ارز ترجیحی باعث ایجاد موج تورمی و فشار به اقشار جامعه در کوتاهمدت و حتی میانمدت انکار خواهد شد. اگر دولت اوضاع را درست اداره کند این فشار، موقت خواهد بود اما اگر بنا به هر دلیلی دولت از کنترل شرایط عاجز باشد؛ شاهد طغیان قیمتها و نوعی هرجومرج و حتی ادامهدار شدن گرانیها و مزمن شدن روند افزایش قیمت محصولات خواهیم بود. دولت میگوید این منابع از محل مابهالتفاوت حذف ارز ترجیحی تامین میشود. اما تجربه اقتصاد ایران نشان میدهد که این روش معمولا در عمل زمینه رانت و فساد را فراهم…
…ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی هرمزگان، همچنان بدون مدیرکل منصوب و دارای حکم قطعی اداره میشود؛ آنهم دستگاه اجرایی مهمی که مسئولیت مستقیم سیاستگذاری و دبیری ستاد خدمات سفر استان را بر عهده دارد. این در حالی است که مطابق قوانین جاری، سرپرستی این ادارهکل حداکثر برای سه ماه مجاز بوده و تداوم آن، صراحتاً خارج از چارچوب قانونی است؛ یعنی بلاتکلیفی دوماه و اندی برای تعیین مدیرکل آنهم در وقت اضافه! باید به مقامات مسئول یادآور شویم که گردشگری، صنعتی زمانمند، فرصتمحور و بهشدت وابسته به تصمیمگیریهای سریع و جسورانه است. استانی مانند هرمزگان که از مزیتهای کمنظیر طبیعی، فرهنگی و جغرافیایی برخوردار است، بیش از هر چیز نیازمند مدیری ثابت، متخصص، ریسکپذیر و دارای قدرت تعامل و روابط عمومی مؤثر در سطح ملی و فراملی است. اداره چنین مجموعهای با سرپرست، آن هم برای مدتی طولانی، عملاً به معنای کاهش قدرت تصمیمسازی و تعویق توسعه است. تجربه سالهای اخیر نشان داده است که تغییرات مکرر مدیریتی در این اداره کل، نهتنها موجب پویایی نشده، بلکه به تحلیل بدنه کارشناسی، فرسودگی سرمایه انسانی و بیانگیزگی نیروهای متخصص انجامیده است. کارشناسانی که با هر تغییر مدیر، ناچار به تطبیق با رویکردی تازه، اولویتهایی متفاوت و سیاستهایی ناپایدار میشوند؛ فرآیندی…
…یافت. ورود مستقیم آمریکا به این درگیری با عملیات «چکش نیمهشب» علیه مراکز هستهای نطنز، فردو و اصفهان، سطح تنشها را به اوج رساند. این رویارویی نه تنها خسارات زیرساختی هنگفتی به بار آورد، بلکه با حمله ایران به پایگاه العدید قطر، ابعاد منطقهای و بینالمللی آن آشکار شد. هرچند آتشبس با میانجیگری عمان و چند کشور اروپایی برقرار شد، اما بخش مهمی از زیرساختهای هستهای ایران نابود گردید و این امر معادلات امنیتی و سیاسی منطقه را بهطور بنیادین تغییر داد.در کنار این بحرانهای نظامی، جهان با موجی از فجایع انسانی و اقلیمی دست و پنجه نرم کرد. سودان در ژانویه وارد یکی از بزرگترین فاجعههای انسانی شد و جامعه بینالملل ارادهای برای توقف آن نشان نداد. تغییرات اقلیمی نیز خساراتی بیش از ۱۲۰ میلیارد دلار برجای گذاشت؛ طوفانها و سیلهای جنوب شرقی آسیا جان هزاران نفر را گرفت و آتشسوزیهای کالیفرنیا به تنهایی دهها میلیارد دلار خسارت مالی وارد کرد. این حوادث طبیعی، در کنار بحرانهای سیاسی و نظامی، تصویری از شکنندگی و ناپایداری وضعیت جهانی ارائه داد که کمتر دورهای در تاریخ معاصر مشابه آن بوده است.اقتصاد جهانی نیز از این تحولات بینصیب نماند. بازگشت تحریمهای سازمان ملل علیه ایران، ادامه شوک تعرفهای آمریکا…
