جدید به قدیم
…افتادهاند. شکاف میان دستمزد و معیشت هر سال عمیقتر شده و قدرت خرید حقوقبگیران بهشدت کاهش یافته است. با افزایش ۲۰ درصدی حقوق در شرایط تورم بالای ۵۰ درصد و بیشتر، عملاً شکافی حداقل ۳۰ درصدی میان درآمد و هزینههای زندگی ایجاد میشود؛ شکافی که هیچ پاسخ روشنی برای جبران آن ارائه نشده است. کارگر، کارمند و بازنشسته باید این کسری را از کدام منبع تأمین کنند؟ جناب آقای پزشکیان! شما در ۲۷ خرداد ۱۴۰۳ و در جریان رقابتهای انتخاباتی، بهدرستی گفته بودید: «افزایش حقوق ۲۰ درصدی در شرایط تورم ۵۰ درصدی، ظلمی آشکار در حق کارگران و کارمندان است؛ روندی که نتیجهاش فقیرتر شدن حقوقبگیران و فربهتر شدن ثروتمندان است.» شما تأکید داشتید که این چرخه معیوب باید متوقف شود و حقوقها متناسب با نرخ واقعی تورم افزایش یابد؛ سخنی روشن، منطقی و منطبق با قانون. اکنون که بر مسند ریاستجمهوری نشستهاید، این پرسش جدی پیش روی افکار عمومی است: چرا در لایحه بودجه، بهجای پایان دادن به این بیعدالتی مزمن، همان مسیر نادرست گذشته تکرار شده است؟ آن همه سخن از عدالت، امروز در کجای این بودجه ایستاده است؟ در این میان، نگاهی گذرا به افزایش بودجه دستگاهها و نهادها و نیز به شاخصهای نازل بهرهوری در کشور…
نخستین نکتهای که در بررسی این بودجه جلب توجه میکند، سهم بسیار بالای درآمدهای مالیاتی در ترکیب منابع است. از مجموع ۵۲۲۰ همت منابع عمومی، حدود ۳۰۰۰ همت از محل مالیات تأمین میشود؛ رقمی که نشان میدهد دولت بیش از هر زمان دیگری به جیب مردم و بنگاهها متکی شده است. افزایش درآمدهای مالیاتی، اگر نتیجه گسترش پایههای مالیاتی، کاهش فرار مالیاتی، شفافیت اقتصادی و رشد فعالیتهای مولد باشد، میتواند نشانهای مثبت تلقی شود. اما در شرایطی که اقتصاد ایران با رکود عمیق، کاهش قدرت خرید خانوارها، محدودیتهای گسترده در فضای کسبوکار، کاهش سرمایهگذاری و افت تولید مواجه است، افزایش فشار مالیاتی نهتنها به اصلاح ساختار منجر نمیشود، بلکه میتواند به تشدید رکود، کاهش انگیزه فعالیت اقتصادی، کوچکتر شدن بنگاهها و افزایش تعطیلی کسبوکارهای خرد منجر شود. در چنین وضعیتی، مالیات بهجای آنکه ابزار تنظیمگری و توسعه باشد، به ابزاری برای جبران کسری بودجه تبدیل میشود؛ ابزاری که هزینه آن را بخش مولد اقتصاد میپردازد.افزایش درآمدهای مالیاتی در شرایط رکود تورمی، پیامدهای گستردهای دارد. از یکسو، بنگاهها با افزایش هزینههای مالیاتی مواجه میشوند، در حالی که درآمد آنها به دلیل کاهش تقاضای مصرفکننده کاهش یافته است. این وضعیت، حاشیه سود بنگاهها را کاهش میدهد و آنها را ناچار میکند…
در حوزه سیاستهای ارزی، سالها تکیه بر نرخهای ترجیحی و چندگانه موجب شکلگیری رانتهای گسترده، ناکارآمدی در تخصیص منابع و بیثباتی در بازارها شده است. بسیاری از شرکتها و واردکنندگان کالاهای اساسی و مصرفی توانستهاند با اتکا به ارز ارزان، هزینههای خود را کاهش دهند و در بازار داخلی مزیت رقابتی کسب کنند. اما این مزیت نه ناشی از بهرهوری یا نوآوری بلکه حاصل یک سیاست حمایتی غیرواقعی بوده است. اکنون با تغییر ریل سیاستهای ارزی و حرکت به سمت نرخ واحد یا نزدیکتر شدن نرخ رسمی به نرخ بازار آزاد، این مزیت از میان خواهد رفت. شرکتهایی که تاکنون بر پایه ارز ترجیحی فعالیت میکردند، با افزایش شدید هزینهها مواجه خواهند شد و بسیاری از آنها توان ادامه فعالیت را نخواهند داشت. این تغییر، اگرچه دردناک است، اما در نهایت میتواند به واقعیتر شدن قیمتها، کاهش رانتها و شفافتر شدن فضای اقتصادی منجر شود.