جدید به قدیم
…خشم و حتی خشونت، به تدریج جای گفتوگو و اعتماد را میگیرد. بنابراین، پیش از هر سخنی از اصلاح، اعتراض یا اقتدار، باید این پرسش بنیادین را دوباره زنده کنیم که در شرایط کنونی، وظیفه اخلاقی هر یک از ما - در هر نقش و جایگاهی - دقیقاً چیست؟ برای نزدیک شدن به پاسخی شفاف، بهتر است این وظایف را در سه سطح حکمرانان، نخبگان و مردم تبیین کنیم.حکمرانان در میدان بحران، بیش از هر زمان دیگری نیازمند منطقی جدید برای اداره کشور هستند. ایران امروز در وضعیتی قرار دارد که با منطق حکمرانی سابق قابل فهم و مدیریت نیست. انباشت و همزمانی ابرچالشهای داخلی و خارجی، اقتضائات حکمرانی را دگرگون کرده، اما منطق تصمیمگیری همچنان در همان میدانهای پیشین هویتی، تکنوکراسی و بروکراسی متوقف مانده است. سرعت تحولات در سطح ملی و جهانی به شدت افزایش یافته و شاخص زمان در تصمیمگیری فشرده شده است. در آستانه یک گذار سرنوشتساز در نظم بینالمللی، خطاهای کوچک پیامدهای بزرگ مییابند و تعللهای کوتاه به خسارتهای بلندمدت تبدیل میشوند. اقتضای شرایط امروز، گذار آگاهانه و شجاعانه به «میدان مدیریت بحران» در حکمرانی است. میدانی که نه جایگزین هویت و تخصص، بلکه بازآراینده نسبت آنها با زمان، مسئولیت و تصمیم است. در این میدان…
…نام و یک مدل تجاری بیرحمانه وارد فاز جدیدی شده است.یکی از اپراتورهای بزرگ کشور از طریق شرکتهای زیرمجموعه خود، فروش رسمی سیمکارتهایی با اینترنت بدون فیلتر و آیپی بینالمللی را آغاز کرده است؛ سیمکارتهایی با هزینه ورود بالای ۲ میلیون تومان که نشان میدهد فیلترینگ در ایران دیگر یک دغدغه امنیتی نیست، بلکه به یک «بیزینسمدل» بسیار سودآور برای فروش پهنای باند تبدیل شده است.این روزها در گروههای تلگرامی مرتبط با دفاتر پیشخوان دولت و امور مشترکین و یا فروش سیمکارتها، تبلیغاتی برای فروش محصولی به نام «سرویس اینترنت پرو» دست به دست میشود. بررسی اسناد، کاتالوگهای ارائه شده و پیگیریهای ما نشان میدهد این سرویس توسط شرکتی از زیرمجموعههای یکی از اپراتورهای کشور مدیریت میشود و در ظاهر بهعنوان یک راهکار سازمانی برای کسبوکارها (B2B) جهت دور زدن تحریمها و دسترسی به اینترنت آزاد معرفی شده است. اما واقعیتِ کف بازار، داستان دیگری را روایت میکند.بر اساس فایل ارائهای که به دست ما رسیده، این محصول تحت عنوان شیکِ «سرویس اینترنت پرو؛ راهکار اتصال پایدار کسبوکار» معرفی شده است. در صفحه دوم این کاتالوگ، صراحتاً به کلیدواژه «بهرهمندی از سرویس تحریمشکن» اشاره شده است؛ عبارتی قانونی برای تطهیر مفهوم دور زدن فیلترینگ! طبق این کاتالوگ…
قیمت پوشک ۲۰۰ درصد گران شد.خبری کوتاه اما هشدار دهنده و تأمل برانگیز این فقط یک عدد نیست. نشانهای است از فشاری که بیوقفه بر شانههای خانوادههای ایرانی سنگینی میکند. وقتی کالایی به این درجه از ضرورت که مستقیماً با سلامت و آرامش نوزادان در ارتباط است چنین جهشی را تجربه میکند، دیگر سخن گفتن از «گرانی» کافی نیست.