جدید به قدیم
…دهنده و تأمل برانگیز این فقط یک عدد نیست. نشانهای است از فشاری که بیوقفه بر شانههای خانوادههای ایرانی سنگینی میکند. وقتی کالایی به این درجه از ضرورت که مستقیماً با سلامت و آرامش نوزادان در ارتباط است چنین جهشی را تجربه میکند، دیگر سخن گفتن از «گرانی» کافی نیست.ما با بحرانی معیشتی روبهرو هستیم که ریشههای عمیقتری از یک نوسان مقطعی دارد. سالهاست که اقتصاد خانوار ایرانی زیر بار تورم مزمن، کاهش قدرت خرید، نااطمینانی نسبت به آینده شغلی و بیثباتی بازارها خم شده است. هزینهی مسکن، درمان، آموزش و حتی ابتداییترین مایحتاج زندگی، چنان شتابان افزایش یافته که بسیاری از خانوادهها ناچارند میان نیازهای اولیه خود دست به انتخاب بزنند. در چنین شرایطی، آیا میتوان تنها با شعار و تبلیغ، از مردم خواست که به فرزندآوری روی بیاورند؟ کشور به سمت سالمندی جمعیت حرکت میکند.این واقعیتی انکارناپذیر است. سیاستگذاران نیز بارها درباره خطرات کاهش نرخ باروری هشدار دادهاند. اما پرسش اساسی این است: آیا میتوان مسئلهای به این پیچیدگی را جدا از بستر اقتصادی و اجتماعی آن بررسی کرد؟ فرزندآوری، پیش از آنکه یک تکلیف تبلیغاتی باشد، تصمیمی عمیقاً وابسته به امنیت روانی و ثبات اقتصادی خانوادههاست. وقتی با جوانانی که هنوز ازدواج نکردهاند صحبت میکنیم…
…افزایش هزینههای نظامی در کوتاهمدت ممکن است اشتغالزا باشد، اما در بلندمدت اگر به قیمت کاهش سرمایهگذاری در آموزش، بهداشت و زیرساخت تمام شود، توسعه پایدار را مختل میکند.در بسیاری از کشورها، رشد تنشهای منطقهای باعث شده اولویتهای بودجهای تغییر کند. هزینههای دفاعی افزایش یافته و پروژههای عمرانی یا اجتماعی با تأخیر مواجه شدهاند. این تغییر جهت، اگر طولانی شود، شکاف توسعهای را عمیقتر میکند.برای اقتصادی مانند ایران که با چالشهایی نظیر تورم، بیکاری جوانان و محدودیت منابع ارزی روبهروست، هرگونه فشار مضاعف بر بودجه میتواند معادلات اقتصادی را پیچیدهتر کند. روانشناسی بازار؛ نقش رسانه و شایعهدر عصر شبکههای اجتماعی، سرعت انتشار خبر و حتی شایعه، بسیار بالاست. یک خبر تأییدنشده درباره احتمال درگیری میتواند در عرض چند ساعت، بازار ارز و بورس را ملتهب کند. این مسئله نشان میدهد که در اقتصاد امروز، «ادراک تهدید» گاهی به اندازه خود تهدید اهمیت دارد.مدیریت انتظارات، یکی از مهمترین وظایف سیاستگذاران اقتصادی در دوران تنش است. شفافیت، اطلاعرسانی دقیق و پرهیز از اظهارات هیجانی میتواند از تشدید التهاب جلوگیری کند. در مقابل، ابهام و تناقض در مواضع رسمی، نااطمینانی را افزایش میدهد. تجارت خارجی زیر فشارتهدید نظامی میتواند مسیرهای تجاری را مختل کند. افزایش هزینه بیمه حملونقل دریایی…