در کنار سیاستهای ارزی، تغییر در نرخگذاری انرژی نیز بهعنوان دومین عامل بنیادین مطرح است. ایران سالها با اتکا به منابع عظیم نفت و گاز، انرژی ارزان را در اختیار صنایع و مصرفکنندگان قرار داده و همین امر موجب شکلگیری مزیت قیمتی برای بسیاری از بخشها شده است. صنایع انرژیبر مانند فولاد، سیمان، پتروشیمی و…
…و پایان حضور این برند قدیمی، بهعنوان خبری کوتاه اما غیرمنتظره، به یکی از حواشی پربحث روز تبدیل شد. آدمبرفیهای منظم یزدیها سوژه فضای مجازی شدتصاویر آدمبرفیسازی منظم و ردیفی مردم یزد، در روزهای اخیر توجه کاربران شبکههای اجتماعی را جلب کرد.این ویدئوها که با نظم خاصی آدمبرفیها را کنار هم نشان میدهد، با واکنشهای طنزآمیز و تحسین خلاقیت یزدیها همراه شد و به یکی از حواشی پربازدید هفته تبدیل شد. بنز ۱۵ میلیاردی بدون پلاک در خیابانهای کرمانتوقف یک خودروی بنز لوکس بدون پلاک در کرمان، با توضیح عجیب رانندهاش به حاشیهای خبرساز تبدیل شد. رئیس پلیس راهور کرمان اعلام کرد راننده دلیل نداشتن پلاک را «نخواستن سوراخکردن خودرو» عنوان کرده است. با وجود این توضیح، خودرو مطابق قانون توقیف و به پارکینگ منتقل شد. راز ۲۰ساله در فریزر؛ پرونده عجیب مادر ژاپنی خبرساز شدمحکومیت یک زن ۷۶ ساله در ژاپن بهدلیل پنهانکردن جسد دخترش به مدت دو دهه، به یکی از حواشی پرواکنش این هفته تبدیل شد. دادگاه اعلام کرد این زن قاتل نبوده و قتل توسط داماد خانواده رخ داده است. جزئیات نگهداری جسد در خانه، واکنشهای گستردهای در رسانهها و شبکههای اجتماعی برانگیخت و بار دیگر بحث سکوت طولانی در پروندههای خانوادگی را مطرح کرد.
بر اساس آمار رسمی وزارت صنعت، معدن و تجارت، میزان ذخایر معدنی ایران در سال ۱۴۰۲ به بیش از شصت میلیارد تن رسیده است. این رقم نسبت به سالهای پیشین رشد قابل توجهی را نشان میدهد و بیانگر آن است که فعالیتهای اکتشافی و ثبت ذخایر جدید در کشور در حال گسترش است. با وجود این، بخش قابل توجهی از ظرفیتهای معدنی ایران همچنان توسعهنیافته باقی مانده و نیازمند سرمایهگذاری، فناوریهای نوین و مدیریت کارآمد است. ایران در حوزه مس با سهمی بیش از شش درصد از ذخایر جهانی، در رتبه پنجم جهان قرار دارد. این جایگاه پس از کشورهای شیلی، استرالیا، پرو و روسیه، نشاندهنده ظرفیت بالای کشور در تأمین یکی از مهمترین فلزات صنعتی است. اهمیت مس در صنایع برق، الکترونیک، ساختمان و حملونقل موجب شده که این فلز به عنوان یکی از استراتژیکترین مواد معدنی شناخته شود و ایران با این سهم قابل توجه میتواند نقش مهمی در تأمین نیازهای جهانی ایفا کند.در حوزه سرب، ایران با سهمی نزدیک به سه درصد از ذخایر جهانی در رتبه هفتم قرار دارد. سرب به دلیل کاربرد گسترده در صنایع باتریسازی، رنگسازی و تولید آلیاژهای صنعتی، اهمیت ویژهای دارد. هرچند سهم ایران نسبت به کشورهای پیشتاز مانند…