ما با بحرانی معیشتی روبهرو هستیم که ریشههای عمیقتری از یک نوسان مقطعی دارد. سالهاست که اقتصاد خانوار ایرانی زیر بار تورم مزمن، کاهش قدرت خرید، نااطمینانی نسبت به آینده شغلی و بیثباتی بازارها خم شده است. هزینهی مسکن، درمان، آموزش و حتی ابتداییترین مایحتاج زندگی، چنان شتابان افزایش یافته که بسیاری از خانوادهها ناچارند میان نیازهای اولیه خود دست به انتخاب بزنند. در چنین شرایطی، آیا میتوان تنها با شعار و تبلیغ، از مردم خواست که به فرزندآوری روی بیاورند؟ کشور به سمت سالمندی جمعیت حرکت میکند.این واقعیتی انکارناپذیر است. سیاستگذاران نیز بارها درباره خطرات کاهش نرخ باروری هشدار دادهاند. اما پرسش اساسی این است: آیا میتوان مسئلهای به این پیچیدگی را جدا از بستر اقتصادی و اجتماعی آن بررسی کرد؟ فرزندآوری، پیش از آنکه یک تکلیف تبلیغاتی باشد، تصمیمی عمیقاً وابسته به امنیت روانی و ثبات اقتصادی…
…بازار بود. در حال حاضر در برخی کالاها مانند ذرت، به دلیل وفور موجودی، رقابت بر سر کاهش قیمت شکل گرفته و عرضه حتی پایینتر از نرخ ارشادی انجام میشود؛ اما در مورد سویا و جو به دلیل محدودیت نسبی، ممکن است قیمتها بالاتر باشد. با این حال از زمان تعیین نرخ جدید نیز قیمت ارز مجددا افزایش یافته و در صورت بازبینی، نرخها باید بالاتر تعیین شوند.جعفری مبنای قانونی این اقدام را بند ۳ ماده ۴۸ برنامه هفتم توسعه عنوان کرد و گفت: طبق این بند، برای کالاهایی که یارانه ارزی یا ریالی دریافت نمیکنند، نرخگذاری توسط دولت ممنوع است. بنابراین تشکلها برای هدایت بازار و جلوگیری از بینظمی، نرخ ارشادی اعلام میکنند. در تعیین این ارقام نیز با دستگاههای مرتبط مشورت شده تا اعداد غیرمنطقی نباشد و حتی پایینتر از نرخهای واقعی تعیین شده است.وی درباره تاثیر افزایش قیمت نهادهها بر تولیدکنندگان تصریح کرد: قطعا این افزایش نرخ بر تولیدکنندگان اثرگذار است. طبق برآوردها، سرمایه در گردش و نقدینگی مورد نیاز تولید حدود ۴۵۰ درصد افزایش یافته و این موضوع قابل انکار نیست. لازم است روشهای حمایتی جایگزین برای جبران این هزینهها در اختیار توزیعکنندگان دام و طیور و بهرهبرداران قرار گیرد. البته اطلاع دارم…
…دبیر انجمن واردکنندگان فرآوردههای خام دامی، جزئیات عرضه گوشت با قیمت ۸۰۰ هزار تومان را اعلام کرد و کاهش قیمت گوشت قرمز را نتیجه افزایش عرضه دانست. به گفته وی، قیمت کنونی هر کیلو گوشت برزیلی کمتر از یک میلیون تومان، گوشت هندی ۸۰۰ تا ۸۵۰ هزار تومان و گوشت منجمد کمتر از ۹۰۰ هزار تومان است.سالمی افزود، بنابر آمار ماهانه ۱۵ تا ۲۰ هزار تن کسری گوشت در کشور وجود دارد که باید از طریق واردات جبران شود. وی اشاره کرد که در دی ماه ۱۱ هزار تن و در بهمن ۱۳ هزار تن گوشت وارد کشور شده است و این افزایش عرضه منجر به کاهش قیمتها شد.دبیر انجمن واردکنندگان فرآوردههای خام دامی تأکید کرد که واردات گوشت قرمز در اسفندماه نیز ادامه خواهد یافت تا بازار به تعادل برسد و افزایش ناگهانی قیمت رخ ندهد. وی همچنین یادآور شد که از ابتدای سال ۸۵ هزار تن گوشت وارد کشور شده و پیشبینی میشود این رقم تا پایان سال به ۱۰۰ هزار تن برسد.سالمی در مورد آینده بازار نیز گفت که در ماه مبارک رمضان به دلیل کاهش تقاضا، به ویژه در ۲۰ روز نخست، انتظار نوسان شدید قیمتها نیست و بازار مطابق برنامه ریزی پیش…