…پمپ نیز نصب و آماده راهاندازی است که پساب را تا ارتفاع ۱۴۰ متر به سمت منطقه ویژه منتقل خواهد کرد. شجاعی با اشاره به اقدامات انجامشده در سایت توسعه منطقه ویژه اقتصادی خلیج فارس، از اتمام فاز پنجم خبر داد و گفت: مخزن بتنی با ظرفیت ۴۰ هزار مترمکعب در سایت شمالی منطقه ویژه بهطور کامل اجرا و آماده بهرهبرداری است که امکان ذخیرهسازی پساب را در شرایط اوج مصرف و زمانهای بحرانی فراهم میکند، همچنین در راستای رعایت اصول پدافند غیرعامل و افزایش ظرفیت ذخیرهسازی آب مورد نیاز صنایع، مخزن دوم نیز با ظرفیت مشابه در دستور کار قرار گرفت که هماکنون حدود ۸۵ درصد پیشرفت فیزیکی دارد.مدیرعامل شرکت تأمین و توسعه زیرساخت خلیج فارس در ادامه به فاز چهارم، تحت عنوان «تصفیه تکمیلی و شیرینسازی پساب فاضلاب» اشاره کرد و گفت: این فاز به حدود ۶۵ درصد پیشرفت فیزیکی رسیده که بخش عمده کارهای باقیمانده مربوط به تأمین تجهیزات به ویژه تجهیزات وارداتی است که این موضوع به دلیل محدودیتهای ارزی، تخصیص منابع و چالشهای مرتبط با واردات با کندی مواجه شده، با این حال تمام تلاش ما بر این است که با رفع موانع موجود، این فاز نیز در کوتاهترین زمان ممکن به سرانجام برسد…
…توضیح داد: اگر مسیلها و کانالهای سرپوشیده شهر قشم پیش از ایام بارندگی اخیر و چهار موج بارشی که از روز سهشنبه (۲۵ آذرماه) آغاز و تا روز جمعه (۲۸ آذرماه) ادامه داشت و تقویت فعالیت سامانه بارشی روز یکشنبه (هفتم دیماه) در سطح این جزیره که با آبگرفتگی معابر عمومی و سیلابی شدن مسیلها همراه بود با لایروبیهای مستمر آماده نبودند بیشک شاهد بروز مشکلات بزرگی در سطح شهر بودیم.فخری اضافه کرد: با کمک نیروهای انسانی و بازدیدهای روزانه از مسیلهای سرپوشیده و رفع آبگرفتگی از کانالها، وقوع سیلاب و احتمال خطر پذیری در شهر قشم تا حد قابل توجهی کنترل شده است.وی گفت: در هر بارندگی مقدار رسوبات وارد شده در مسیلها متفاوت بوده و بیشتر مسیلهای سرپوشیده پس از هر بارندگی پاکسازی و نظافت میشود و مسیلهایی که دارای حوضچه هستند با خارج کردن رسوبات از حوضچهها و مسیلهای فاقد حوضچه با پاکسازی کل مسیر لایروبی میشوند.مدیر امور شهری و روستایی قشم از شهروندان خواست از ریختن نخالهها و ضایعات ساختمانی، تنه خشک درختان و شاخهها و ظروف یکبار مصرف و دیگر زبالههای خانگی در داخل مسیلها و کانالها خودداری کنند تا ضایعات در داخل حوضچهها رسوب نکند و موجب گرفتگی جریان آب نشود.
…پیدا نکرد. بر همین مبنا، از یکسو اثرات انباشته سیاستهای سرکوب قیمتی، عقبماندگی قیمت خودرو از نرخ ارز، افزایش هزینه نهادههای تولید و سیگنالهای بودجهای تورمزا همچنان محرک افزایش قیمت را ارسال کرد.از سوی دیگر، رکود تقاضای موثر، محدودیت نقدینگی و نگرانی از مداخلات جدید سیاستگذار، مانع از شکلگیری یک موج افزایشی منسجم شد. این تضاد انتظارات، بازار را در وضعیت بیجهتی نگه داشت و باعث شد واکنشها محتاطانه باشد.قیمت خودروهای داخلیتارا اتوماتیک V4 نسبت به روز گذشته 57 میلیون تومان ارزان شد و روی شاخص یک میلیارد و 610 میلیون تومان ایستاد. از سوی دیگر، ریرا ریزش بهای 35 میلیون تومانی را پشت سر گذاشت تا با نرخ 2 میلیارد و 265 میلیون تومان مورد معامله قرار گیرد.ساینا GX دوگانهسوز رشد بهای 18 میلیون تومانی را پشت سر گذاشت و با نرخ معاملاتی 900 میلیون تومان در بازار آزاد عرضه شد. از طرف دیگر، اطلس G به زیر نرخ یک میلیارد تومان سقوط کرد و با تجربه کاهش نرخ 15 میلیون تومانی به شاخص معاملاتی 990 میلیون تومان رسید.قیمت خودروهای مونتاژیچانگان CS35 رشد بهای 90 میلیون تومانی را تجربه کرد تا با نرخ 2 میلیارد و 870 میلیون تومان خرید و فروش شود. از طرف…
