جدید به قدیم
مسعود پزشکیان، رییس جمهور ایران، در سفر اخیر خود به قزاقستان با اشاره به جایگاه ممتاز ایران در شبکه حمل ونقل منطقهای، آن را به صرفهترین و کارآمدترین مسیر ترانزیتی برای قزاقستان عنوان کرد و گفت: «کریدور قزاقستان- ترکمنستان- ایران ظرفیت بسیار مناسبی برای توسعه همکاریهای ترانزیتی دارد.» رئیس جمهور قزاقستان همچنین با اشاره به اهمیت ژئواستراتژیک منطقه، تأکید کرد که قزاقستان، ایران، عراق، ارمنستان و ترکمنستان میتوانند یک خط مواصلاتی مهم، حیاتی و آیندهساز ایجاد کنند. توکایف در پایان، از آمادگی ایران برای واگذاری ۱۵ هکتار زمین در بندرعباس به منظور توسعه همکاریهای مشترک استقبال کرد و این اقدام را گامی مؤثر در جهت تقویت روابط دانست. براساس اعلام مقامات، راه آهن قزاقستان-ترکمنستان-ایران فرصتهای جدیدی را برای توسعه بیشتر همکاریهای دوجانبه بین کشورها ایجاد کرده است. این خط آهن به یک کریدور حمل و نقل مهم تبدیل شده که شمال را به جنوب و شرق را به غرب متصل میکند. همچنین، برای احیای جاده ابریشم و توسعه تجارت متقابل بین کشورهای آسیای مرکزی، منطقه خزر و مناطق همسایه اهمیت راهبردی دارد. در مجموع، این خط از نظر راهبردی برای کشورهای آسیای مرکزی برای اتصال به خلیج فارس از طریق ایران، در موقعیت مناسبی قرار دارد. این راه آهن همچنین دسترسی کشورهای اروپایی به بنادر خلیج فارس را تسهیل خواهد کرد. تخمین زده میشود که این خط، ارقام تجاری را حدود ۱۰ میلیارد دلار افزایش دهد. این مسیر سه برابر کوتاهتر از مسیر کانال سوئز است و نقش مهمی در ایجاد محیطهای تجاری و اجتماعی جدید در منطقه نزدیک دریای خزر و سرزمینهای شمالی ایفا میکند.
همزمان با آغاز فصل برداشت محصولات کشاورزی در جنوب کشور و بهویژه استان هرمزگان، اجرای یک بخشنامه قدیمی با رویکردی سختگیرانه، صادرات محصولات این استان را با چالش جدی مواجه کرده است. این بخشنامه صادرکنندگان را ملزم به ارائه ضمانتنامه بانکی به ارزش یک میلیون دلار برای رتبهبندی میکند؛ اقدامی که بدون توجه به توان مالی فعالان اقتصادی، بخش بزرگی از صادرکنندگان را از چرخه صادرات حذف کرده و برخلاف مصوبه اخیر کمیسیون کشاورزی مجلس اجرا میشود.
محمود مهدیزاده، نائبرئیس انجمن تولیدکنندگان، صادرکنندگان و فرآوری محصولات کشاورزی و رئیس میز قطر اتاق بازرگانی، در گفتوگو با صبح ساحل، پیامدهای اقتصادی و اجتماعی این سیاست را تشریح میکند؛ پیامدهایی که از مزرعه آغاز و تا اسکله و بازارهای صادراتی امتداد دارد.
سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، راهی اروراسیا شد. این سفر از روز دوشنبه 24 آذر آغاز شد و با مقامات بلاروس و روسیه دیدار و رایزنیهای فشردهای داشت. سفری که از مینسک آغاز شد و در مسکو، با مذاکرات حساس پیرامون آینده برجام و تحولات قفقاز به پایان رسید. تهران در مواجهه با فشارهای غرب، کارتهای بازی خود را در بلوک شرق فعالتر میکند.