…زندگی را تخریب میکند. شهلا کاظمیپور، جامعهشناس، در این زمینه معتقد است مهریه در شرایط امروز کارکرد خود را از دست داده و صرفا به بحرانی برای به زندان افتادن جوانان تبدیل شده است. این نگاه معاملهگرایانه، عشق را به حاشیه رانده و پیوند زناشویی را از ابتدا با بدهی و طلب تعریف میکند.خط مقدم جنگ اقتصادی در ازدواجگرانی مسکن به مهمترین سد راه تشکیل خانواده تبدیل شده است. بر اساس آمارهای رسمی تورم بخش مسکن در یک سال منتهی به آبان ۱۴۰۴ به ۳۶.۱ درصد رسیده و تورم خدمات نگهداری و تعمیرات که برای مستاجران حیاتی است، ۴۵.۴ درصد بوده است. این ارقام برای جوانی که به دنبال استقلال اقتصادی است، معنایی جز عقباندازی دائمی از رویای خانهدار شدن ندارد. از سوی دیگر، جهیزیه نیز از یک سرمایه اولیه به یک شاخص نمایشی برای طبقه اجتماعی تبدیل شده است. تقاضا برای جهیزیههای لاکچری و اقلام غیرضرور، نه از سر نیاز، که ناشی از چشم و همچشمی و فشار هنجارهای اجتماعی است. در گذشته، خانوادهها با پیکان همسایه عروس را به خانهای میبردند که چه بسا چند سال در آن میماندند، اما امروز فقدان مسکن مستقل و ناتوانی در تامین جهیزیهای همتراز با توقعات اجتماعی، باعث به…
…هویت اولیه این شرکت را شکل داد. اما عملکرد موفق در سالهای نخست فعالیت، زمینهساز توسعه سیاستهای اقتصادی و گسترش دامنه خدمات شد. امروز بیمه دی نهتنها جامعه هدف اولیه خود را پوشش میدهد، بلکه طیف گستردهای از بیمهگذاران حقیقی و حقوقی، از جمله صنایع بزرگ کشور، شرکتهای اقتصادی و سازمانهای مختلف را تحت پوشش دارد. بر اساس آمار اعلامشده، شرکت بیمه دی در سال جاری تاکنون 62 همت فروش داشته است؛ رقمی که نشاندهنده رشد قابل توجه پرتفوی و اعتماد بازار به عملکرد این مجموعه است. بیمه دی همچنین در میان شرکتهای بیمهای حاضر در بورس، از منظر شفافیت مالی و شاخصهای عملکردی جایگاه نخست را به خود اختصاص داده و در فهرست 100 شرکت بزرگ اقتصادی کشور نیز رتبه 40 را کسب کرده است؛ جایگاهی که آن را به برترین شرکت بیمهای حاضر در این فهرست تبدیل میکند. در استان هرمزگان نیز عملکرد این شرکت قابل توجه است. به گفته پرویز رضایی، مدیر بیمه دی استان، در حال حاضر حدود 306 هزار نفر از جمعیت تقریبی یک میلیون و 600 هزار نفری استان تحت پوشش خدمات این شرکت قرار دارند. این رقم سهم قابل توجهی از بازار بیمه استان را نشان میدهد. شبکه خدمترسانی بیمه دی در هرمزگان…
استقلال اقتصادی و سراب بزرگسالیگذار به بزرگسالی در جوامع پیشاصنعتی و حتی اوایل مدرنیته، مسیری مبتنی بر توالی مشخصی از رویدادها بود: پایان تحصیل، ورود به بازار کار، ازدواج و تشکیل خانواده. اما این الگوی سنتی در مواجهه با دگرگونیهای ساختاری اقتصاد جهانی، فروپاشیده است. امروزه، جوانان در وضعیت انتظار گرفتار آمدهاند. مفهومی که نخستین بار در مطالعات مربوط به جوانان در خاورمیانه و شمال آفریقا صورتبندی شد و به شرایطی اشاره دارد که در آن دستیابی به استقلال اقتصادی و به تبع آن، تکوین هویت بزرگسالی، به تاخیری نامعین دچار میشود. این وضعیت به اقلیمی دائمی تبدیل شده که زیستجهان جوانان را شکل میدهد. داده های پژوهشی در بریتانیا نشان میدهد که ۱۱.