…و اینستاگرام نان میخورند. اینها کارمند دولت نیستند، بودجه عمومی ندارند و پشتشان به هیچ نهاد قدرتمندی گرم نیست. با یک دوربین ساده یا حتی تلفن همراه، آموزش میدهند، سرگرمی تولید میکنند، تحلیل میکنند و درآمد ارزی به کشور میآورند. در اقتصادی که فرصت شغلی محدود است، این فضا یکی از معدود روزنههای تنفس نسل جوان است. الزام به دریافت مجوز از نهادی که معیارهایش شفاف نیست و فرآیندهایش میتواند طولانی و سلیقهای باشد، دقیقاً همان روزنه را نشانه گرفته است. هر تأخیر در صدور مجوز، هر برداشت گسترده از «امنیت روانی» یا «صوت و تصویر فراگیر»، میتواند به تعطیلی یک کانال و بیکار شدن چند نفر منجر شود. آیا در شرایط فعلی اقتصاد کشور، بستن مسیر کسبوکارهای دیجیتال تصمیمی عاقلانه است؟ اگر نگرانی، تخلف یا انتشار محتوای مجرمانه است، قانون برای برخورد پسینی وجود دارد. میتوان با متخلف برخورد کرد، بیآنکه همه را پیشاپیش زیر تیغ مجوز برد. اصل تناسب میگوید محدودیت باید حداقلی، ضروری و مشخص باشد. تبدیل کل محتوای فضای مجازی به حوزهای نیازمند اجازهنامه، نه حداقلی است و نه قابل اجرا. واقعیت تلختر این است که چنین تصمیمهایی نه محتوای منتشرشده در اینترنت را «ساماندهی» میکند و نه امنیت را افزایش میدهد؛ تنها نتیجهاش تشدید…
…رویکرد پیام مهمی برای افکار عمومی داخلی نیز دارد. ملت ایران طی دهههای گذشته هزینههای سنگینی برای حفظ استقلال خود پرداخت کرده و طبیعی است که انتظار داشته باشد سیاست خارجی کشور نیز بر همین مبنا پیش رود. مذاکرهای که از موضع قدرت انجام شود، میتواند امید اجتماعی به تحقق منافع ملی را افزایش دهد و اعتماد عمومی را تقویت کند؛ اما گفتوگویی که از موضع ضعف صورت گیرد، ممکن است به تضعیف سرمایه اجتماعی بینجامد. از همین رو، تأکید بر عزت ملی در کنار تعامل بینالمللی، در واقع پاسخی به همین مطالبه عمومی است.در سطح منطقهای نیز این سیاست میتواند پیامدهای مهمی داشته باشد. بسیاری از کشورهای منطقه با دقت روند مذاکرات ایران را دنبال میکنند، زیرا نتیجه آن میتواند بر موازنه قدرت و امنیت جمعی اثر بگذارد. اگر ایران بتواند نشان دهد که میتوان همزمان با حفظ استقلال و اقتدار، در گفتوگوهای بینالمللی نیز نقشآفرین بود، این الگو میتواند برای سایر کشورهایی که به دنبال حفظ حاکمیت ملی خود هستند، الهامبخش باشد.در نهایت، آنچه از رهنمودهای رهبر معظم انقلاب درباره اصول مذاکره برمیآید، ترکیبی از واقعبینی سیاسی و پایبندی به آرمانهای انقلاب اسلامی است. در این نگاه، نه تعامل با جهان نفی میشود و…
…در مواجهه با دگرگونیهای ساختاری اقتصاد جهانی، فروپاشیده است. امروزه، جوانان در وضعیت انتظار گرفتار آمدهاند. مفهومی که نخستین بار در مطالعات مربوط به جوانان در خاورمیانه و شمال آفریقا صورتبندی شد و به شرایطی اشاره دارد که در آن دستیابی به استقلال اقتصادی و به تبع آن، تکوین هویت بزرگسالی، به تاخیری نامعین دچار میشود. این وضعیت به اقلیمی دائمی تبدیل شده که زیستجهان جوانان را شکل میدهد. داده های پژوهشی در بریتانیا نشان میدهد که ۱۱.۶ درصد از جوانان ۱۸ ساله در زمره کسانی قرار دارند که نه در تحصیلاند نه در کار و نه در حال آموزشدیدگی . اما آنچه این آمار خشک را به تراژدی انسانی پیوند میزند نه صرفا بیکاری، که ناامیدی از آینده و فقدان چشماندازی روشن است. از عینیت محرومیت تا ذهنیت افسردگیپیوند میان شرایط عینی محرومیت و پیامدهای ذهنی اختلالات خلقی، از مسیر سازوکارهای روانی-اجتماعی مشخصی عبور میکند. یکی از مهمترین این سازوکارها، مفهوم پایگاه اجتماعی ذهنی است. پژوهشی جدید در ایران نشان میدهد که اثر پایگاه اجتماعی عینی شامل تحصیلات، شغل و ثروت بر اختلالات روانی، تا حد بسیار بالایی در مورد ثروت تا ۷۸.۹ درصد توسط پایگاه اجتماعی ذهنی واسطهگری میشود. به بیان دیگر آنچه مستقیما به افسردگی…