جبهه پایداری نام یک گروه سیاسی- فکری است که طی سالهای اخیر حضور و اثرگذاری آن در عرصه سیاست ایران بیش از گذشته به چشم میآید. این جریان که در سال ۱۳۹۰ و همزمان با انتخابات مجلس نهم شورای اسلامی بهطور رسمی اعلام موجودیت کرد، تاکنون نقش قابلتوجهی در جهتدهی به برخی سیاستهای جمهوری اسلامی ایران ایفا کرده است. جبهه پایداری امروز بهعنوان رادیکالترین جریان در اردوگاه اصولگرایی و راست سیاسی شناخته میشود؛ جریانی که رویکردهایی همچون مخالفت با برقراری روابط سیاسی با غرب، حمایت از اعمال سختگیرانه قوانین اجتماعی در حوزههایی مانند حجاب، و دفاع از محدودیتهای گسترده در اینترنت، شبکههای اجتماعی و رسانهها را دنبال میکند.
در ۴ دسامبر، دولت دونالد ترامپ استراتژی امنیت ملی (NSS) جدیدی را با تمرکز بر تقویت حضور نظامی بیشتر در نیمکره غربی، ایجاد تعادل در تجارت جهانی، تشدید امنیت مرزی و پیروزی در جنگ فرهنگی با اروپا منتشر کرد. دومین سند راهبردی امنیت ملی ترامپ، چه از نظر محتوا و چه از نظر لحن، یک تغییر اساسی از استراتژیهای گذشته است، از جمله سند راهبردی امنیت ملی که هشت سال پیش در اولین دوره ریاست جمهوری خود منتشر کرد.
دولت انگلیس امروز اعلام کرد که چند فرد و نهاد را از فهرست تحریمها علیه سوریه و تحریمهای لندن علیه برنامه هستهای ایران حذف کرده است.
کانادا با ادعای نقض حقوق بشر چهار مقام ایرانی را در فهرست تحریمهای خود قرار داد.
اقتصاد ایران در دهههای اخیر همواره در معرض چالشهای ساختاری و نهادی بوده است؛ چالشهایی که ریشه در ترکیب پیچیدهای از عوامل داخلی و خارجی دارند. بررسی این اقتصاد در تطبیق با اقتصاد جهانی، نه تنها به درک بهتر نقاط ضعف و قوت آن کمک میکند، بلکه امکان تحلیل مسیرهای اصلاحی و آیندهنگری را نیز فراهم میسازد. در سطح جهانی، اقتصادها بهطور فزایندهای در معرض نیروهای همگرایی و واگرایی قرار دارند؛ از یک سو جهانیشدن و ادغام بازارها، و از سوی دیگر بازگشت به سیاستهای حمایتی و ملیگرایانه اقتصادی. ایران در این میان جایگاهی خاص دارد، زیرا هم از ظرفیتهای عظیم منابع طبیعی و انسانی برخوردار است و هم با محدودیتهای ناشی از تحریمها، ناکارآمدی نهادی و ضعف در حکمرانی اقتصادی مواجه است.
وزارت دفاع اوکراین اعلام کرد که نیروهای این کشور عملیاتهای دریایی خود علیه مواضع روسیه را آغاز کردهاند. این اقدام بخشی از تشدید درگیریها در دریای سیاه و پاسخ به تهدیدهای نظامی روسیه عنوان شده است.
سواحل مکران بهعنوان یکی از مناطق راهبردی و کلیدی ایران، از ظرفیتهای گسترده اقتصادی، ژئوپلیتیک و زیستمحیطی برخوردار است. توسعه متوازن و پایدار این کرانه میتواند به رونق اقتصادی و ایجاد اشتغال منجر شود و همچنین نقش مؤثری در تحکیم امنیت ملی و بهرهبرداری از موقعیت ترانزیتی و انرژی کشور ایفا کند. اما در عین حال باید توجه داشت توسعه سواحل مکران به عنوان یک ضرورت ملی و محلی، نیازمند پشتوانههای پژوهشی و روشهای علمی است. به همین جهت گفتگویی داشتیم با "دکتر مهدی میرزاده کوهشاهی" دانشیار جغرافیای سیاسی دانشگاه هرمزگان تا به بررسی متدهای علمی، چارچوبهای مطالعاتی و نقش پژوهش در تدوین راهبردهای توسعه این منطقه بپردازیم.