۶ درصد از جوانان ۱۸ ساله در زمره کسانی قرار دارند که نه در تحصیلاند نه در کار و نه در حال آموزشدیدگی . اما آنچه این آمار خشک را به تراژدی انسانی پیوند میزند نه صرفا بیکاری، که ناامیدی از آینده و فقدان چشماندازی روشن است. از عینیت محرومیت تا ذهنیت افسردگیپیوند میان شرایط عینی محرومیت و پیامدهای ذهنی اختلالات خلقی، از مسیر سازوکارهای روانی-اجتماعی مشخصی عبور میکند. یکی از مهمترین این سازوکارها، مفهوم پایگاه اجتماعی ذهنی است. پژوهشی جدید در ایران نشان میدهد…
…انجام میدهند. کمیت جای خود را به کیفیت داده است. این تحول صرفاً احساسی نیست؛ ریشه در ساختار اقتصادی دارد. افزایش امید به زندگی، گسترش آموزش عالی، رقابت فشرده در بازار کار و نااطمینانی نسبت به آینده شغلی، همگی خانواده را به سمت سرمایهگذاری فشردهتر در هر فرزند سوق دادهاند. رابطه والد-فرزند از منطق «بقا» به منطق «تحقق» تغییر یافته است. کودک دیگر تضمین نان شب نیست، تضمین معناست و در اقتصادی که فرصت کمیاب و موفقیت قابل سنجش است، این معنا نیز باید مدیریت شود. در نتیجه، والدگری از یک رابطه طبیعی، به پروژهای با بودجه، برنامه و انتظار بازده تبدیل شده است. شاید پرسش اصلی این باشد: وقتی کودکی به پروژه سرمایهگذاری بدل میشود، چه بر سر خودِ کودکی میآید؟خصوصیسازی موفقیت و شکست اقتصاد مدرن تمایل دارد مسئولیت را فردی کند. به والدین گفته میشود تقریباً هر نتیجهای در زندگی فرزندشان-از موفقیت تحصیلی تا مهارتهای اجتماعی-بازتاب انتخابهای آنهاست. در عین حال، نسخه «درست» دائماً تغییر میکند. یک روز تأکید بر آموزش زودهنگام است، روز دیگر بر پرورش خلاقیت آزاد. این ترکیبِ مسئولیت مطلق و راهنمای متغیر، اضطراب میسازد. والدین خود را پاسخگوی نتایجی میدانند که بهشدت تحت تأثیر ساختارهای بزرگتری چون کیفیت نظام آموزشی،…
…اندازه محصول میرود. نتیجه آن است که مصرفکننده ظاهراً کالایی ارزانتر میخرد، اما در واقع ارزش کمتری دریافت میکند. در این حالت، گرانی پنهان جای گرانی آشکار را میگیرد.از سوی دیگر، اگر تولید کاهش یابد، کمبود شکل میگیرد. صفهای طولانی، سهمیهبندی غیررسمی یا تمام شدن زودهنگام محصول، نشانههای همین وضعیتاند. در این حالت، هزینه زمانی و روانی به مصرفکننده تحمیل میشود؛ هزینهای که در برچسب قیمت دیده نمیشود اما واقعی است. اختلاف میان قیمت مصوب و قیمت مورد انتظار بازار نیز میتواند به شکلگیری معاملات غیررسمی منجر شود. وقتی مردم حاضرند برای دسترسی آسانتر یا کیفیت بهتر مبلغ بیشتری بپردازند، انگیزه دور زدن مقررات افزایش مییابد. این روند نهتنها شفافیت را کاهش میدهد، بلکه بیاعتمادی را در فضای اقتصادی تقویت میکند.نکته مهم دیگر، فشار نامتوازن بر کسبوکارهای کوچک است. واحدهای بزرگتر شاید بتوانند با مقیاس تولید بالا بخشی از هزینهها را مدیریت کنند، اما قنادیهای کوچک که با حاشیه سود محدود فعالیت میکنند، آسیبپذیرترند. قیمتگذاری دستوری میتواند بقای این واحدها را تهدید کند و در نهایت به کاهش رقابت در بازار بینجامد.در این میان، نباید فراموش کرد که گرانی زولبیا و بامیه، معلول تورم عمومی و افزایش هزینههای تولید است. اگر هدف حمایت از مصرفکننده است، سیاستهای…
