جدید به قدیم
تصور کنید سر سفره شام، همه اعضای خانواده دور هم نشستهاند، اما هرکس سرش در گوشی خود است؛ پدر در حال پاسخدادن به پیامهای کاری، مادر در اینستاگرام، فرزند نوجوان در حال چت با دوستان و کودک کوچکتر مشغول تماشای ویدئو. غذا سرد میشود، گفتوگوها نیمهکاره میماند و در نهایت، هرکس با احساس تنهایی از سر سفره بلند میشود؛ در حالی که ظاهراً «با هم» بودهاند. این صحنه، در گزارشهای مشاورهای و پژوهشهای خانوادگی، بسیار تکرار شده است. هدف این مقاله، کمک به خانوادهها برای شناخت تأثیر شبکههای اجتماعی بر روابطشان و یادگیری مهارت مدیریت آگاهانه و سالم این فضا در زندگی روزمره است.
قبلاً مردم میتوانستند باتریهای ماشین خود را به طور مؤثر تعویض کنند، اما اکنون بسته به سال ساخت مرسدس بنز، ممکن است بتوانید یا نتوانید این روش را خودتان انجام دهید.
بسیاری از رابطهها نه با یک دعوای بزرگ، نه با خیانت و نه با یک تصمیم ناگهانی، بلکه با چیزی بسیار سادهتر و در عین حال ویرانگر فرو میریزند: ناتوانی در حرف زدن. زوجهایی که سالها کنار هم زندگی کردهاند ناگهان متوجه میشوند دیگر نمیتوانند دربارهی آنچه واقعا درونشان میگذرد گفتگو کنند. مکالمهها به مسائل روزمره محدود میشود و هر تلاشی برای صحبت از احساس، نیاز یا رنج، یا به دعوا ختم میشود یا به سکوت. در چنین وضعیتی رابطه از درون تهی میشود، بی آنکه لزوما نشانهی بیرونی روشنی از بحران وجود داشته باشد. این فروپاشی گفتگوی عاطفی، اغلب به اشتباه به بیعلاقگی، سرد شدن یا تغییر آدمها نسبت داده میشود، در حالیکه ریشهی مسئله عمیقتر است. بسیاری از زوجها اساسا بلد نیستند چگونه بدون حمله، دفاع یا عقبنشینی دربارهی خودشان حرف بزنند. آنچه میان آنها جریان دارد، نه گفتگو، بلکه تقابل الگوهای دفاعی است. الگوهایی که سالها پیش، بسیار قبلتر از شکلگیری این رابطه، برای بقا آموخته شدهاند.
پیشبینیهای اقتصادی صندوق بینالمللی پول از نرخ رشد اقتصادهای بزرگ و نوظهور جهان تا سال ۲۰۲۶، صرفاً مجموعهای از اعداد و درصدها نیست، بلکه بازتابی از تحولات عمیق ساختاری در نظم اقتصادی جهان، تغییر کانونهای قدرت تولید و سرمایه، و پیامدهای مستقیم سیاستگذاریهای داخلی و خارجی کشورهاست. این پیشبینیها تصویری نسبتاً شفاف از مسیر آینده اقتصاد جهانی ارائه میدهد؛ مسیری که در آن، برخی کشورها با شتاب در حال صعود هستند و برخی دیگر، با وجود ظرفیتهای بالقوه، در مدار رشد پایین یا ایستایی گرفتار شدهاند. در این میان، جایگاه ایران در مقایسه با اقتصادهای منطقهای و جهانی، بیش از هر زمان دیگری نیازمند واکاوی تحلیلی و سیاستمحور است.
نشست سهجانبه اخیر تهران با حضور ایران، عربستان سعودی و چین را میتوان حلقهای تازه در زنجیرهای دانست که از پکن آغاز شد و پس از توقف در ریاض، اکنون وارد مرحلهای حساستر شده است؛ مرحلهای که در آن، روابط تهران و ریاض از یک آشتی سیاسی حداقلی فراتر رفته و نشانههایی از حرکت بهسوی نهادسازی و تعریف سازوکارهای نسبتاً پایدار منطقهای مشاهده میشود. با این حال، همزمان با این تحولات مثبت، واقعیتهای میدانی غرب آسیا، ماهیت رقابتی روابط ایران و عربستان، حضور بازیگران فعال منطقهای و فرامنطقهای و نیز شکنندگی موازنههای امنیتی، پرسشهایی جدی درباره میزان دوام و عمق این روند ایجاد کرده است؛ پرسشهایی که پاسخ به آنها، آینده محور تهران-ریاض-پکن و امکان شکلگیری یک نظم منطقهای نوظهور را بهطور مستقیم تحتتأثیر قرار میدهد. در گفتگو با مهرداد علیپور، کارشناس مسائل بینالملل به بررسی این موضوعات پرداختهایم.
