جدید به قدیم
زمانی که صحبت از چشمانداز بازار نفت به میان میآید؛ قطعههای پازل بسیاری به ذهن میرسد که برای داشتن یک تحلیل واقعبینانه بایستی به تمامی آنها با یک وزندهی درست و معقول پرداخت که مواردی همچون تورم جهانی، سطح عرضه و تقاضا، بحبوحه تنشهای تجاری و درگیریهای ژئوپلیتیکی و سرعت رشد و گسترش هوش مصنوعی اصلیترین آنها هستند. در این گزارش سعی داریم تا حد امکان به مهمترین عوامل موثر بر قیمت نفت به عنوان یک کالای استراتژیک در دنیا بپردازیم و بررسی کنیم که در سال آینده قیمت نفت صعودی خواهد بود یا نزولی؟ و در هرکدام از سناریوهای محتمل چه قیمتهایی منطقی به نظر میرسد. ناگفته نماند که با توجه به اعلام نرخ سوم بنزین در ایران و همچنین احتمال افزایش قیمتهای پلکانی آن به صورت فصلی و همچنین نفتمحور بودن اقتصاد کشور، تحلیل بازار نفت اهمیت به سزایی دارد و بیراه نیست اگر بگوییم؛ قیمت جهانی آن به نوعی با معیشت و سطح رفاه در جامعه گره خورده است.
اخیرا «فایننشال تایمز» در مورد آخرین وضعیت پروژه نئوم عربستان سعودی نوشت: پروژه نئوم و شهر «لاین» که محمد بنسلمان، ولیعهد عربستان، آن را نماد آینده بدون نفت و شهری فراانسانی معرفی کرده بود، با مشکلات بنیادی روبهرو شده است. طراحیهای اولیه شامل یک بندر پنهان، استادیوم معلق در ارتفاع ۳۵۰ متری و ساختمانهای وارونه بود؛ اما حتی مهندسان هشدار داده بودند که قوانین فیزیک این سازهها را غیرممکن میکند. این نشریه میافزاید: «امروز، پس از صرف دستکم ۵۰ میلیارد دلار، بیابان نئوم پر از چاله و پایههای نیمهکاره است. از میان پروژههای فرعی، تنها پیست اسکی کوهستانی «تروجِنا» با سرعت پیش میرود. مقامهای نئوم میگویند لاین هنوز اولویت استراتژیک است، اما در واقع پروژه به گفته کارکنان سابقش به جایی رسیده که فقط باید راهی برای عقبنشینی آرام ولیعهد پیدا کرد؛ رؤیایی که در نهایت قربانی قوانین فیزیک، اقتصاد و خودکامگی شد. »
پس از اصلاح اخیر بازار، به نظر میرسد وارد یک رشد آرام و معقول در بازار هستیم.
قیمت نفت در معاملات روز جمعه بازار جهانی، با افزایش انتظارات برای کاهش نرخ بهره آمریکا و همچنین عدم قطعیت ژئوپلیتیکی که میتواند عرضه روسیه و ونزوئلا را محدود کند، حدود یک درصد افزایش یافت و به بالاترین حد خود در دو هفته گذشته رسید.
دیر زمانی نیست که کشورهای شبه جزیرهی عربستان اقتصاد خود را از صید ماهی و مروارید (عمدتا قطر و بحرین) همینطور گردشگری زیارتی به ویژه در عربستان سعودی به اقتصاد نفتی تبدیل کردهاند، اما اکنون در حال گذار به اقتصادی متنوعتر و مدرنتر هستند. این شش کشور یعنی عربستان، امارات، قطر، کویت، عمان و بحرین که روزگاری اقتصادهایی کوچک و سنتی داشتند به مدد درآمدهای هنگفت نفتی در کنار حکمرانی توسعه محور با وجود فقدان «دموکراسی» میخواهند شبه جزیرهی عربی را به یکی از کانونهای جدید توسعه در سطح جهانی تبدیل کنند.
به لحاظ مفهومی در طول تاریخ، نوع نگرش به نقش دولت و ضرورت وجود دولت، بارها دستخوش تغییر و بازنگری قرار گرفته است؛ این تغییر نگرش ها باعث تغییر در وظایف و مسئولیت های محول شده به دولت و بنابراین تغییر در اندازه و مخارج دولت می گردد. در بستر این نگرش ها، عواملی وجود دارد که میتواند تغییر اندازه و رشد دولت را در طی زمان و در میان کشورهای مختلف توضیح دهد. از جمله این عوامل می توان به درآمد سرانه، درجه شهرنشینی، متغیرهای جمعیتی، قیمت نسبی و توزیع درآمد اشاره کرد.
در شرایط خاص منطقه که حوادث اخیر ایران به گونهای اجتنابناپذیر بر آن تأثیر گذاشته و در اوضاعی که حیات و ممات برجام ـ این مهمترین اقدام مشترک امنیتی ایران با کشورهای اروپایی و آمریکا ـ با اما و اگرهای جدی روبرو شده است،خبر از سر گیری روابط سیاسی ایران و عربستان پس از یک سال مذاکرات نه چندان آشکار و با نقشآفرینی و راهبری موثر چین، رسانهها و افکار عمومی منطقه و جهان را غافلگیر کرد وتحت تأثیر قرار داد.
گندم به عنوان محصولی استراتژیک اگر نگوییم مهمترین، بیشک یکی از مهمترین اقلام در سبد غذایی خانوار ایرانیست و نقشی حیاتی در امنیت غذایی کشور ایفا میکند. چند روز پیش بود که قیمت خرید تضمینی این محصول توسط وزیر جهاد کشاورزی، جواد ساداتینژاد اعلام شد
جهش تولید از دیدگاه “کمی” به معنای چندین برابر شدن نرخ رشد اقتصادی- فرهنگی و از دیدگاه “کیفی”، به معنای رقابت پذیری جهانی و برند شدن کالاها و خدمات کشور است.