…ظاهراً کالایی ارزانتر میخرد، اما در واقع ارزش کمتری دریافت میکند. در این حالت، گرانی پنهان جای گرانی آشکار را میگیرد.از سوی دیگر، اگر تولید کاهش یابد، کمبود شکل میگیرد. صفهای طولانی، سهمیهبندی غیررسمی یا تمام شدن زودهنگام محصول، نشانههای همین وضعیتاند. در این حالت، هزینه زمانی و روانی به مصرفکننده تحمیل میشود؛ هزینهای که در برچسب قیمت دیده نمیشود اما واقعی است. اختلاف میان قیمت مصوب و قیمت مورد انتظار بازار نیز میتواند به شکلگیری معاملات غیررسمی منجر شود. وقتی مردم حاضرند برای دسترسی آسانتر یا کیفیت بهتر مبلغ بیشتری بپردازند، انگیزه دور زدن مقررات افزایش مییابد. این روند نهتنها شفافیت را کاهش میدهد، بلکه بیاعتمادی را در فضای اقتصادی تقویت میکند.نکته مهم دیگر، فشار نامتوازن بر کسبوکارهای کوچک است. واحدهای بزرگتر شاید بتوانند با مقیاس تولید بالا بخشی از هزینهها را مدیریت کنند، اما قنادیهای کوچک که با حاشیه سود محدود فعالیت میکنند، آسیبپذیرترند. قیمتگذاری دستوری میتواند بقای این واحدها را تهدید کند و در نهایت به کاهش رقابت در بازار بینجامد.در این میان، نباید فراموش کرد که گرانی زولبیا و بامیه، معلول تورم عمومی و افزایش هزینههای تولید است. اگر هدف حمایت از مصرفکننده است، سیاستهای مؤثرتر میتواند بر کاهش هزینه نهادهها، ثباتبخشی به…
…در مورد ترامپ، این شیوه بیان با سبک شخصیتی و سیاسی او نیز همخوان است. او در بسیاری از موارد، سیاست خارجی را به مثابه یک معامله بزرگ میبیند جایی که حفظ اهرم فشار تا لحظه آخر اهمیت دارد. جمله «خواهیم دید چه خواهد شد» دقیقاً چنین اهرمی است. این جمله میتواند همزمان تهدید باشد و دعوت به مذاکره؛ هم نشانه آمادگی برای تشدید تنش و هم علامت باز بودن مسیر توافق و دوگانگی ذاتی آن، امکان مانور را افزایش میدهد. اما مخاطب چنین جملهای فقط ایران نیست. در سیاست بینالملل، هر پیام چندلایه است. متحدان منطقهای آمریکا، از جمله اسرائیل و کشورهای عربی خلیج فارس این جمله را به مثابه نشانهای از جدیت واشنگتن در مهار ایران میخوانند. در داخل آمریکا، پایگاه سیاسی ترامپ آن را نشانه قاطعیت میداند، در حالی که مخالفانش نمیتوانند او را به اعلام جنگ متهم کنند. حتی اروپا نیز این پیام را به عنوان علامتی از ادامه سیاست فشار اما بدون بستن کامل درهای دیپلماسی تفسیر میکند. بنابراین یک جمله کوتاه همزمان چند صحنه را پوشش میدهد. از منظر نظریه بازدارندگی، ابهام میتواند کارآمدتر از شفافیت باشد. بازدارندگی زمانی مؤثر است که طرف مقابل از پیامدهای اقدام خود بیم داشته باشد. اگر خطوط قرمز…