یلدا در حافظهی جمعی ایرانیان، شبی برای ایستادن کنار هم بوده است شبی که تاریکی نه برای ترس، بلکه برای نزدیکتر شدن معنا مییافت. حافظخوانی، قصهگویی، سکوتهای مشترک و حضور فیزیکی دیگری، همگی عناصر آیینی بودند که یلدا را به تجربهای زیسته و انسانی بدل میکردند. اما در سالهای اخیر، این شب نمادین، آرام آرام از فضای خانه به فضای صفحه منتقل شده است از جمعهای واقعی به قابهای دیجیتال. یلدا دیگر فقط زیسته نمیشود، بلکه روایت میشود، ثبت میشود و در نهایت به نمایش درمیآید. آنچه اهمیت مییابد، نه خودِ لحظه، بلکه قابلیت انتشار آن است. در منطق شبکههای اجتماعی، آیینها به محتوای مصرفی بدل میشوند. سفرهها چیده میشوند تا دیده شوند، شادیها برجسته میشوند تا لایک بگیرند و غمها حذف میشوند تا تصویر خدشهدار نشود. در این میان، فشار نامرئی اما قدرتمندی شکل میگیرد: الزام به خوشبودن، به دورهمی داشتن و به نشاندادن آن. یلدا، بهجای آنکه فرصتی برای مکث و همدلی باشد، به آزمونی برای موفقیت عاطفی تبدیل میشود. اما همه در این روایت جایی ندارند. سالمندانی که سالهاست کسی به دیدنشان نمیآید، مجردهایی که در شبهای نمادین بیش از همیشه تنهایی خود را احساس میکنند، مهاجرانی که از خانه دور ماندهاند، یا افرادی که از چارچوب خانوادهی هنجاری حذف شدهاند، در این شب شلوغ، نامرئی میشوند. تصاویر پرزرق و برق یلدایی، برای بسیاری نه منبع شادی، بلکه آینهی فقداناند. در این مقاله میکوشیم نشان دهیم یلدا چگونه همزمان به صحنهی نمایش و میدان طرد تبدیل شده است جایی که فاصلهی میان تجربهی زیسته و روایت اینستاگرامی، بیش از هر شب دیگری آشکار میشود.
در روزگاری که توسعه بسیاری از استانها درگیر بروکراسی و کمبود منابع است، هرمزگان نمونهای روشن از تأثیرگذاری بخش خصوصی را پیش چشم دارد؛ نمونهای به نام اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی هرمزگان. نهادی که در سالهای اخیر نه تنها به وظایف اقتصادی خود وفادار مانده، بلکه پا را فراتر گذاشته و در نقش یک بازوی اجتماعی، آموزشی و عمرانی ظاهر شده است.
رئیس دبیرخانه شورای ملی سالمندان کشور، گفت: حدود 12 درصد جمعیت کشور هماکنون سالمند هستند، از سال 1410 وارد نقطه عطف جمعیتی میشویم، نقطهای که جمعیت سالمند و جمعیت جوان کشور با یکدیگر برابر میشوند.
از غروب که دستگاهها روشن میشوند تا حوالی سه بامداد، حق بدیهی نفس کشیدن و استراحت شبانه برای ساکنان و کسبه ورودی بندرعباس و اطراف مرکز حملونقل کامیونهای قدیمی شهر عملاً سلب شده است. بویی تند، خفهکننده و ماندگار که به گفته اهالی، خانهها، تالارهای عروسی، واحدهای صنفی و خوابگاه رانندگان کامیون را درگیر کرده و آرامش شبانه منطقه را بهطور کامل بر هم زده است. منشأ این آلودگی بوی شدید، فعالیت شبانه یک کارخانه پودر ماهی عنوان میشود، واحدی صنعتی که بدون استفاده از دستگاه تهویه یا سیستم کنترل آلودگی فعالیت میکند و با وجود اعتراضهای مکرر مردمی و وعدههای رسمی، همچنان به فعالیت بدون دستگاههای تصفیه هوا ادامه میدهد.
در سالهای آغازین نوجوانی، مغز وارد دورهای میشود که بسیاری از رفتارهای پراضطراب این سن را توضیح میدهد. آمیگدال مرکز پردازش تهدید و هیجان، در این دوران بسیار فعال و حساس است و محرکهایی که برای بزرگسالان بیخطرند، برای نوجوان میتوانند تهدید جدی تلقی شوند. این بیش فعالی آمیگدال بهویژه هنگام مواجهه با نگاه دیگران یا احتمال قضاوت شدن، شدت مییابد. نوجوان ممکن است هنگام ارائه در کلاس، ورود به جمعهای جدید یا حتی مکالمه ساده با همسالان، واکنش جنگگریز تجربه کند نه به دلیل ضعف شخصیتی، بلکه به دلیل معماری بیولوژیک مغز. این وضعیت، نخستین قدم شکلگیری اضطراب اجتماعی است اضطرابی که از بیرون شبیه خجالت ساده است اما در واقع به فرآیند پیچیدهای از محافظت هیجانی شباهت دارد. در این سن، نوجوان نهتنها نسبت به تهدید واقعی، بلکه نسبت به تصور تهدید واکنش نشان میدهد؛ همان تهدید خیالی که در نگاه همسالان میبیند. همین تجربه اولیه است که زمینه را برای اجتناب از موقعیتهای اجتماعی فراهم میکند، زیرا مغز نوجوان به او میگوید: "از جمع دور بمان تا امن بمانی."
مدارس هرمزگان چند روز بیشتر دایر میشوند