…پالایشگاهها برای سرمایهگذاری در پروژههای کیفیسازی بوده است، در عمل این یارانه موجب افزایش سودآوری کوتاهمدت پالایشگاهها و کاهش انگیزه برای سرمایهگذاری بلندمدت شده است. وضعیت نشاندهنده تکرار الگوی ناکارآمدی در سیاستگذاری اقتصادی ایران است؛ الگویی که طی دهههای گذشته بارها مشاهده شده و همواره به اتلاف منابع ملی و کاهش کارایی منجر شده است. علاوه بر این، یارانه پنهان نفتی موجب انتقال بار مالی از تولیدکننده به مصرفکننده میشود. در حالی که پالایشگاهها از تخفیفهای کلان بهرهمند میشوند، مردم باید هزینههای آن را از طریق افزایش مالیات و قیمت انرژی پرداخت کنند. این وضعیت نه تنها عدالت اجتماعی را نقض میکند بلکه موجب افزایش فشار اقتصادی بر اقشار آسیبپذیر میشود.اما در بررسی آیندهنگری این موضوع، اصلاح یارانه پنهان نفتی میتواند آثار گستردهای بر اقتصاد ایران داشته باشد. نخست آنکه موجب کاهش کسری بودجه ساختاری و افزایش توان مالی دولت برای سرمایهگذاری در پروژههای توسعهای میشود. دوم آنکه موجب کاهش تورم و افزایش قدرت خرید مردم میشود.سوم آنکه موجب افزایش عدالت اجتماعی و کاهش شکاف طبقاتی میشود.چهارم آنکه موجب افزایش کارایی پالایشگاهها و ارتقای کیفیت فرآوردههای نفتی میشود. پنجم آنکه موجب افزایش توان رقابتی ایران در بازارهای بینالمللی و جذب سرمایهگذاری خارجی میشود. در نتیجه…
همانگونه که قابل پیشبینی بود و نگارنده در یادداشت پیشین در صبح ساحل نیز به آن اشاره کرده بود، دولت در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، افزایش حقوق کارمندان، بازنشستگان و سایر حقوقبگیران را ۲۰ درصد اعلام کرد؛ تصمیمی که با موجی از انتقادات اجتماعی همراه شد و حتی اعتراض صریح رئیس مجلس و جمعی از نمایندگان را نیز در پی داشت. این در حالی است که بر اساس قوانین بالادستی، از جمله قانون مدیریت خدمات کشوری، افزایش حقوق باید دستکم متناسب با نرخ واقعی تورم باشد. ماده ۱۲۵ این قانون صراحتاً بر همین اصل تأکید دارد. اما پرسش اساسی اینجاست: چگونه میتوان در شرایطی که تورم رسمی بیش از ۵۰ درصد اعلام شده و برآوردها از تورمی بالای ۷۰ درصد در سال آینده حکایت دارد، افزایش ۲۰ درصدی حقوق را عادلانه یا حتی قابل دفاع دانست؟ رئیسجمهور در دفاع از لایحه بودجه گفتهاند: «میگویند بودجه را اضافه کنید؛ از کجا بیاورم؟» پرسش دقیقاً همین است؛ از کجا باید آورد؟ کارمندان، کارگران و بازنشستگان سالهاست که از هزینههای واقعی زندگی عقب افتادهاند. شکاف میان دستمزد و معیشت هر سال عمیقتر شده و قدرت خرید حقوقبگیران بهشدت کاهش یافته است. با افزایش ۲۰ درصدی حقوق در شرایط تورم بالای ۵۰ درصد و…
…عدم بیان صریح واقعیتها، تنها بر مشکلات مردم خواهد افزود. متاسفانه نبود ماشینآلات عمرانی در صحنه از سحرگاه تا ظهر روز جمعه، عملا حضور میدانی فرماندار و ستاد بحران شهرستان را در آن بازه زمانی حیاتی بیاثر کرد. زمان در مدیریت بحران کلیدیترین عامل است و این ضعف، امکان کاهش خسارات را به شدت محدود کرد.نکته قابل تامل دیگر، عدم تخلیه پیشدستانه روستاهای در معرض خطر مانند مهرگی و عدم استقرار پیشدستانه ماشینآلات در کانونهای پیشبینی شده بحران در دهستان گونمردی است، با وجود اینکه روستای مهرگی سابقه سیل داشت و شرایط محیطی آن تغییر محسوسی نکرده بود نیاز بود این مهم صورت پذیرد. با وجود چند کانون بحران، تمرکز تیم مدیریتی در یک نقطه و ناتوانی در هماهنگی موثر با نیروهای حاضر در صحنه موجب سردرگمی، ازدحام وسایل نقلیه شخصی و کاهش بهرهوری عملیات شد. در ساعات اولیه، مدیریت اخبار و اطلاعات به طور موثر در دست ستاد بحران شهرستان نبود. همچنین تعامل ناکافی با بخش خصوصی محلی، دستگاهداران و دهیاریها برای بسیج سریع امکانات در همان دقایق اولیه، فرصتی ارزشمند را از دست داد. این ظرفیتهای بومی و دلسوز میتوانستند نقش تعیینکنندهای در کنترل اولیه سیلاب داشته باشند. عملکرد بخشدار مرکزی سیریک در پیشگیری، آمادهسازی و پاسخ…