مداخله مستقیم دولت در سازوکار قیمتها، اگرچه در کوتاهمدت میتواند نشانهای از کنترل و اقتدار سیاستگذار باشد، اما در بلندمدت با تضعیف منطق بازار، کاهش انگیزه تولید، فرار سرمایه و گسترش رانت و فساد همراه شده است. تجربه اقتصاد ایران نشان میدهد که سرکوب قیمتها نهتنها به بهبود پایدار رفاه خانوارها منجر نشده، بلکه با انتقال فشار به حلقههای تولید و توزیع، هزینههای پنهانی را بر اقتصاد تحمیل کرده که آثار آن در کمبود کالا، افت کیفیت و شکلگیری بازارهای غیررسمی قابل مشاهده است. در چنین شرایطی، حذف تدریجی قیمتگذاری دستوری نه بهعنوان یک انتخاب سیاسی، بلکه بهمثابه ضرورتی اقتصادی مطرح میشود؛ ضرورتی که بدون درک پیچیدگیهای اجتماعی و بدون طراحی سیاستهای مکمل، میتواند به شوکهای معیشتی منجر شود. از این رو، بازسازی اقتصاد ایران مستلزم عبور حسابشده از کنترلهای قیمتی و حرکت به سوی حکمرانی هوشمند بازار است؛ مسیری که در آن، اصلاح قیمتها با حمایت هدفمند، تقویت رقابت و افزایش شفافیت همراه میشود تا هم کارایی اقتصادی ارتقا یابد و هم هزینههای اجتماعی این گذار به حداقل برسد.ریشههای تاریخی و منطق شکلگیری قیمتگذاری دستوری در اقتصاد ایرانریشههای تاریخی قیمتگذاری دستوری در اقتصاد ایران را باید در پیوندی پیچیده میان ساختار دولت، شرایط سیاسی و الزامات اجتماعی…
بر اساس گزارش صندوق بینالمللی پول، اقتصاد هند با رشد پیشبینیشده ۶.۴ درصدی در صدر جدول قرار دارد. این جایگاه، نتیجه یک اتفاق کوتاهمدت یا شوک موقتی نیست، بلکه حاصل مسیری است که هند طی بیش از یک دهه گذشته در حوزه اصلاحات اقتصادی، توسعه بازار داخلی، جذب سرمایه خارجی و ارتقای جایگاه خود در زنجیره ارزش جهانی طی کرده است. اقتصاد هند بهطور همزمان از دو مزیت کلیدی بهره میبرد: نخست، جمعیت جوان و گستردهای که نیروی کار ارزان اما رو به تخصص را فراهم میکند، و دوم، بازار داخلی بزرگی که امکان رشد پایدار تقاضا را حتی در شرایط رکود جهانی فراهم میسازد. IMF با قرار دادن هند در صدر فهرست، عملاً تأیید میکند که مرکز ثقل رشد اقتصادی جهان بهطور فزایندهای در حال انتقال به آسیاست.پس از هند، آرژانتین با رشد ۴.۵ درصدی قرار دارد؛ کشوری که در نگاه نخست، حضورش در میان اقتصادهای با رشد بالا ممکن است غافلگیرکننده به نظر برسد. اقتصاد آرژانتین سالهاست با مشکلات ساختاری عمیقی نظیر تورم مزمن، بحران بدهی خارجی، بیثباتی نرخ ارز و بیاعتمادی سرمایهگذاران مواجه بوده است. با این حال، پیشبینی IMF نشان میدهد که این کشور احتمالاً وارد دورهای از رشد جبرانی خواهد شد؛ رشدی…
بر اساس دادههای رسمی، ویتنام در یازدهماهه نخست سال ۲۰۲۵ موفق شده است مازاد تجاری ۱۲۱.۶ میلیارد دلاری با ایالات متحده ثبت کند؛ رقمی که نسبت به مدت مشابه سال گذشته افزایش قابل توجهی داشته و موقعیت این کشور را به عنوان یکی از شرکای اصلی تجاری آمریکا تثبیت کرده است. این سطح از مازاد تجاری برای اقتصادی که دو دهه پیش عمدتاً در رده کشورهای کمدرآمد و در حاشیه نظام تجارت جهانی قرار داشت، دستاوردی بیسابقه محسوب میشود. صادرات ویتنام به بازار آمریکا محدود به کالاهای سنتی نیست، بلکه طیف گستردهای از محصولات مصرفی و صنعتی با ارزش افزوده متوسط و بالا را در بر میگیرد؛ از کفش و پوشاک و مبلمان گرفته تا تجهیزات الکترونیکی، قطعات صنعتی و کالاهای پیشرفته با برندهای جهانی. این تنوع کالایی نشان میدهد که ویتنام نه تنها در افزایش حجم صادرات، بلکه در ارتقای کیفیت، پیچیدگی تولید و ارزش افزوده نیز موفق عمل کرده است و گامهای مهمی در جهت تثبیت جایگاه خود در زنجیره ارزش جهانی برداشته است.