…وزارت کار هم هیچ بکآپی از پروندههای مردم نداشته استیکی از کارمندان اداره کار حین جابهجا کردن پروندههای کاغذی جدید توضیح میدهد: «به ما گفته شده به دنبال یک اختلاف بین پیمانکار سایت قبلی و وزارت کار بر سر مسائل مالی، مدیران سایت اطلاعات را برداشته و رفتهاند. وزارت کار هم هیچ بکآپی از پروندههای مردم نداشته است.»سامانه جامع وزارت کار چیست؟سامانه «جامع وزارت کار» زیرمجموعه وزارت کار است و کارگران در آن به طور مجازی، شکایت خود را ثبت یا درخواست بیمه بیکاری میکردند.از بیستم دیماه هر کارگری که برای شکایت و بیمه بیکاری به ادارات کار مراجعه میکرد با این واکنش مواجه میشد: «سیستم قطع است» یا «سامانه اختلال دارد». در بحبوحه قطعی اینترنت تصور همه این بود که این هم مثل همه اختلالها به خاموشی دیجیتال دی و بهمن مربوط میشود، اما ماجرا فراتر از این حرفها بود.مسئول اطلاعات مردم وزارت کار بوده استمریم زندهدل، متخصص در دعاوی کار، تأمین اجتماعی و دیوان عدالت اداری میگوید: «من به ادارات کار مختلفی مراجعه کردم و دو روایت شنیدهام: یکی این که سامانه هک شده که این خیلی واقعی به نظر نمیرسد اما روایت دوم این بوده که پیمانکار سایت با وزارتخانه به اختلاف خورده…
…در سایه سیاستهای محدودکننده است. اما این سخن، خود پرسشهای جدیتری را پیش میکشد. اگر واقعاً سالانه دهها هزار میلیارد تومان از جیب مردم به سمت فروشندگان فیلترشکن سرازیر میشود، پرسش اساسی این است: آیا مافیای فیلترشکن این همه در کشور قدرت دارند که کسی یارای مقابله با آنها را ندارد؟ چرا این چرخه متوقف نمیشود؟ آیا قدرت این شبکههای پنهان از رئیسجمهور بیشتر است یا ارادهای برای اصلاح این وضعیت وجود ندارد؟ سالهاست که سیاست فیلترینگ نهتنها به هدف اعلامی خود نرسیده، بلکه به گسترش استفاده از ابزارهای دور زدن محدودیتها انجامیده است. میلیونها کاربر ایرانی ناچارند برای دسترسی به پلتفرمهای جهانی هزینه بپردازند. نتیجه چه بوده است؟شکلگیری بازاری زیرزمینی، بدون نظارت، بدون پرداخت مالیات شفاف و بدون پاسخگویی. این وضعیت دو پیامد همزمان داشته است: نخست، فشار مضاعف اقتصادی بر مردم و دوم، ایجاد یک منبع درآمد هنگفت برای گروههایی که در تاریکی فعالیت میکنند. در این میان یک نکته اساسی وجود دارد: رئیس قوه مجریه یا باید اراده و توان جمعکردن این بساط را داشته باشد یا صریح بگوید ابزار و اختیارش را ندارد. اگر از رانت میگویید اما اقدام نمیکنید، این سخن بیش از آنکه افشاگری باشد، اعلام ناتوانی است. جناب رئیسجمهور، آیا شما به…
همزمان با ایام مبارک دهه فجر، مدرسه 12 کلاسه شهید عسکر حسینپور با حضور استاندار هرمزگان، مسئولان وزارت آموزش و پرورش، نمایندگان مجلس و جمعی از مدیران استانی در بندرعباس به بهرهبرداری رسید و زمینه تحصیل دانشآموزان در فضایی ایمن و استاندارد فراهم شد.به گزارش صبح ساحل، همزمان با دهه مبارک فجر، مدرسه ۱۲ کلاسه شهید عسکر حسینپور در بندرعباس با حضور محمد آشوری استاندار هرمزگان، جعفری معاون تربیت بدنی و سلامت وزارت آموزش و پرورش، مرادی و فاطمه جراره نمایندگان مردم هرمزگان در مجلس شورای اسلامی، مهدی باوقار زعیمی مدیرکل نوسازی مدارس استان، منوچهر ضیایی مدیرکل آموزش و پرورش هرمزگان و جمعی از مسئولان استانی به بهرهبرداری رسید.این فضای آموزشی توسط اداره کل نوسازی مدارس هرمزگان احداث شد و دارای زیربنایی بالغ بر یکهزار و ۹۸۸ متر مربع در سه طبقه است که شامل ۱۲ کلاس نظری و ۳ کلاس عملی میشود. با افتتاح این مدرسه حدود ۴۰۰ دانشآموز منطقه از فضای آموزشی استاندارد، ایمن و مجهز بهرهمند شدند.