تحولات ژئوپلیتیک نقش کلیدی در این جهش صادراتی ایفا کردهاند. تشدید رقابت میان ایالات متحده و چین و اعمال تعرفههای سنگین، محدودیتهای فناوری و فشارهای امنیتی، بسیاری از شرکتهای چندملیتی را وادار…
…و تجربهای مشترک از آداب و رسوم اقوام در شب یلدا را فراهم میکند. رادیو جوان؛ دورهمی حافظ خوانیبرنامه «شب یلدا» در فضایی صمیمی از رادیو جوان پخش میشود. در این برنامه از خانوادههای شهدای جنگ ۱۲ روزه نیز دعوت میشود. شعرخوانی، حافظ خوانی، موسیقی زنده، گفتوگوهای شنیدنی و تعامل مستقیم با مخاطبان و بررسی آیینهای یلدا از دیگر بخشهای برنامه است.رادیو تهران؛ احیای هویت ایرانی ـ اسلامی برنامه «یلدای شنیدنی» از تدارکات رادیو تهران است که این برنامه با نگاهی هویتمحور، این آیین کهن را در بستری برای بازخوانی و احیای هویت ایرانی ـ اسلامی بررسی میکند. برنامه با اتکا به روایتهای اصیل، ادبیات فاخر، گفتوگو با اندیشمندان و بازخوانی سنتها، یلدا را به فرصتی برای تقویت هویت جمعی،خودآگاهی فرهنگی و پیوند نسلها تبدیل میکند.رادیو گفتوگو؛روایت بلندترین شب از زبان پیشکسوتان«به وقت یلدا» عنوان ویژهبرنامه رادیو گفتوگو است که با محوریت یلدای اقوام ایرانی، حضور هنرمندان و چهرههای پیشکسوت و نگاهی فرهنگی، اجتماعی و آیینی به این شب کهن از ساعت ۱۹ روی آنتن میرود. آیتمهای گزارشی مردمی، معرفی کتاب یلدایی، گفتوگو درباره خوراکیهای سنتی یلدا با حضور سرآشپز و ... از دیگر بخشهای برنامه است.رادیو ورزش؛ دورهمی با ورزشکاران«یک دقیقه وقت اضافه»…
این بحران را میتوان با نمونههای مشابه در دیگر کشورها مقایسه کرد. ونزوئلا یکی از بارزترین مثالهاست؛ کشوری که به دلیل وابستگی شدید به نفت و تصمیمات نادرست اقتصادی، با تورم افسارگسیخته و سقوط ارزش پول ملی مواجه شد. در آنجا نیز سیاستگذاران به جای اصلاحات ساختاری، به راهحلهای کوتاهمدت و غیرکارشناسی روی آوردند. نتیجهی چنین رویکردی، چیزی جز فروپاشی اقتصادی و اجتماعی نبود. ایران امروز در مسیر مشابهی حرکت میکند. اگرچه شرایط ایران با ونزوئلا تفاوتهایی دارد، اما شباهتها آنقدر زیاد است که نمیتوان آن را نادیده گرفت. ترکیه نیز نمونهی دیگری است؛ کشوری که به دلیل سیاستهای نادرست پولی و مالی، با بحران ارزی مواجه شد. در آنجا نیز هر تصمیم تازه، به جای کاهش بحران، به تشدید آن منجر شد. این نمونهها نشان میدهند که بحران ارزی ایران نه یک پدیدهی منحصر به فرد، بلکه بخشی از الگوی جهانی ناکارآمدی در مدیریت اقتصادی است.پیامدهای روانی این بحران نیز بسیار گسترده است. وقتی مردم هر روز شاهد افزایش قیمتها هستند، وقتی قدرت خریدشان کاهش مییابد، وقتی آیندهی فرزندانشان در هالهای از ابهام قرار میگیرد، اعتمادشان به سیاستگذاران از بین میرود. مردم به جای سرمایهگذاری در تولید، به جای پسانداز در بانکها، به خرید ارز و طلا…
تغییر ساعت مراسم تشییع رهبر شهید در مشهد
